ધર્મ અમદાવાદમાં જગન્નાથજીની જળયાત્રાની તડામાર તૈયારીઓ: 108 કળશના પવિત્ર જળથી થશે મહાઅભિષેક, ગજવેશના દુર્લભ દર્શન માટે ઉમટશે હજારો શ્રદ્ધાળુઓ.

સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક નગરી અમદાવાદમાં યોજાતી વિશ્વવિખ્યાત ભગવાન જગન્નાથજીની રથયાત્રા હવે ગણતરીના દિવસોમાં આવી પહોંચી છે. અષાઢી બીજના પવિત્ર અવસરે યોજાનારી ભવ્ય રથયાત્રા પહેલાંના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક તબક્કા તરીકે મનાતી જળયાત્રા માટે જમાલપુર સ્થિત ઐતિહાસિક શ્રી જગન્નાથ મંદિર ખાતે તડામાર તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. મંદિર ટ્રસ્ટ, સાધુ-સંતો અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા સમગ્ર આયોજનને આખરી ઓપ આપવામાં આવી રહ્યો છે જેથી હજારો શ્રદ્ધાળુઓ આ પવિત્ર ઉત્સવનો લાભ લઈ શકે.

જેઠ સુદ પૂનમના પવિત્ર દિવસે વૈદિક પરંપરા મુજબ ભગવાન જગન્નાથ, ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રાની જળયાત્રા ભવ્ય રીતે યોજાશે. આ ધાર્મિક પરંપરા સદીઓથી અમદાવાદમાં શ્રદ્ધા અને ભક્તિ સાથે નિભાવવામાં આવે છે અને દર વર્ષે દેશ-વિદેશમાંથી મોટી સંખ્યામાં ભક્તો આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહે છે.

વિશાળ શોભાયાત્રા સાથે સાબરમતી કિનારે પહોંચશે જળયાત્રા

જળયાત્રાના દિવસે વહેલી સવારથી જ મંદિર ખાતે વિશેષ પૂજા-અર્ચના અને વૈદિક વિધિઓનું આયોજન કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ ભગવાનના આશીર્વાદ સાથે ભવ્ય શોભાયાત્રા જમાલપુર સ્થિત મંદિરથી સાબરમતી નદીના સોમનાથ ભૂઇયા ઘાટ તરફ પ્રસ્થાન કરશે.

શોભાયાત્રાનું મુખ્ય આકર્ષણ મંદિરના ગજરાજ એટલે કે હાથીઓ રહેશે, જે પરંપરાગત શણગાર સાથે સૌથી આગળ ચાલશે. તેમની પાછળ સુશોભિત પાલખીઓ, વિવિધ અખાડાના મહંતો અને સાધુ-સંતો, ભજન-કીર્તન મંડળીઓ, ઢોલ-નગારાના તાલે નૃત્ય કરતી સાંસ્કૃતિક ટોળકીઓ તેમજ હરિનામના સંકીર્તન સાથે હજારો શ્રદ્ધાળુઓ જોડાશે. સમગ્ર માર્ગ પર ભક્તિમય વાતાવરણ સર્જાશે.

108 પવિત્ર કળશમાં ભરાશે સાબરમતીનું જળ

સાબરમતી નદીના સોમનાથ ભૂઇયા ઘાટ પર પહોંચ્યા બાદ વૈદિક મંત્રોચ્ચાર વચ્ચે ભૂદેવો દ્વારા ગંગાપૂજન અને જળપૂજનની વિધિ કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ પિત્તળ અને તાંબાના 108 પવિત્ર કળશોમાં નદીનું જળ ભરીને ભવ્ય શોભાયાત્રા સાથે પુનઃ શ્રી જગન્નાથ મંદિરે લાવવામાં આવશે.

હિન્દુ ધર્મમાં 108 આંકડાનું વિશેષ આધ્યાત્મિક મહત્વ માનવામાં આવે છે. આથી જ આ પવિત્ર જળનો ઉપયોગ ભગવાનના મહાઅભિષેક માટે કરવામાં આવે છે.

ભગવાનનો મહાઅભિષેક અને વર્ષમાં એકવાર મળતા ગજવેશના દર્શન

મંદિરમાં પહોંચ્યા બાદ 108 કળશમાં લાવવામાં આવેલા પવિત્ર જળ વડે ભગવાન જગન્નાથ, ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રાનો વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે શોડશોપચાર વિધિ મુજબ મહાઅભિષેક કરવામાં આવશે.

અભિષેક પૂર્ણ થયા બાદ ભગવાનને વિશેષ 'ગજવેશ' ધારણ કરાવવામાં આવશે. આ ગજવેશમાં ભગવાન જગન્નાથને ભગવાન ગણેશના સ્વરૂપમાં અલંકૃત કરવામાં આવે છે. વર્ષ દરમિયાન માત્ર એક જ વખત આ વિશેષ શણગારના દર્શન થતાં હોવાથી ભક્તોમાં તેનું વિશેષ ધાર્મિક મહાત્મ્ય રહેલું છે.

દર વર્ષે હજારો ભક્તો માત્ર આ દુર્લભ દર્શન માટે અમદાવાદ પહોંચે છે. આ વર્ષે પણ મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટે તેવી શક્યતા હોવાથી મંદિર પરિસર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં સુરક્ષા તથા ભીડ નિયંત્રણ માટે વિશેષ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

જળાભિષેક બાદ ભગવાન જશે મોસાળ સરસપુર

ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર જળયાત્રાના દિવસે મહાઅભિષેક બાદ ભગવાન જગન્નાથજી 'બીમાર' પડે છે એવી માન્યતા છે. તેથી પૂનમની સાંજે ભગવાન જગન્નાથ, ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રા નગરચર્યા કરતા તેમના મોસાળ સરસપુર જવા માટે પ્રસ્થાન કરશે.

અમદાવાદમાં સરસપુરને ભગવાનનું મોસાળ માનવામાં આવે છે. અહીં ભગવાનના આગમનને લઈને સ્થાનિક રહેવાસીઓમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. મોસાળ પક્ષ દ્વારા ભગવાનના સ્વાગત માટે વિશેષ શણગાર, પૂજા અને પ્રસાદની તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.

15 દિવસ સુધી બંધ રહેશે મંદિરના દ્વાર

ભગવાન મોસાળ પધાર્યા બાદ જમાલપુર સ્થિત મુખ્ય જગન્નાથ મંદિરના દ્વાર આગામી 15 દિવસ સુધી ભક્તો માટે બંધ રહેશે. આ સમયગાળાને ધાર્મિક ભાષામાં 'અણસર' અથવા 'ઓઝર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

આ દરમિયાન ભગવાનને આરોગ્યલાભ માટે આયુર્વેદિક ઉકાળા, ઔષધીય ભોગ અને વિશેષ સેવા અર્પણ કરવામાં આવે છે. મંદિરની અંદર માત્ર પરંપરાગત સેવાપૂજા જ ચાલુ રહે છે અને સામાન્ય ભક્તોને દર્શનની મંજૂરી આપવામાં આવતી નથી.

નેત્રોત્સવ બાદ ખુલશે દર્શન, અષાઢી બીજે નીકળશે ભવ્ય રથયાત્રા

15 દિવસના અણસર પૂર્ણ થયા બાદ અષાઢ સુદ એકમના દિવસે ભગવાનનો નેત્રોત્સવ યોજાશે. આ પ્રસંગે ભગવાનના નવા નેત્રોનું પ્રતિકાત્મક ચિત્રણ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ ભક્તો માટે ફરી દર્શન ખુલ્લા મૂકવામાં આવે છે.

તેના બીજા જ દિવસે અષાઢી બીજના પવિત્ર અવસરે અમદાવાદની વિશ્વવિખ્યાત ભગવાન જગન્નાથજીની ભવ્ય રથયાત્રા પરંપરાગત માર્ગ પરથી નગરભ્રમણ કરશે. લાખો શ્રદ્ધાળુઓ, સાધુ-સંતો અને દેશ-વિદેશના પ્રવાસીઓ આ ઐતિહાસિક યાત્રાના સાક્ષી બનશે.

સુરક્ષા અને વ્યવસ્થાને લઈને તંત્ર સતર્ક

જળયાત્રા અને ત્યારબાદની રથયાત્રાને ધ્યાનમાં રાખીને પોલીસ, મહાનગરપાલિકા, આરોગ્ય વિભાગ, ફાયર બ્રિગેડ અને અન્ય સંબંધિત વિભાગો દ્વારા સંયુક્ત આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. ભીડ નિયંત્રણ, ટ્રાફિક વ્યવસ્થા, CCTV મોનિટરિંગ, તબીબી ટીમો, એમ્બ્યુલન્સ અને ઇમરજન્સી પ્રતિસાદ માટે વિશેષ રોડમેપ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

દર વર્ષે લાખો લોકોની આસ્થાનું કેન્દ્ર બનતી ભગવાન જગન્નાથજીની જળયાત્રા માત્ર ધાર્મિક વિધિ નથી, પરંતુ અમદાવાદની સાંસ્કૃતિક ઓળખ, પરંપરા અને સામૂહિક શ્રદ્ધાનું જીવંત પ્રતીક છે. આ વર્ષે પણ ભક્તિ, ભવ્યતા અને વૈદિક પરંપરાના સંગમરૂપ આ પવિત્ર ઉત્સવને લઈને સમગ્ર શહેરમાં ઉત્સાહ અને આનંદનો માહોલ છવાયો છે.