રાજકારણ પીએમ મોદીએ તોડ્યો પંડિત નેહરુનો રેકોર્ડ: ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન તરીકે સૌથી લાંબા કાર્યકાળનું કીર્તિમાન, 12 વર્ષ પૂર્ણ થતાં દેશભરમાં ઉજવણી
ભારતના રાજકીય ઇતિહાસમાં એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્ન નોંધાયું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નેહરુનો ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન તરીકે સૌથી લાંબા સમય સુધી સત્તામાં રહેવાનો રેકોર્ડ તોડી નવો ઈતિહાસ રચ્યો છે. સતત ત્રણ લોકસભા ચૂંટણીમાં જીત મેળવીને દેશનું નેતૃત્વ કરી રહેલા નરેન્દ્ર મોદી હવે સ્વતંત્ર ભારતના એવા પ્રથમ નેતા બન્યા છે જેમણે ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન તરીકે સૌથી લાંબો કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યો છે.
26 મે 2014ના રોજ પ્રથમ વખત દેશના વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લેનારા નરેન્દ્ર મોદીએ 9 જૂન 2026 સુધીમાં વડાપ્રધાન તરીકે 4,398 દિવસ પૂર્ણ કર્યા છે. એટલે કે 12 વર્ષ અને 15 દિવસના સતત કાર્યકાળ સાથે તેમણે પંડિત જવાહરલાલ નેહરુના 4,397 દિવસના ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન તરીકેના રેકોર્ડને પાછળ છોડી દીધો છે. આ સિદ્ધિ માત્ર રાજકીય રીતે જ નહીં પરંતુ ભારતના લોકશાહી ઇતિહાસમાં પણ એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના માનવામાં આવી રહી છે.
નેહરુના ઐતિહાસિક રેકોર્ડને પાછળ છોડ્યો
ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નેહરુએ 13 મે 1952ના રોજ પ્રથમ લોકસભા ચૂંટણીમાં જીત મેળવ્યા બાદ વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લીધા હતા. ત્યારબાદ તેઓ સતત 4,397 દિવસ સુધી ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન તરીકે પદ પર રહ્યા હતા. દેશના લોકશાહી ઇતિહાસમાં આ એક અનોખો રેકોર્ડ માનવામાં આવતો હતો.
જોકે નેહરુ કુલ 15 ઓગસ્ટ 1947થી 27 મે 1964 સુધી 6,130 દિવસ વડાપ્રધાન રહ્યા હતા, પરંતુ તેમાં દેશની સ્વતંત્રતા બાદની અંતરિમ સરકારનો સમયગાળો પણ સામેલ હતો. તે સમયે તેઓ ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન તરીકે નહીં પરંતુ વચગાળાની સરકારના વડા તરીકે કાર્યરત હતા. આ કારણસર ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન તરીકેના સતત કાર્યકાળની ગણતરીમાં હવે નરેન્દ્ર મોદી નેહરુથી આગળ નીકળી ગયા છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે આ રેકોર્ડ આગામી ઘણા વર્ષો સુધી અકબંધ રહી શકે છે, કારણ કે લોકશાહી વ્યવસ્થામાં સતત ત્રણ વખત જનમત મેળવવું અને લાંબા સમય સુધી સત્તામાં રહેવું અત્યંત પડકારજનક માનવામાં આવે છે.
2014થી શરૂ થયેલી સફર
2014ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીએ પોતાના બળ પર સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવી હતી અને ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડાપ્રધાન બન્યા હતા. ત્યારબાદ 2019માં ભાજપે વધુ મોટી જીત મેળવી અને મોદી ફરી વડાપ્રધાન બન્યા.
2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં એનડીએ ગઠબંધનને બહુમતી મળતાં નરેન્દ્ર મોદીએ ત્રીજી વખત વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લીધા હતા. આ સાથે તેઓ પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ બાદ સતત ત્રણ વખત વડાપ્રધાન બનનારા બીજા નેતા બન્યા હતા.
સતત ત્રણ લોકસભા ચૂંટણીમાં જીત મેળવવી અને કેન્દ્રમાં સરકાર રચવી ભારતીય રાજકારણમાં અત્યંત દુર્લભ સિદ્ધિ ગણાય છે. આ કારણસર મોદીનું નામ દેશના સૌથી પ્રભાવશાળી રાજકીય નેતાઓમાં સામેલ થઈ ગયું છે.
ઈન્દિરા ગાંધીનો રેકોર્ડ પણ તોડ્યો
આ સિદ્ધિ પહેલાં પણ નરેન્દ્ર મોદીએ અનેક રાજકીય રેકોર્ડ પોતાના નામે કર્યા છે. 25 જુલાઈ 2025ના રોજ તેમણે પૂર્વ વડાપ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીના સતત 4,077 દિવસના કાર્યકાળના રેકોર્ડને પાછળ છોડી દીધો હતો.
ઈન્દિરા ગાંધી ભારતના રાજકીય ઇતિહાસમાં સૌથી પ્રભાવશાળી વડાપ્રધાનોમાંની એક માનવામાં આવે છે. તેમ છતાં સતત કાર્યકાળની દ્રષ્ટિએ હવે મોદી તેમના કરતાં પણ આગળ નીકળી ગયા છે.
આ સિદ્ધિઓ દર્શાવે છે કે છેલ્લા એક દાયકાથી વધુ સમયથી દેશની રાજનીતિમાં મોદીનું પ્રભુત્વ યથાવત્ રહ્યું છે અને મતદારોમાં તેમની લોકપ્રિયતા સતત જળવાઈ રહી છે.
વધુ એક ઐતિહાસિક કીર્તિમાન
માર્ચ 2026માં નરેન્દ્ર મોદીએ વધુ એક ઐતિહાસિક રેકોર્ડ પોતાના નામે કર્યો હતો. ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી અને ભારતના વડાપ્રધાન તરીકેના તેમના કાર્યકાળને એકસાથે ગણવામાં આવે તો તેઓ 8,931 દિવસથી વધુ સમય સુધી સત્તાના સર્વોચ્ચ પદ પર રહેનારા ભારતના પ્રથમ નેતા બન્યા છે.
આ પહેલાં આ રેકોર્ડ સિક્કિમના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી પવન ચામલિંગના નામે હતો, જેમણે 8,930 દિવસ સુધી સત્તામાં રહીને લાંબો કાર્યકાળ નોંધાવ્યો હતો. મોદીએ આ આંકડાને પણ પાછળ છોડી નવી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે.
ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકે લગભગ 13 વર્ષ અને ત્યારબાદ દેશના વડાપ્રધાન તરીકે 12 વર્ષથી વધુ સમય સુધી સત્તામાં રહેવું તેમના લાંબા રાજકીય અનુભવ અને સંગઠનાત્મક ક્ષમતાનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવે છે.
12 વર્ષના શાસન દરમિયાન અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો
વડાપ્રધાન મોદીનો કાર્યકાળ અનેક મોટા નિર્ણયો અને નીતિગત સુધારાઓ માટે યાદ કરવામાં આવે છે. છેલ્લા 12 વર્ષ દરમિયાન દેશે ડિજિટલ ક્રાંતિ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ, આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં વિસ્તરણ અને વૈશ્વિક સ્તરે વધતી પ્રતિષ્ઠા જેવા અનેક પરિવર્તનોનો અનુભવ કર્યો છે.
જનધન યોજના, સ્વચ્છ ભારત અભિયાન, ઉજ્જ્વલા યોજના, આયુષ્માન ભારત, જલ જીવન મિશન, આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન અને ડિજિટલ ઇન્ડિયા જેવી પહેલો સરકારની મહત્વપૂર્ણ યોજનાઓમાં સામેલ છે.
સરકારના દાવા મુજબ આ યોજનાઓના કારણે કરોડો લોકોના જીવનમાં સીધી અસર જોવા મળી છે અને દેશના વિકાસને નવી ગતિ મળી છે.
કોરોના કાળમાં નેતૃત્વ
મોદી સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન કોરોના મહામારી સૌથી મોટો પડકાર બની હતી. સમગ્ર વિશ્વ જ્યારે અનિશ્ચિતતામાં હતું ત્યારે ભારતે વિશ્વના સૌથી મોટા રસીકરણ અભિયાનોમાંથી એક સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂક્યો હતો.
કોરોના દરમિયાન લોકડાઉન, આરોગ્ય સેવાઓની વ્યવસ્થા, રસી ઉત્પાદન અને વિતરણ જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા હતા. આ સમયગાળામાં સરકારની કામગીરી અંગે સમર્થન અને ટીકા બંને જોવા મળી હતી, પરંતુ કોરોના કાળ દેશના તાજેતરના ઇતિહાસની સૌથી મોટી કસોટી બની રહ્યો હતો.
વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની વધતી પ્રતિષ્ઠા
છેલ્લા એક દાયકામાં ભારતે વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની ઉપસ્થિતિ મજબૂત બનાવી છે. G-20 સમિટનું સફળ આયોજન, ગ્લોબલ સાઉથના મુદ્દાઓને વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરવાના પ્રયાસો અને વિવિધ દેશો સાથે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વધારવાના પગલાંને કારણે ભારતની આંતરરાષ્ટ્રીય છબી વધુ મજબૂત બની છે.
અમેરિકા, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા, યુરોપિયન દેશો અને મધ્ય પૂર્વના દેશો સાથેના સંબંધો વધુ ગાઢ બન્યા છે. સાથે જ રશિયા સાથેના પરંપરાગત સંબંધો પણ જાળવવામાં આવ્યા છે.
ભારત આજે વૈશ્વિક રાજકારણમાં માત્ર દર્શક નહીં પરંતુ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયકારક દેશ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
એનડીએ સરકારના 12 વર્ષની ઉજવણી
વડાપ્રધાન મોદીની આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ અને કેન્દ્રમાં એનડીએ સરકારના 12 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે 10 જૂનના રોજ એનડીએ શાસિત રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓની મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાવાની છે.
આ બેઠકમાં આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી અને તેલુગુ દેશમ પાર્ટીના પ્રમુખ એન. ચંદ્રબાબુ નાયડુ દ્વારા વિશેષ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવશે. આ પ્રસ્તાવમાં મોદી સરકારના 12 વર્ષના કાર્યકાળ દરમિયાન થયેલી સિદ્ધિઓ અને દેશહિતના નિર્ણયોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવશે.
એનડીએના અન્ય સહયોગી પક્ષો પણ આ પ્રસ્તાવને સમર્થન આપશે તેવી માહિતી સામે આવી છે.
આઝાદ ભારતમાં જન્મેલા પ્રથમ વડાપ્રધાન
નરેન્દ્ર મોદીની એક વિશેષ ઓળખ એ પણ છે કે તેઓ આઝાદ ભારત બાદ જન્મેલા દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન છે. 17 સપ્ટેમ્બર 1950ના રોજ ગુજરાતના વડનગરમાં જન્મેલા મોદીએ સામાન્ય પરિવારમાંથી દેશના સર્વોચ્ચ રાજકીય પદ સુધીની સફર પૂર્ણ કરી છે.
તેમની રાજકીય સફર રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘથી શરૂ થઈ, ત્યારબાદ ભાજપ સંગઠનમાં વિવિધ જવાબદારીઓ સંભાળી અને 2001માં ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા. ત્યારથી શરૂ થયેલી તેમની રાજકીય યાત્રા આજે દેશના સૌથી લાંબા સમય સુધી ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન બનવા સુધી પહોંચી છે.
આગામી પડકારો અને અપેક્ષાઓ
જોકે મોદી સરકારે અનેક રાજકીય અને વિકાસલક્ષી સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી છે, તેમ છતાં આગામી વર્ષોમાં રોજગારી, કૃષિ, મોંઘવારી, વૈશ્વિક આર્થિક પડકારો, ટેક્નોલોજીકલ સ્પર્ધા અને સામાજિક વિકાસ જેવા મુદ્દાઓ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
‘વિકસિત ભારત 2047’ના વિઝનને સાકાર કરવા માટે આગામી બે દાયકામાં મોટા પાયે સુધારા અને રોકાણની જરૂર રહેશે. કેન્દ્ર સરકાર માટે આ સૌથી મોટી કસોટી ગણાશે.
તેમ છતાં, ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન તરીકે પંડિત જવાહરલાલ નેહરુનો રેકોર્ડ તોડી નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતીય રાજકારણમાં એક નવું અધ્યાય લખી દીધું છે. 12 વર્ષના સતત કાર્યકાળ સાથે તેઓ હવે દેશના લોકશાહી ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબા સમય સુધી સેવા આપનારા ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન તરીકે નોંધાઈ ગયા છે, જે ભારતીય રાજકીય ઇતિહાસની એક મહત્વપૂર્ણ અને યાદગાર ઘટના બની રહેશે.