ઈન્ડિયા સુપ્રીમ કોર્ટમાં 5 નવા જજની ઐતિહાસિક નિમણૂક: વી. મોહના બારમાંથી સીધી SCમાં, મહિલા પ્રતિનિધિત્વમાં વધારો

દેશની ન્યાયવ્યવસ્થામાં મહત્વપૂર્ણ બદલાવ લાવતા કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પાંચ નવા ન્યાયાધીશોની નિમણૂકને મંજૂરી આપી છે. આ નિમણૂકો બાદ હવે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કુલ જજોની સંખ્યા 37 થઈ ગઈ છે. માનવામાં આવે છે કે આ વધારાથી પેન્ડિંગ કેસોના નિકાલમાં ઝડપ આવશે અને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં વધુ ગતિ આવશે.

આ નિમણૂકોમાં ચાર હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશો અને એક વરિષ્ઠ એડવોકેટનો સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને વરિષ્ઠ વકીલ વી. મોહનાની નિમણૂક સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહી છે, કારણ કે તેઓ બારમાંથી સીધી સુપ્રીમ કોર્ટમાં નિયુક્ત થનાર માત્ર બીજી મહિલા ન્યાયાધીશ બન્યા છે.

કેન્દ્ર સરકારે આપી મંજૂરી

કેન્દ્રીય કાયદા અને ન્યાય મંત્રી અર્જુન રામ મેઘવાલએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર આ નિમણૂકો અંગે માહિતી જાહેર કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમ દ્વારા ગયા અઠવાડિયે આ પાંચ નામોની ભલામણ કરવામાં આવી હતી.

આ નિર્ણય બાદ હવે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં ન્યાયાધીશોનું સંખ્યાબળ વધીને 37 થયું છે, જે ન્યાયિક કાર્યમાં વધુ કાર્યક્ષમતા લાવશે તેવી અપેક્ષા છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં નિયુક્ત થયેલા 5 નવા ન્યાયાધીશો

નિમણૂક પામેલા પાંચ ન્યાયાધીશોમાં નીચેના નામો સામેલ છે:

• ન્યાયાધીશ શીલ નાગુ (મુખ્ય ન્યાયાધીશ, પંજાબ અને હરિયાણા હાઇકોર્ટ)
• ન્યાયાધીશ શ્રી ચંદ્રશેખર (મુખ્ય ન્યાયાધીશ, બોમ્બે હાઇકોર્ટ)
• ન્યાયાધીશ સંજીવ સચદેવા (મુખ્ય ન્યાયાધીશ, મધ્ય પ્રદેશ હાઇકોર્ટ)
• ન્યાયાધીશ અરુણ પલ્લી (મુખ્ય ન્યાયાધીશ, જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ હાઇકોર્ટ)
• વરિષ્ઠ એડવોકેટ વી. મોહના (સુપ્રીમ કોર્ટ)

આ તમામ ન્યાયાધીશો પોતાના-પોતાના ક્ષેત્રમાં લાંબા અનુભવ સાથે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સેવા આપશે.

મહિલા ન્યાયાધીશ તરીકે ઐતિહાસિક સ્થાન

વી. મોહનાની નિમણૂક ખાસ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. તેઓ બારમાંથી સીધી સુપ્રીમ કોર્ટમાં નિયુક્ત થનાર દેશની બીજી મહિલા છે. આ પહેલાં આ સિદ્ધિ જસ્ટિસ ઇન્દુ મલ્હોત્રાએ હાંસલ કરી હતી.

તેમની આ નિમણૂક સુપ્રીમ કોર્ટના ઇતિહાસમાં મહિલાઓના વધતા પ્રતિનિધિત્વ તરફ એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે. હાલમાં જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્ના સુપ્રીમ કોર્ટમાં સેવા આપી રહ્યા છે અને હવે વી. મોહના બીજી મહિલા ન્યાયાધીશ બનશે.

કોણ છે ન્યાયાધીશ શીલ નાગુ?

ન્યાયાધીશ શીલ નાગુએ 1987માં કાયદાની પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી હતી. તેઓ નાગરિક, બંધારણીય અને સેવા સંબંધિત કેસોમાં નિષ્ણાત રહ્યા છે. 2011માં મધ્ય પ્રદેશ હાઇકોર્ટના વધારાના ન્યાયાધીશ તરીકે અને 2013માં કાયમી ન્યાયાધીશ તરીકે નિમણૂક પામ્યા હતા.

તેઓએ પર્યાવરણ, વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને ગોપનીયતા જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર નોંધપાત્ર ચુકાદાઓ આપ્યા છે. તેમનો કાર્યકાળ 2029 સુધીનો રહેશે.

ન્યાયાધીશ શ્રી ચંદ્રશેખર

રાંચીમાં જન્મેલા ન્યાયાધીશ ચંદ્રશેખર 1993થી કાયદાની પ્રેક્ટિસમાં જોડાયેલા છે. 2013માં ઝારખંડ હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશ બન્યા બાદ તેઓ બોમ્બે હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ બન્યા.

તેમણે સોહરાબુદ્દીન શેખ કેસ અને માલેગાંવ બ્લાસ્ટ કેસ જેવા સંવેદનશીલ કેસોની સુનાવણી કરી છે. ઝારખંડનું સુપ્રીમ કોર્ટમાં પ્રતિનિધિત્વ ન હોવાથી તેમની નિમણૂક મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

ન્યાયાધીશ સંજીવ સચદેવા

મધ્ય પ્રદેશ હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ રહેલા સંજીવ સચદેવા દિલ્હી યુનિવર્સિટીના શ્રી રામ કોલેજ ઓફ કોમર્સમાંથી અભ્યાસ કરેલા છે. તેમણે દિલ્હી હાઇકોર્ટથી પોતાની કાયદાકીય કારકિર્દી શરૂ કરી હતી.

તેમણે બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા માટે સ્ટેન્ડિંગ કાઉન્સેલ તરીકે પણ લાંબા સમય સુધી સેવા આપી છે. તેમનો સુપ્રીમ કોર્ટનો કાર્યકાળ લગભગ સાડા ત્રણ વર્ષનો રહેશે.

ન્યાયાધીશ અરુણ પલ્લી

પટિયાલામાં જન્મેલા ન્યાયાધીશ અરુણ પલ્લી પંજાબ અને હરિયાણા હાઇકોર્ટથી જોડાયેલા રહ્યા છે. તેઓ 2004થી 2007 દરમિયાન એડિશનલ એડવોકેટ જનરલ તરીકે પણ કાર્યરત રહ્યા હતા.

તેમણે 2013માં જજ તરીકે નિમણૂક પામ્યા બાદ જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે સેવા આપી હતી. તેમનો કાર્યકાળ ત્રણ વર્ષથી વધુ રહેશે.

વી. મોહના: બારમાંથી સીધી સુપ્રીમ કોર્ટ સુધીનો સફર

વી. મોહનાએ કોઈમ્બતુર લો કોલેજમાંથી કાયદાની ડિગ્રી મેળવી છે. તેઓ 1996માં સુપ્રીમ કોર્ટમાં એડવોકેટ-ઓન-રેકોર્ડ બન્યા હતા અને 2015માં સિનિયર એડવોકેટ તરીકે નિયુક્ત થયા હતા.

તેમણે મહિલાઓના અધિકાર, સશસ્ત્ર દળોમાં સમાનતા અને હિજાબ પ્રતિબંધ જેવા મહત્વપૂર્ણ કેસોમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂઆત કરી છે. તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ કે.વી. વિશ્વનાથનના સહાધ્યાયી પણ રહ્યા છે.

તેમનો કાર્યકાળ લગભગ પાંચ વર્ષનો રહેશે અને તેઓ 2031માં નિવૃત્ત થશે.

ન્યાયિક વ્યવસ્થામાં ઝડપ વધવાની આશા

નવા ન્યાયાધીશોની નિમણૂકથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ કેસોના નિકાલમાં ઝડપ આવશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. નિષ્ણાતોના મતે, વધતા કેસના ભારને પહોંચી વળવા માટે આ પ્રકારની નિમણૂકો મહત્વપૂર્ણ છે.

આ નિમણૂકો સાથે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં અનુભવ, વૈવિધ્ય અને પ્રતિનિધિત્વનું સંતુલન વધુ મજબૂત બનશે.