હેલ્થ જામનગરના સ્વાસ્થ્ય અને શિક્ષણનું મહાતીર્થ : શ્રી એમ.પી. શાહ સરકારી મેડિકલ કોલેજ રાજવી દ્રષ્ટિ, દાનવીરતાની પરંપરા અને સેવાના સંસ્કારોથી સર્જાયેલું સ્વાસ્થ્ય અને શિક્ષણનું અદ્વિતીય કેન્દ્ર.

જામનગર શહેરનું નામ આજે માત્ર ઔદ્યોગિક વિકાસ, ધાર્મિક વારસા કે સાંસ્કૃતિક ગૌરવ માટે જ નહીં, પરંતુ તબીબી શિક્ષણ અને આરોગ્ય સેવાઓના ક્ષેત્રમાં પણ સમગ્ર દેશ અને વિશ્વમાં ગૌરવપૂર્વક લેવામાં આવે છે. આ ગૌરવ પાછળ જો કોઈ એક સંસ્થાનું સૌથી મોટું યોગદાન હોય તો તે છે શ્રી એમ.પી. શાહ સરકારી મેડિકલ કોલેજ અને તેની સાથે સંકળાયેલી ગુરુ ગોબિંદસિંહ સરકારી હોસ્પિટલ. છેલ્લા સાત દાયકાથી વધુ સમયથી આ સંસ્થા માત્ર ડોક્ટરો જ તૈયાર નથી કરી રહી, પરંતુ માનવસેવાના મૂલ્યોને જીવંત રાખીને લાખો દર્દીઓના જીવનમાં આશાનું કિરણ બની રહી છે.

આજે જ્યારે દેશભરમાં તબીબી શિક્ષણ અને આરોગ્ય સેવાઓના આધુનિક માપદંડોની ચર્ચા થાય છે ત્યારે જામનગરની શ્રી એમ.પી. શાહ સરકારી મેડિકલ કોલેજનું નામ અગ્રણી સંસ્થાઓમાં લેવામાં આવે છે. પરંતુ આ ભવ્ય સફળતા પાછળનો ઇતિહાસ ત્યાગ, દાન, દ્રષ્ટિ અને સમાજસેવાની ભાવનાથી ભરેલો છે.

રાજવી દ્રષ્ટિથી શરૂ થયેલી વિકાસયાત્રા

જામનગરના પ્રજાવત્સલ અને દુરંદેશી રાજવી જામ સાહેબ શ્રી દિગ્વિજયસિંહજીએ વર્ષો પહેલાં એક એવું સ્વપ્ન જોયું હતું કે હાલાર પંથકના લોકોને ઉચ્ચ કક્ષાની આરોગ્ય સેવાઓ અને તબીબી શિક્ષણ પોતાના વિસ્તારમાં જ ઉપલબ્ધ થવું જોઈએ. તે સમયગાળામાં મેડિકલ શિક્ષણ મેળવવું સામાન્ય પરિવાર માટે અત્યંત મુશ્કેલ ગણાતું હતું. મોટા શહેરોમાં જ મેડિકલ કોલેજો હતી અને સૌરાષ્ટ્ર જેવા વિસ્તારોના વિદ્યાર્થીઓને અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડતો હતો.

જામ સાહેબે આ પરિસ્થિતિને બદલવાનો નિશ્ચય કર્યો. તેમણે સમાજના ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને લગભગ 61 એકર જેટલી કિંમતી જમીન આ ઉમદા હેતુ માટે અર્પણ કરી. આજના સમયમાં આ જમીનની કિંમત હજારો કરોડોમાં પહોંચી શકે છે, પરંતુ તે સમયે પણ તેનું મહત્વ અસાધારણ હતું. રાજવીશ્રીએ માત્ર જમીન જ આપી નહોતી, પરંતુ સ્વાસ્થ્ય અને શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં લાંબા ગાળાનો પાયો નાખ્યો હતો.

દાનવીર મેઘજી પેથરાજ શાહનું અમૂલ્ય યોગદાન

કોઈપણ મહાન કાર્ય માટે દ્રષ્ટિ સાથે સંસાધનોની પણ જરૂર પડે છે. જામ સાહેબના આ સ્વપ્નને સાકાર કરવામાં લંડન સ્થિત દાનવીર ઉદ્યોગપતિ શેઠ મેઘજી પેથરાજ શાહનું યોગદાન અવિસ્મરણીય છે.

વર્ષ 1954માં તેમણે તે સમયના રૂ. 15 લાખનું ભવ્ય દાન આપ્યું હતું. આજના મૂલ્યાંકન પ્રમાણે આ રકમ અંદાજે 250 થી 300 કરોડ રૂપિયાની સમકક્ષ ગણાય છે. તે સમયના સંદર્ભમાં આ દાન એક ઐતિહાસિક ઘટના હતી. શેઠ મેઘજી પેથરાજ શાહે માત્ર નાણાં આપ્યા નહોતા, પરંતુ સમગ્ર પ્રદેશના ભવિષ્યમાં રોકાણ કર્યું હતું.

રાજવીનું ભૂમિદાન અને શ્રેષ્ઠીનું અર્થદાન – આ બંનેના સંયુક્ત પ્રયાસોથી જે બીજ વાવવામાં આવ્યું હતું તે આજે એક વિશાળ વટવૃક્ષ બની ગયું છે. આ કારણસર સંસ્થાનું નામ પણ તેમના સન્માનમાં "શ્રી એમ.પી. શાહ સરકારી મેડિકલ કોલેજ" રાખવામાં આવ્યું.

1955માં શરૂ થયેલી ઐતિહાસિક સફર

વર્ષ 1955માં જ્યારે મેડિકલ કોલેજની શરૂઆત થઈ ત્યારે માત્ર 60 વિદ્યાર્થીઓની પ્રથમ બેચ સાથે શિક્ષણ કાર્ય શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તે સમયના સાધનો અને પરિસ્થિતિઓ આજની તુલનામાં ખૂબ મર્યાદિત હતા. છતાં શિક્ષણની ગુણવત્તા અને વિદ્યાર્થીઓના ઘડતર પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

શરૂઆતના વર્ષોમાં કોલેજના પ્રાધ્યાપકો અને વિદ્યાર્થીઓએ અનેક પડકારોનો સામનો કર્યો હતો. મેડિકલ સાધનોની ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત હતી, ટેક્નોલોજીનો અભાવ હતો અને સંસાધનો પણ ઓછા હતા. તેમ છતાં સંસ્થાએ ગુણવત્તાસભર શિક્ષણના ધોરણો જાળવી રાખ્યા.

આજે પાછળ વળી જોઈએ તો તે નાનકડી શરૂઆત એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ સાબિત થઈ છે.

10,000થી વધુ ડોક્ટરોની ભેટ

છેલ્લા સાત દાયકાથી વધુ સમય દરમિયાન શ્રી એમ.પી. શાહ સરકારી મેડિકલ કોલેજે 10,000થી વધુ તબીબો દેશ અને દુનિયાને આપ્યા છે. આ ડોક્ટરો આજે ભારત ઉપરાંત અમેરિકા, બ્રિટન, કેનેડા, ઓસ્ટ્રેલિયા, મધ્ય પૂર્વ અને અન્ય અનેક દેશોમાં આરોગ્ય સેવાઓ આપી રહ્યા છે.

આ સંસ્થાના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓએ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં આગવું સ્થાન મેળવ્યું છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ વિશ્વવિખ્યાત હોસ્પિટલો અને સંશોધન સંસ્થાઓમાં મહત્વપૂર્ણ પદો પર કાર્યરત છે. કેટલાકે તબીબી સંશોધન ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે તો કેટલાકે સામાજિક આરોગ્ય સેવાઓમાં ઉત્કૃષ્ટ કાર્ય કર્યું છે.

જામનગરની આ સંસ્થા માત્ર ડોક્ટરો જ તૈયાર કરતી નથી, પરંતુ સંવેદનશીલ અને સમાજપ્રતિબદ્ધ તબીબોનું ઘડતર કરે છે.

આધુનિક શિક્ષણ સાથે સતત વિકાસ

સમયની સાથે સંસ્થાએ સતત વિકાસ સાધ્યો છે. આજે શ્રી એમ.પી. શાહ સરકારી મેડિકલ કોલેજ અત્યાધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ છે.

હાલમાં દર વર્ષે 250 MBBS બેઠકો ઉપલબ્ધ છે, જે દેશની અગ્રણી સરકારી મેડિકલ કોલેજોમાં ગણાય છે. ઉપરાંત 243 અનુસ્નાતક (PG) બેઠકો અને 5 સુપર સ્પેશિયાલિટી બેઠકો દ્વારા ઉચ્ચ કક્ષાનું વિશેષ શિક્ષણ પણ આપવામાં આવે છે.

આધુનિક લેબોરેટરી, ડિજિટલ લાઇબ્રેરી, સિમ્યુલેશન લેબ, સંશોધન કેન્દ્રો, અદ્યતન વર્ગખંડો અને નવીન શિક્ષણ પદ્ધતિઓના કારણે વિદ્યાર્થીઓને વૈશ્વિક સ્તરનું શિક્ષણ મળી રહ્યું છે.

ગુરુ ગોબિંદસિંહ હોસ્પિટલ : લાખો દર્દીઓ માટે આશીર્વાદ

મેડિકલ કોલેજ સાથે સંકળાયેલી ગુરુ ગોબિંદસિંહ સરકારી હોસ્પિટલ આજે સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર માટે જીવનદાયિની સમાન છે. દરરોજ હજારો દર્દીઓ અહીં સારવાર માટે આવે છે.

જામનગર ઉપરાંત દેવભૂમિ દ્વારકા, રાજકોટ, મોરબી, પોરબંદર, જુનાગઢ, કચ્છ અને અન્ય જિલ્લાઓમાંથી દર્દીઓ અહીં પહોંચે છે. ગરીબ અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારો માટે આ હોસ્પિટલ આશાનું કેન્દ્ર બની ગઈ છે.

અહીં વિવિધ વિભાગોમાં નિષ્ણાત ડોક્ટરો દ્વારા સારવાર આપવામાં આવે છે. હૃદયરોગ, કેન્સર, કિડની રોગ, બાળરોગ, સ્ત્રીરોગ, સર્જરી, ઓર્થોપેડિક્સ, ન્યુરોસાયન્સ અને અન્ય અનેક વિભાગો દ્વારા દર્દીઓને સારવાર મળે છે.

સંશોધન અને નવી શોધોનું કેન્દ્ર

મેડિકલ કોલેજ માત્ર શિક્ષણ પૂરતી મર્યાદિત નથી. અહીં વિવિધ પ્રકારના સંશોધનો પણ કરવામાં આવે છે. વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રાધ્યાપકો દ્વારા રાષ્ટ્રીય તથા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સંશોધન પત્રો પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે.

નવી સારવાર પદ્ધતિઓ, જાહેર આરોગ્ય સંબંધિત અભ્યાસ, રોગચાળાના સંશોધન અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમના વિકાસમાં પણ સંસ્થાનું યોગદાન મહત્વપૂર્ણ છે.

કોવિડ-19 દરમિયાન ઐતિહાસિક સેવા

કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન શ્રી એમ.પી. શાહ મેડિકલ કોલેજ અને ગુરુ ગોબિંદસિંહ હોસ્પિટલએ અસાધારણ કામગીરી કરી હતી. હજારો દર્દીઓની સારવાર, કોવિડ વોર્ડની સ્થાપના, ટેસ્ટિંગ અને રસીકરણ અભિયાનમાં સંસ્થાએ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.

ડોક્ટરો, નર્સિંગ સ્ટાફ અને અન્ય કર્મચારીઓએ પોતાના જીવના જોખમે સેવા આપી હતી. આ સમયગાળાએ સંસ્થાની સેવા ભાવનાને વધુ ઉજાગર કરી હતી.

હાલારની જનતાની કૃતજ્ઞતા

હોસ્પિટલના બાળરોગ વિભાગના પ્રાધ્યાપક ડો. મૌલિક શાહના જણાવ્યા મુજબ જામ સાહેબ શ્રી દિગ્વિજયસિંહજી અને દાનવીર શેઠ મેઘજી પેથરાજ શાહનું યોગદાન હાલાર પંથક ક્યારેય ભૂલી શકશે નહીં.

વર્ષો પહેલાં તેમણે જે દુરંદેશી નિર્ણય લીધો હતો તેના ફળ આજે લાખો લોકો મેળવી રહ્યા છે. આરોગ્ય અને શિક્ષણના ક્ષેત્રે તેમણે આપેલી ભેટ અનેક પેઢીઓ સુધી સમાજને લાભ આપતી રહેશે.

ભવિષ્ય તરફ મજબૂત પગલાં

આજે સંસ્થા નવા યુગમાં પ્રવેશી રહી છે. મેડિકલ શિક્ષણમાં ટેક્નોલોજીનો વધતો ઉપયોગ, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા, રોબોટિક સર્જરી, ડિજિટલ હેલ્થ અને અદ્યતન સંશોધન જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ સંસ્થા આગળ વધી રહી છે.

ભવિષ્યમાં વધુ સુપર સ્પેશિયાલિટી વિભાગો, સંશોધન કેન્દ્રો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગના માધ્યમથી સંસ્થા વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત સ્થાન પ્રાપ્ત કરશે તેવી અપેક્ષા છે.

ગૌરવની અનમોલ ધરોહર

જામનગરની શ્રી એમ.પી. શાહ સરકારી મેડિકલ કોલેજ માત્ર એક શૈક્ષણિક સંસ્થા નથી. તે જામનગરના ગૌરવ, દાનની પરંપરા, રાજવી દ્રષ્ટિ અને માનવસેવાના મૂલ્યોનું જીવંત પ્રતીક છે.

61 એકરની જમીન પર રોપાયેલું નાનું બીજ આજે વિશાળ વટવૃક્ષ બનીને લાખો લોકોના જીવનમાં આશા, આરોગ્ય અને જ્ઞાનનું પ્રકાશ ફેલાવી રહ્યું છે. રાજવી જામ સાહેબ શ્રી દિગ્વિજયસિંહજી અને દાનવીર શેઠ મેઘજી પેથરાજ શાહના યોગદાનને કારણે જામનગર આજે દેશના તબીબી નકશા પર ગૌરવપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે.

આ સંસ્થા આવનારી પેઢીઓ માટે પણ સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ અને માનવસેવાની પ્રેરણાનું અવિનાશી કેન્દ્ર બની રહેશે.

સમયસંદેસ દ્વારા દેશ - વિદેશના લટેસ્ટ ઉપડેટ માટે એપ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે તો એપ ને ડાઉનલોડ કરવા માટે આપેલ લિન્ક પર ક્લિક કરો અને મેળવો લટટેસ્ટ ઉપડેટ : https://play.google.com/store/apps/details?id=com.samaysandeshnews