સ્પોર્ટ્સ વિનેશ ફોગાટ કેસમાં દિલ્હી હાઈકોર્ટની WFIને આકરી ફટકાર, કેન્દ્રને નિષ્ણાત પેનલ બનાવવાનો આદેશ

Delhi High Court એ ભારતીય મહિલા રેસલર Vinesh Phogat ના મામલે Wrestling Federation of India (WFI) સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. વિનેશ ફોગાટને સ્થાનિક સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેવા માટે “અયોગ્ય” જાહેર કરવાના WFI ના નિર્ણય પર નારાજગી વ્યક્ત કરતાં હાઈકોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને તેમની ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે નિષ્ણાત પેનલ રચવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

જસ્ટિસ D. K. Upadhyaya અને જસ્ટિસ Tushar Rao Gedela ની બેન્ચે સુનાવણી દરમિયાન ટિપ્પણી કરી હતી કે રમતગમત ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા વિવાદોનો ભોગ ખેલાડીઓ ન બનવા જોઈએ.

કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને સ્પષ્ટ સૂચના આપી કે વિનેશ ફોગાટ આગામી Asian Games ના સિલેક્શન ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લઈ શકે તે માટે જરૂરી વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.

માતૃત્વ બાદ પુનરાગમન કરવા માંગે છે વિનેશ

વિનેશ ફોગાટ હાલમાં મેટરનિટી લીવ બાદ ફરીથી રેસલિંગમાં વાપસી કરવા ઈચ્છે છે. આ મુદ્દે હાઈકોર્ટે ખાસ નોંધ લેતા જણાવ્યું કે ભારતમાં માતૃત્વનું સન્માન કરવામાં આવે છે અને કોઈ ખેલાડી સાથે વેરભાવ રાખીને વર્તન ન થવું જોઈએ.

કોર્ટે ટિપ્પણી કરી કે કોઈ મહિલા ખેલાડીને માતૃત્વના કારણે પોતાની કારકિર્દીમાં નુકસાન ભોગવવું પડે તે યોગ્ય નથી. બેન્ચે ભારપૂર્વક કહ્યું કે રમતગમત સંસ્થાઓએ ખેલાડીઓ પ્રત્યે સંવેદનશીલ અભિગમ અપનાવવો જોઈએ.

WFI એ કેમ જાહેર કરી હતી અયોગ્ય?

અગાઉ WFI એ એન્ટિ-ડોપિંગ નિયમોનો હવાલો આપીને વિનેશ ફોગાટને 26 જૂન 2026 સુધી સ્થાનિક સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેવા માટે અયોગ્ય જાહેર કરી હતી.

ફેડરેશનનું કહેવું હતું કે નિવૃત્તિ બાદ ફરી રમતમાં વાપસી કરનારા ખેલાડીઓ માટે છ મહિનાનો ફરજિયાત નોટિસ પીરિયડ લાગુ પડે છે અને તે નિયમોના આધારે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

પરંતુ હાઈકોર્ટે આ નિયમોના અમલ અંગે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

“આવું વલણ રમતગમતના હિતમાં નથી”

સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે ખેલાડીઓની કારકિર્દી અને રમતગમતના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો જોઈએ.

Sports Law ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ખેલાડીઓના અધિકારો, કારકિર્દી અને માતૃત્વ સંબંધિત મુદ્દાઓ હવે વૈશ્વિક રમતગમત ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી રહ્યા છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે મહિલા ખેલાડીઓ માટે માતૃત્વ બાદ પુનરાગમનને પ્રોત્સાહન આપતી નીતિઓ જરૂરી બની રહી છે.

રમતગમત જગતમાં ચર્ચા

આ કેસ બાદ ભારતીય રમતગમત જગતમાં પણ ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. ઘણા પૂર્વ ખેલાડીઓ અને રમતગમત નિષ્ણાતોએ વિનેશ ફોગાટના સમર્થનમાં અવાજ ઉઠાવ્યો છે.

સોશિયલ મીડિયા પર પણ મોટી સંખ્યામાં લોકો હાઈકોર્ટના અભિગમને યોગ્ય ગણાવી રહ્યા છે અને ખેલાડીઓ સાથે વધુ માનવિય અને ન્યાયસંગત વલણ અપનાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે.

વિનેશ ફોગાટનો સંઘર્ષ

United World Wrestling સાથે જોડાયેલી વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરી ચૂકેલી વિનેશ ફોગાટ લાંબા સમયથી ભારતીય મહિલા કુસ્તીનું મોટું નામ રહી છે.

તાજેતરના વર્ષોમાં તેઓ ખેલાડીઓના હક્કો અને રમતગમત સંસ્થાઓમાં પારદર્શિતા માટે પણ ખુલ્લેઆમ અવાજ ઉઠાવતા રહ્યા છે.

હવે આગળ શું?

હાઈકોર્ટના આદેશ બાદ હવે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિષ્ણાત સમિતિ રચાઈ શકે છે, જે વિનેશ ફોગાટની ફિટનેસ અને સ્પર્ધાત્મક ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરશે.

આ નિર્ણય માત્ર વિનેશ ફોગાટ માટે જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યમાં માતૃત્વ બાદ રમતમાં વાપસી કરનારી મહિલા ખેલાડીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ નજિર બની શકે છે.

દિલ્હી હાઈકોર્ટના આ કડક અભિગમે રમતગમત સંસ્થાઓ અને ખેલાડીઓના અધિકારો અંગેની ચર્ચાને વધુ તેજ બનાવી દીધી છે.