મારું શહેર જમીન માપણી માટે લાંચ આપો તો જ કામ થાય? નડિયાદમાં લાયસન્સ સર્વેયર ₹90 હજારની લાંચ લેતા ઝડપાયા.

સરકારી કચેરીઓમાં સામાન્ય નાગરિકોના કામ માટે લાંચ માંગવાના કિસ્સાઓ વારંવાર સામે આવતા રહે છે. ખાસ કરીને જમીન માપણી, રેકોર્ડ સુધારણા અને મહેસૂલી કામગીરી જેવા ક્ષેત્રોમાં ભ્રષ્ટાચાર અંગેની ફરિયાદો અવારનવાર ઉઠતી રહી છે. ત્યારે ખેડા જિલ્લામાં વધુ એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જેમાં જમીન માપણીની કામગીરી માટે ₹90 હજારની લાંચ માંગનાર લાયસન્સ સર્વેયરને એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB)એ રંગેહાથ ઝડપી પાડ્યો છે.

પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, જિલ્લા નિરીક્ષક જમીન અને દફતર કચેરી, નડિયાદ, જિલ્લા ખેડા ખાતે ફરજ બજાવતા લાયસન્સ સર્વેયર દિલીપસિંહ બુધાજી ઉર્ફે બુધાભાઈ ચૌહાણ સામે લાંચ માંગવાની ફરિયાદ નોંધાઈ હતી. ફરિયાદી દ્વારા પોતાની જમીનની માપણીની કામગીરી કરાવવા માટે અરજી કરવામાં આવી હતી.

આરોપ છે કે જમીનની માપણી કરી આપવા, માપણી દરમિયાન કોઈ વાંધા કે ટેક્નિકલ અડચણો ઉભી ન કરવા તેમજ સમગ્ર માપણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી આપવા બદલ સર્વેયરે ફરિયાદી પાસે ₹90,000ની લાંચની માંગણી કરી હતી. ફરિયાદી લાંચ આપવા ઈચ્છતા ન હોવાથી તેમણે ACBનો સંપર્ક કર્યો હતો.

ફરિયાદના આધારે ACB દ્વારા પ્રાથમિક ચકાસણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન લાંચની માંગણીની હકીકત સામે આવતા અધિકારીઓએ ટ્રેપ ગોઠવી હતી. આયોજન મુજબ ફરિયાદી આરોપીને લાંચની રકમ આપવા પહોંચ્યા હતા, ત્યારે ACBની ટીમે કાર્યવાહી કરીને લાયસન્સ સર્વેયર દિલીપસિંહ બુધાજી ચૌહાણને ₹90 હજારની લાંચ સ્વીકારતા રંગેહાથ ઝડપી પાડ્યા હતા.

આ કાર્યવાહી બાદ સરકારી તંત્રમાં ખળભળાટ મચી ગયો હતો. જમીન માપણી જેવી નિયમિત સરકારી કામગીરી માટે નાગરિકો પાસેથી લાંચ માંગવામાં આવતી હોવાના આક્ષેપો વચ્ચે થયેલી આ કાર્યવાહી ફરી એકવાર મહેસૂલી અને જમીન સંબંધિત વિભાગોમાં રહેલા ભ્રષ્ટાચારના પ્રશ્નોને ઉજાગર કરે છે.

રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી અગાઉ પણ જમીન માપણી, હદ નિર્ધારણ, નકશા મંજૂરી અને રેકોર્ડ સુધારણા જેવી કામગીરી માટે ગેરકાયદેસર વસૂલાત થતી હોવાના અનેક કિસ્સાઓ સામે આવી ચૂક્યા છે. સામાન્ય ખેડૂતો અને જમીન માલિકો માટે આ પ્રકારની પરિસ્થિતિ મુશ્કેલી ઊભી કરતી હોય છે, કારણ કે સરકારી નિયમ મુજબ થનારી કામગીરી માટે પણ કેટલાક લોકો પાસેથી "વહીવટ"ના નામે રકમ માંગવામાં આવતી હોવાના આક્ષેપો સતત થતા રહે છે.

ACBની આ કાર્યવાહી બાદ આરોપી સામે ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમ હેઠળ ગુનો નોંધી વધુ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે. લાંચની માંગણી પાછળ અન્ય કોઈ વ્યક્તિ અથવા નેટવર્ક સંકળાયેલું છે કે કેમ તે દિશામાં પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

આ ઘટનાએ ફરી એકવાર પ્રશ્ન ઉભો કર્યો છે કે શું સામાન્ય નાગરિકને પોતાના કાયદેસરના કામ માટે પણ લાંચ આપવી પડે? સરકાર દ્વારા ભ્રષ્ટાચાર સામે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ અપનાવવામાં આવી હોવા છતાં આવા કિસ્સાઓ સામે આવતા રહેતા હોવાથી લોકોમાં રોષ અને નિરાશા જોવા મળી રહી છે.

જોકે ACB દ્વારા કરવામાં આવેલી આ સફળ ટ્રેપ કાર્યવાહીથી એક સ્પષ્ટ સંદેશ પણ ગયો છે કે લાંચ માંગનાર અને સ્વીકારનાર સામે કાયદો કડક કાર્યવાહી કરી શકે છે. નાગરિકોએ પણ આવી ગેરકાયદેસર માંગણીઓ સામે ડર્યા વિના સંબંધિત એજન્સીઓને જાણ કરવી જોઈએ, જેથી ભ્રષ્ટાચારમુક્ત વહીવટની દિશામાં અસરકારક પગલાં લઈ શકાય.