ઈકોનોમી શેરબજારમાં તેજીની શરૂઆતઃ સેન્સેક્સ ૩૦૦થી વધુ પોઈન્ટ ઉછળ્યો.

દેશના શેરબજારમાં શુક્રવાર, ૨૩ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ કારોબારની શરૂઆત તેજી સાથે થઈ હતી. બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જનો સેન્સેક્સ શરૂઆતના વેપારમાં ૩૦૦થી વધુ પોઈન્ટ ઉછળીને ૭૩,૫૦૦ના સ્તરને પાર પહોંચ્યો હતો, જ્યારે નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો નિફ્ટી પણ ૨૨,૭૦૦ના સ્તરથી ઉપર જોવા મળ્યો હતો. અગાઉના કેટલાક સત્રોમાં બજારમાં જોવા મળેલી નબળાઈ બાદ તેજીની શરૂઆતથી રોકાણકારોમાં આશાવાદ જોવા મળ્યો હતો. જોકે, શરૂઆતની તેજી બાદ બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ પણ જોવા મળ્યો હતો. તેથી માત્ર શરૂઆતના આંકડાઓને આધારે સમગ્ર દિવસના બજારની દિશા નક્કી કરવી યોગ્ય નથી. 

શેરબજારમાં તેજી અને ઘટાડા પાછળ વૈશ્વિક બજારોની સ્થિતિ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, વિદેશી રોકાણકારોની ખરીદી-વેચાણ અને કંપનીઓનાં પરિણામો જેવા પરિબળો મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તાજેતરના દિવસોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે ભારતીય શેરબજાર પર દબાણ જોવા મળ્યું હતું. આવી સ્થિતિમાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં થતી દરેક હિલચાલ પર રોકાણકારો બારીક નજર રાખી રહ્યા છે. બજારની શરૂઆતમાં ખરીદીનો માહોલ જોવા મળ્યો હોવા છતાં, આગળના કારોબારમાં તેજી ટકી રહે છે કે વેચવાલીનું દબાણ વધે છે તે મહત્વનું રહેશે.

બીજી તરફ, શેરબજારમાં આજે સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલો મુદ્દો જિયો પ્લેટફોર્મ્સનો મેગા ઇનિશિયલ પબ્લિક ઑફરિંગ એટલે કે IPO છે. આશરે રૂ. ૩૦,૨૦૦ કરોડથી વધુના કદનો આ જાહેર ઇશ્યૂ દેશના સૌથી મોટા IPO તરીકે ધ્યાન ખેંચી રહ્યો છે. આ IPOમાં રોકાણકારોને અરજી કરવાની આજે, ૨૩ ઓક્ટોબરે, છેલ્લી તક છે. ઇશ્યૂ ૨૧ ઓક્ટોબરે ખુલ્યો હતો અને શરૂઆતથી જ તેને રોકાણકારો તરફથી નોંધપાત્ર પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. ઇશ્યૂનું મોટું કદ અને કંપનીની ડિજિટલ સેવાઓના વ્યવસાયને કારણે આ જાહેર ભરણું દેશના મૂડીબજારમાં મહત્વપૂર્ણ ઘટના બની રહ્યું છે.

જિયો પ્લેટફોર્મ્સના IPOને બીજા દિવસે પણ મજબૂત પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. ૨૨ ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં વિવિધ અહેવાલો અનુસાર સમગ્ર ઇશ્યૂને લગભગ ૫.૫૭ ગણું સબ્સ્ક્રિપ્શન મળ્યું હતું. એટલે કે, રોકાણકારો તરફથી ઉપલબ્ધ શેરોની સંખ્યાની સરખામણીએ અનેક ગણી માંગ નોંધાઈ હતી. ખાસ કરીને ક્વોલિફાઇડ ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ બાયર્સ એટલે કે મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારો તરફથી નોંધપાત્ર રસ જોવા મળ્યો હતો. રિટેલ રોકાણકારોના હિસ્સામાં પણ માંગ વધી હતી. જોકે, સબ્સ્ક્રિપ્શનના આંકડા સમય પ્રમાણે બદલાતા હોય છે, તેથી અંતિમ દિવસના સત્તાવાર આંકડા જ ઇશ્યૂને મળેલા કુલ પ્રતિસાદનું સાચું ચિત્ર રજૂ કરશે.

આ IPOમાં રોકાણ કરવા ઇચ્છતા લોકો માટે કંપનીનું મૂલ્યાંકન, શેરની કિંમત, નાણાકીય સ્થિતિ અને ભવિષ્યની વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ સમજવી જરૂરી છે. જાહેર થયેલી માહિતી અનુસાર, ઇશ્યૂ માટે શેરદીઠ રૂ. ૧,૦૬૫થી રૂ. ૧,૧૧૯ની પ્રાઇસ બેન્ડ નક્કી કરવામાં આવી હતી. IPOનું સબ્સ્ક્રિપ્શન અનેક ગણું થવું રોકાણકારોની માંગ દર્શાવે છે, પરંતુ તેનાથી લિસ્ટિંગ સમયે નફો મળશે તેની ખાતરી મળતી નથી. બજારની પરિસ્થિતિ, કંપનીનું મૂલ્યાંકન અને લિસ્ટિંગના દિવસે શેરની માંગ-પુરવઠા જેવા પરિબળો અંતિમ પરિણામને અસર કરી શકે છે. તેથી રોકાણકારોએ માત્ર ચર્ચા કે સબ્સ્ક્રિપ્શનના આંકડાઓના આધારે નિર્ણય લેવાને બદલે પોતાની જોખમ સહન કરવાની ક્ષમતા ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ.

આજના કારોબારમાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીની હિલચાલ ઉપરાંત જિયો IPOના અંતિમ સબ્સ્ક્રિપ્શન આંકડા પણ બજારના ધ્યાનના કેન્દ્રમાં રહેશે. IPOમાં મોટી સંખ્યામાં અરજી થવાથી ફાળવણી દરેક અરજદારને મળશે જ એવું નથી. શેરની ફાળવણી લાગુ નિયમો અને સંબંધિત કેટેગરીમાં માંગના આધારે કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ, બજારમાં તેજી ચાલુ રહે તો રોકાણકારોના વિશ્વાસને ટેકો મળી શકે છે, જ્યારે ઊંચા ક્રૂડ ભાવ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા ફરી વેચવાલી વધારી શકે છે. તેથી દિવસ દરમિયાન બજારના આંકડા, મુખ્ય શેરોમાં થતી હિલચાલ અને સત્તાવાર IPO અપડેટ પર નજર રાખવી જરૂરી રહેશે.

આમ, ૨૩ ઓક્ટોબરના રોજ ભારતીય શેરબજારે શરૂઆતમાં મજબૂત તેજી દર્શાવી હતી, જેમાં સેન્સેક્સ ૭૩,૫૦૦ના સ્તરને પાર ગયો અને નિફ્ટી ૨૨,૭૦૦થી ઉપર જોવા મળ્યો હતો. જોકે, શરૂઆતની તેજી બાદ બજારમાં દબાણ જોવા મળ્યું હોવાથી સમગ્ર દિવસની દિશા પર નજર રાખવી જરૂરી છે. બીજી તરફ, જિયો પ્લેટફોર્મ્સના દેશના સૌથી મોટા જાહેર ઇશ્યૂનો આજે અંતિમ દિવસ છે અને બીજા દિવસ સુધીમાં તેને લગભગ ૫.૫૭ ગણું સબ્સ્ક્રિપ્શન મળ્યું હોવાના અહેવાલો છે. હવે રોકાણકારોની નજર અંતિમ સબ્સ્ક્રિપ્શન, શેરની ફાળવણી અને આગામી લિસ્ટિંગ પર રહેશે. બજારની હિલચાલ અને IPO સંબંધિત અંતિમ આંકડાઓ અંગે સત્તાવાર માહિતી મળ્યા બાદ જ સમગ્ર ચિત્ર વધુ સ્પષ્ટ બનશે.