લાઇફસ્ટાઇલ WHOની ચેતવણી : વર્ષ 2050 સુધીમાં કેન્સરના કેસોમાં 70%નો વધારો થવાની શક્યતા, જીવનશૈલીમાં બદલાવ જ બચાવનો માર્ગ
નવી દિલ્હી : વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO)ના એક અહેવાલે સમગ્ર વિશ્વમાં આરોગ્ય ક્ષેત્રે ચિંતા વધારી છે. અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે વર્ષ 2050 સુધીમાં વિશ્વભરમાં કેન્સરના દર્દીઓની સંખ્યામાં લગભગ 70 ટકાનો વધારો થઈ શકે છે. આગામી 25 વર્ષોમાં કેન્સરના નવા કેસોનો આંકડો 3.5 કરોડ સુધી પહોંચવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
હાલમાં પણ કેન્સર વિશ્વના સૌથી ગંભીર આરોગ્ય પડકારોમાંથી એક છે. દર વર્ષે વિશ્વભરમાં 2.25 કરોડથી વધુ નવા કેન્સરના કેસ નોંધાય છે, જ્યારે અંદાજે 1 કરોડ લોકો આ જીવલેણ રોગને કારણે જીવ ગુમાવે છે. કેન્સર વિશ્વમાં મૃત્યુના બીજા સૌથી મોટા કારણોમાં સામેલ છે.
WHOના આ આંકડા માત્ર ચિંતા વધારનારા નથી, પરંતુ આરોગ્ય ક્ષેત્ર માટે ગંભીર ચેતવણી સમાન છે. જો સમયસર પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો આગામી વર્ષોમાં લાખો પરિવારોને આર્થિક, સામાજિક અને માનસિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
બદલાતી જીવનશૈલી કેન્સરના વધતા જોખમ પાછળનું મોટું કારણ
નિષ્ણાતોના મતે કેન્સરના વધતા કેસો પાછળ બદલાતી જીવનશૈલી મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે. સર ગંગા રામ હોસ્પિટલના કેન્સર વિભાગના અધ્યક્ષ ડૉ. શ્યામ અગ્રવાલે જણાવ્યું છે કે આજના સમયમાં લોકોની જીવનશૈલીમાં મોટા ફેરફારો થયા છે.
આધુનિક જીવનમાં શારીરિક મહેનત ઘટી રહી છે અને બેઠાડુ જીવન વધતું જાય છે. લોકો લાંબા સમય સુધી ઓફિસ, ઘર કે સ્ક્રીન સામે બેસી રહે છે. કસરતનો અભાવ, અનિયમિત ખોરાક અને વધતું વજન જેવી સમસ્યાઓ આરોગ્ય પર નકારાત્મક અસર કરી રહી છે.
ખાસ કરીને બાળકોમાં પણ બહાર રમવાની ટેવ ઘટી રહી છે. મોબાઈલ, ટીવી અને અન્ય ડિજિટલ સાધનોના વધતા ઉપયોગને કારણે શારીરિક પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.
પ્રદૂષણ અને ખોરાકમાં કેમિકલ્સનું પ્રમાણ પણ ચિંતાનો વિષય
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર જીવનશૈલી જ નહીં પરંતુ પર્યાવરણમાં થતા ફેરફારો પણ કેન્સરના જોખમને વધારી રહ્યા છે.
વાયુ પ્રદૂષણ, હાનિકારક રસાયણોનો સંપર્ક, ખોરાકમાં વધતા કેમિકલ્સ અને પર્યાવરણીય પરિવર્તનો માનવ શરીર પર લાંબા ગાળે ગંભીર અસર કરી શકે છે.
વધતા વૈશ્વિક તાપમાન અને પર્યાવરણમાં થતા ફેરફારો પણ આરોગ્ય માટે નવા પડકારો ઊભા કરી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે લોકો પોતાની રોજિંદી આદતોમાં સુધારો કરીને કેન્સરના જોખમને ઘણાં અંશે ઘટાડી શકે છે.
વહેલું નિદાન બને છે જીવન બચાવવાનો સૌથી મોટો હથિયાર
આ ચિંતાજનક સ્થિતિ વચ્ચે આરોગ્ય નિષ્ણાતો એક મહત્વપૂર્ણ વાત પર ભાર મૂકી રહ્યા છે કે કેન્સરનો વહેલો તબક્કામાં પતો લાગી જાય તો તેની સારવાર વધુ અસરકારક બની શકે છે.
ખાસ કરીને મહિલાઓમાં જોવા મળતા સ્તન કેન્સર અને ગર્ભાશયના કેન્સરની સમયસર તપાસ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. નિયમિત મેમોગ્રાફી અને પેપ સ્મીયર ટેસ્ટ દ્વારા આ પ્રકારના કેન્સરને શરૂઆતના તબક્કામાં ઓળખી શકાય છે.
પેપ સ્મીયર ટેસ્ટ દ્વારા ગર્ભાશયના મુખના કોષોમાં થતા પ્રિ-કેન્સરેસ ફેરફારોની ઓળખ થઈ શકે છે. આ ફેરફારો કેન્સરમાં પરિવર્તિત થાય તે પહેલાં જ સારવાર શક્ય બને છે.
સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવાથી જોખમ ઘટાડી શકાય
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, કેન્સર સામેની લડાઈમાં માત્ર સારવાર નહીં પરંતુ બચાવ પણ એટલો જ મહત્વપૂર્ણ છે.
કેન્સરના જોખમને ઘટાડવા માટે નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર, તમાકુ અને અન્ય હાનિકારક વસ્તુઓથી દૂર રહેવું, વજન નિયંત્રણમાં રાખવું અને સમયાંતરે આરોગ્ય તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
આ ઉપરાંત લોકોમાં આરોગ્ય અંગે જાગૃતિ વધારવી પણ ખૂબ જરૂરી છે. ખાસ કરીને પરિવારના સભ્યોમાં કેન્સરના લક્ષણો અંગે માહિતી હોવી જોઈએ જેથી કોઈપણ શંકાસ્પદ સ્થિતિમાં તાત્કાલિક તબીબી સલાહ મેળવી શકાય.
જાગૃતિ અને સમયસર સારવારથી કેન્સર સામે જીત શક્ય
કેન્સરના વધતા આંકડાઓ વચ્ચે નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ભયભીત થવાની જરૂર નથી, પરંતુ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાનમાં કેન્સરની સારવાર માટે અનેક નવી પદ્ધતિઓ ઉપલબ્ધ બની છે.
જો લોકો સમયસર તપાસ કરાવે, જીવનશૈલીમાં સુધારો કરે અને આરોગ્ય પ્રત્યે જાગૃત બને તો કેન્સરના ગંભીર પરિણામોને ઘણાં અંશે અટકાવી શકાય છે.
WHOની ચેતવણી એક સંકેત છે કે હવે સમગ્ર વિશ્વને આરોગ્ય પ્રત્યે વધુ ગંભીર બનવાની જરૂર છે. સ્વસ્થ જીવનશૈલી, નિયમિત તપાસ અને વહેલું નિદાન જ ભવિષ્યના આ “કેન્સર ટાઈમ બોમ્બ”ને અટકાવવાનો સૌથી અસરકારક માર્ગ બની શકે છે.