મારું શહેર બળેજ પે સેન્ટર શાળામાં સી.આર.સી. કક્ષાનું બાળ વૈજ્ઞાનિક પ્રદર્શન યોજાયું.

બળેજ, તા. 13 ઑક્ટોબર, 2026: પોરબંદર તાલુકાના બળેજ ખાતે આવેલી પે સેન્ટર શાળામાં સી.આર.સી. કક્ષાનું બાળ વૈજ્ઞાનિક પ્રદર્શન વર્ષ 2026-27 અંતર્ગત ગણિત-વિજ્ઞાન પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તારીખ 13 ઑક્ટોબર, 2026ના રોજ યોજાયેલા આ પ્રદર્શનમાં આસપાસની વિવિધ પ્રાથમિક શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લઈને પોતાની વૈજ્ઞાનિક સમજ, સર્જનાત્મકતા અને પ્રતિભાનું પ્રદર્શન કર્યું હતું. બાળ વૈજ્ઞાનિકોમાં અભ્યાસ પ્રત્યે જિજ્ઞાસા વધે, ગણિત અને વિજ્ઞાન જેવા વિષયોને વ્યવહારુ રીતે સમજવાની તક મળે તથા નવીન વિચારોને પ્રોત્સાહન મળે તેવા હેતુથી આ પ્રદર્શન યોજાયું હતું. શાળાના પ્રાંગણમાં યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની મહેનત અને કલ્પનાશક્તિના આધારે તૈયાર કરેલી વિવિધ કૃતિઓ રજૂ કરી હતી. પ્રદર્શન દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓમાં વિશેષ ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો અને ઉપસ્થિત મહેમાનો તેમજ શિક્ષકોએ બાળ વૈજ્ઞાનિકોની કૃતિઓમાં રસ દાખવી તેમની કામગીરીને બિરદાવી હતી.

આ સી.આર.સી. કક્ષાના ગણિત-વિજ્ઞાન પ્રદર્શનમાં કુલ નવ શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો. જેમાં પે સેન્ટર શાળા બળેજ, ભુવાકેડાનેસ પ્રાથમિક શાળા, મોચા ભાણસરી શાળા, ઊટડા પ્રાથમિક શાળા, રાતિયાનેશ પ્રાથમિક શાળા, રાતીયા પ્રાથમિક શાળા, રાતીયાસીમ શાળા, નવીબંદર પ્રાથમિક શાળા અને જૈન પ્રાથમિક શાળાના વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થયો હતો. અલગ-અલગ શાળાઓમાંથી આવેલા વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના શિક્ષકોના માર્ગદર્શન હેઠળ વિવિધ વિષયો પર કૃતિઓ તૈયાર કરી હતી. કુલ 76 વિદ્યાર્થીઓએ આ પ્રદર્શનમાં ભાગ લઈને પોતાની સમજ અને કૌશલ્ય રજૂ કર્યું હતું. નવ શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ એક જ સ્થળે ભેગા થતાં તેમને એકબીજાના વિચારો અને કૃતિઓને નિહાળવાની તેમજ નવી બાબતો શીખવાની તક મળી હતી. આવા કાર્યક્રમો વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે જ્ઞાનની આપ-લે અને સ્વસ્થ સ્પર્ધાની ભાવના વિકસાવવામાં પણ મદદરૂપ બને છે.

પ્રદર્શનમાં વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા કુલ 38 કૃતિઓ રજૂ કરવામાં આવી હતી. આ કૃતિઓમાં ગણિત અને વિજ્ઞાનને લગતા વિવિધ વિષયોને સરળ રીતે સમજાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની કલ્પનાશક્તિ, અભ્યાસ અને માર્ગદર્શનના આધારે કૃતિઓ તૈયાર કરીને તેને રજૂ કરી હતી. વિજ્ઞાનના સિદ્ધાંતોને માત્ર પાઠ્યપુસ્તકમાં વાંચવા પૂરતા મર્યાદિત રાખવાને બદલે પ્રયોગો અને નમૂનાઓ દ્વારા સમજવાની તક આવા પ્રદર્શનોમાં મળે છે. તેવી જ રીતે ગણિતના વિષયને રસપ્રદ અને સરળ રીતે રજૂ કરવાથી વિદ્યાર્થીઓમાં ગણતરી, તર્કશક્તિ અને સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે વિચારવાની ક્ષમતા વિકસે છે. પોતાની કૃતિ સમજાવતી વખતે વિદ્યાર્થીઓને વિષયનું જ્ઞાન રજૂ કરવાની, પ્રશ્નોના જવાબ આપવાની અને આત્મવિશ્વાસપૂર્વક વાત કરવાની તક પણ મળે છે. આથી બાળ વૈજ્ઞાનિક પ્રદર્શન અભ્યાસને વધુ રસપ્રદ અને વ્યવહારુ બનાવતું માધ્યમ બની રહે છે.

આ પ્રસંગે પોરબંદર તાલુકા મહામંત્રી લીલાભાઈ એલ. પરમાર, બળેજ ક્લસ્ટરના સી.આર.સી. ભાયાભાઈ રાઠોડ અને પે સેન્ટર શાળા બળેજના આચાર્ય મહેશભાઈ વાઢિયા સહિતના મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ ઉપરાંત ગામના નાગરિકો અને ગ્રામજનો પણ કાર્યક્રમમાં જોડાયા હતા. ઉપસ્થિત મહેમાનોએ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી વિવિધ કૃતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. તેમણે વિદ્યાર્થીઓ સાથે સંવાદ કરીને કૃતિઓ પાછળનો વિચાર સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને બાળ વૈજ્ઞાનિકોને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું. મહેમાનોની હાજરીથી વિદ્યાર્થીઓમાં પણ ઉત્સાહ વધ્યો હતો. પોતાની કૃતિઓ વિશે સમજાવવાની તક મળતાં વિદ્યાર્થીઓને પોતાના જ્ઞાન અને રજૂઆતની કળા દર્શાવવાનો અવસર મળ્યો હતો. શાળા અને સમાજ વચ્ચેનો આવો સહકાર શિક્ષણને વધુ અસરકારક બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

બાળ વૈજ્ઞાનિક પ્રદર્શનનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થીઓમાં વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણ, સર્જનાત્મકતા અને સંશોધનવૃત્તિનો વિકાસ કરવાનો છે. બાળપણથી જ વિદ્યાર્થીઓને પ્રશ્નો પૂછવા, અવલોકન કરવા, કારણ શોધવા અને પ્રયોગો દ્વારા નવી બાબતો સમજવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે તો તેમનામાં જિજ્ઞાસા અને તાર્કિક વિચારશક્તિ વિકસે છે. ગણિત અને વિજ્ઞાનના વિષયો ભવિષ્યના અભ્યાસ તેમજ અનેક વ્યવસાયિક ક્ષેત્રોમાં મહત્વ ધરાવે છે. તેથી શાળાકક્ષાએ આવા કાર્યક્રમોનું આયોજન વિદ્યાર્થીઓને વિષય સાથે જોડવામાં મદદરૂપ બને છે. આ પ્રકારના પ્રદર્શનોમાં વિદ્યાર્થીઓ પોતાની ભૂલો સુધારવાનું, ટીમમાં કામ કરવાનું અને મર્યાદિત સાધનોનો ઉપયોગ કરીને નવીન વિચાર રજૂ કરવાનું પણ શીખે છે. શિક્ષકો માટે પણ વિદ્યાર્થીઓની સમજ, રસ અને સર્જનાત્મક ક્ષમતાને ઓળખવાની આ એક સારી તક બની રહે છે.

બળેજ પે સેન્ટર શાળામાં યોજાયેલું આ સી.આર.સી. કક્ષાનું બાળ વૈજ્ઞાનિક પ્રદર્શન વિદ્યાર્થીઓની પ્રતિભાને પ્રોત્સાહન આપતું શૈક્ષણિક આયોજન બની રહ્યું હતું. કુલ નવ શાળાઓના 76 વિદ્યાર્થીઓએ 38 કૃતિઓ રજૂ કરીને ગણિત-વિજ્ઞાન પ્રત્યેનો પોતાનો રસ દર્શાવ્યો હતો. મહેમાનો અને ગ્રામજનોની ઉપસ્થિતિએ કાર્યક્રમને પ્રોત્સાહક વાતાવરણ પૂરું પાડ્યું હતું. આવા કાર્યક્રમો દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને પોતાની પ્રતિભા રજૂ કરવાની તક મળે છે અને અભ્યાસને જીવન સાથે જોડીને સમજવાની પ્રેરણા મળે છે. શાળાઓમાં ગણિત-વિજ્ઞાનના પ્રયોગો, નવીન પ્રોજેક્ટ્સ અને બાળ વૈજ્ઞાનિક પ્રદર્શનોનું આયોજન સતત થતું રહે તો વિદ્યાર્થીઓમાં સંશોધન અને નવી શોધો પ્રત્યે રસ વધારી શકાય છે. બળેજ ખાતે યોજાયેલું આ પ્રદર્શન પણ વિદ્યાર્થીઓના સર્વાંગી શૈક્ષણિક વિકાસની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ બની રહ્યું હતું.