સબરસ ₹500 જેવી દેખાતી બેગ ₹8.3 લાખમાં! Fendiની બેગને લઈને સોશિયલ મીડિયામાં ભારે વિવાદ
ઇટાલિયન લક્ઝરી ફેશન બ્રાન્ડ Fendiની નવી હેન્ડબેગ હાલ ભારતમાં સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની છે. અંદાજે ₹8.3 લાખની કિંમત ધરાવતી આ બેગની ડિઝાઇન ગુજરાત અને અન્ય ભારતીય બજારોમાં નવરાત્રિ દરમિયાન જોવા મળતી મોતી, આભલા અને રંગબેરંગી હેન્ડવર્કવાળી બેગ જેવી દેખાતી હોવાનો દાવો યુઝર્સ કરી રહ્યા છે. જોકે, Fendiએ આ પ્રોડક્ટને સત્તાવાર રીતે ‘નવરાત્રિ બેગ’ નામ આપ્યું નથી.
વિવાદનું મુખ્ય કારણ બેગની કિંમત અને તેની ડિઝાઇન વચ્ચેની સરખામણી છે. ભારતીય સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે એવી તસવીરો અને પોસ્ટ્સ શેર કરી છે જેમાં સ્થાનિક બજારોમાં આશરે ₹500માં મળતી મિરર-વર્ક અને બીડવર્ક બેગ સાથે Fendiની બેગની તુલના કરવામાં આવી રહી છે. કેટલાક યુઝર્સે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે ભારતીય પરંપરાગત હસ્તકળા જેવી દેખાતી ડિઝાઇનને વૈશ્વિક લક્ઝરી બ્રાન્ડ દ્વારા અનેકગણી કિંમત સાથે રજૂ કરવામાં આવી રહી છે.
આ ચર્ચામાં RPG ગ્રૂપના ચેરમેન હર્ષ ગોયન્કા અને બાયોકોનના સ્થાપક કિરણ મજુમદાર-શૉ પણ જોડાયા છે. હર્ષ ગોયન્કાએ આ મુદ્દાને અગાઉના Prada-Kolhapuri ચપ્પલ વિવાદ સાથે સરખાવ્યો અને ભારતીય કારીગરોને શ્રેય મળવા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા. બીજી તરફ, કિરણ મજુમદાર-શૉએ સોશિયલ મીડિયા પર તેને “cultural appropriation” ગણાવી અને જણાવ્યું કે ભારતની પરંપરાગત હસ્તકળાને જાળવી રાખનારા કારીગરોને યોગ્ય ઓળખ અને સન્માન મળવું જોઈએ.
Fendiની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર આ બેગનું નામ “Baguette 26424: Multicolour Re Edition bag with embroidery and mirrors” આપવામાં આવ્યું છે. બ્રાન્ડના જણાવ્યા અનુસાર આ ડિઝાઇન 1997માં રજૂ થયેલી મૂળ Baguette 26424નું રી-એડિશન છે. બેગમાં આશરે 39,500 મોતી અને 475 મિરરનો ઉપયોગ થયો છે અને તેને સંપૂર્ણપણે હાથથી એમ્બ્રોઇડરી કરવામાં આવી છે. Fendi મુજબ તેને તૈયાર કરવામાં 138 કલાકથી વધુ સમયની કારીગરી જરૂરી છે.
બેગની બીજી એક બાબત પણ ચર્ચાનું કારણ બની છે. Fendiની વેબસાઇટ પર આ પ્રોડક્ટને Made in Italy તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે. જોકે, મીડિયા અહેવાલોમાં બેગના હેન્ડવર્ક સાથે મુંબઈની વર્કશોપ અને ભારતીય કારીગરોના જોડાણ અંગે દાવા કરવામાં આવ્યા છે. આ દાવાઓને લઈને સોશિયલ મીડિયામાં એવો સવાલ પણ ઉઠી રહ્યો છે કે જો ભારતીય કારીગરોની કુશળતા અથવા ભારતીય હસ્તકળા આ પ્રકારની ડિઝાઇનમાં સામેલ હોય તો તેમને કેટલું અને કેવું શ્રેય આપવામાં આવ્યું છે.
આ સમગ્ર મુદ્દે સોશિયલ મીડિયા પર બે પ્રકારના મત જોવા મળી રહ્યા છે. એક તરફ કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે બેગની ડિઝાઇન ભારતીય પરંપરાગત બેગ સાથે મળતી આવે છે અને કારીગરોને યોગ્ય ઓળખ મળવી જોઈએ. બીજી તરફ કેટલાક યુઝર્સનું માનવું છે કે લક્ઝરી પ્રોડક્ટની કિંમત માત્ર સામગ્રીથી નક્કી થતી નથી, પરંતુ બ્રાન્ડ, ડિઝાઇન, ઉત્પાદન પ્રક્રિયા અને વૈશ્વિક માર્કેટિંગ સહિતના અનેક પરિબળો તેમાં સામેલ હોય છે. તેથી માત્ર સ્થાનિક બજારની કિંમત સાથે સીધી સરખામણી કરવી યોગ્ય છે કે નહીં તે અંગે પણ ચર્ચા થઈ રહી છે.
Fendiની આ બેગને લઈને ઊભો થયેલો વિવાદ હવે માત્ર એક હેન્ડબેગની કિંમત પૂરતો રહ્યો નથી. આ ઘટનાએ ભારતીય હસ્તકળા, કારીગરોની ઓળખ, વૈશ્વિક ફેશન ઉદ્યોગ અને પરંપરાગત ડિઝાઇનના વ્યાવસાયિક ઉપયોગ અંગે મોટી ચર્ચા જગાવી છે. ખાસ કરીને સવાલ એ છે કે જ્યારે સ્થાનિક કારીગરી વૈશ્વિક લક્ઝરી ફેશનમાં નવી રીતે રજૂ થાય છે ત્યારે તેના મૂળ, પરંપરા અને કારીગરોને યોગ્ય રીતે ઓળખ મળે તે કેવી રીતે સુનિશ્ચિત કરી શકાય.