મારું શહેર માધવપુરઘેડના આંબેડકર ચોકમાં ફરી દબાણોનો આક્ષેપ! ડિમોલેશન બાદ પણ ઓટલા-ઓટલીઓનું નિર્માણ થતાં તંત્ર સામે સવાલો.

માધવપુરઘેડના આંબેડકર ચોકમાં ફરીથી દબાણો થઈ રહ્યાં હોવાના આક્ષેપો સાથે સ્થાનિક સ્તરે નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. મળતી માહિતી અને કરવામાં આવેલી રજૂઆતો મુજબ, આંબેડકર ચોક વિસ્તારમાં તાજેતરમાં જ દબાણો દૂર કરવા માટે ડિમોલેશનની કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. જોકે, આ કાર્યવાહી બાદ પણ એ જ સ્થળે કેટલાક લોકો દ્વારા ફરી ઓટલા-ઓટલીઓ બનાવીને જગ્યા પર કબજો કરવામાં આવતો હોવાના આક્ષેપો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ સ્થિતિને લઈને સ્થાનિક નાગરિકોમાં અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. અગાઉ દબાણો દૂર કરવામાં આવ્યા હોવા છતાં ફરીથી આવી પ્રવૃત્તિઓ થતી હોવાની રજૂઆત સામે આવતાં તંત્રની કામગીરી અને દેખરેખ અંગે સવાલો ઊભા થયા છે. સ્થાનિક સ્તરે આંબેડકર ચોકની જગ્યા ખુલ્લી અને વ્યવસ્થિત રહે તેમજ ત્યાં ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધે તેવી માંગ કરવામાં આવી રહી છે.

આ મામલે ગ્રામ પંચાયતથી લઈને તાલુકા અને જિલ્લા કક્ષાના સંબંધિત અધિકારીઓ સમક્ષ અનેક વખત લેખિત તેમજ મૌખિક રજૂઆતો કરવામાં આવી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. તેમ છતાં આજદિન સુધી દબાણો અંગે કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી તેવી ફરિયાદ રજૂઆતકર્તાઓ દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે. તેમનો સવાલ છે કે જો અગાઉ આ જ સ્થળે ડિમોલેશનની કાર્યવાહી થઈ ચૂકી છે, તો ફરીથી ઓટલા-ઓટલીઓનું નિર્માણ કેવી રીતે થઈ રહ્યું છે? શું દબાણો અટકાવવા માટે પૂરતી દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે? વારંવાર રજૂઆત કરવા છતાં સમસ્યાનો ઉકેલ ન આવતાં નાગરિકોમાં નારાજગી વધી રહી હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. રજૂઆતકર્તાઓએ માંગ કરી છે કે ગ્રામ પંચાયત અને તાલુકા તંત્ર આ બાબતને ગંભીરતાથી લઈને સ્થળ પર તપાસ કરે અને જો ગેરકાયદેસર દબાણ થયાનું જણાય તો નિયમ મુજબ કાર્યવાહી કરે. જોકે, આક્ષેપોની સત્તાવાર પુષ્ટિ અને તંત્રનો જવાબ હજુ સામે આવવાનો બાકી છે.

આંબેડકર ચોકનો મુદ્દો માત્ર દબાણો પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ ભારતરત્ન ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની માંગ સાથે પણ જોડાયેલો છે. રજૂઆતકર્તાઓના જણાવ્યા મુજબ, ચોકમાં બાબાસાહેબની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવા માટે વિવિધ મંજૂરીઓ મેળવવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે. આ માટે જરૂરી કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવા છતાં ગ્રામ પંચાયત તરફથી સ્પષ્ટ અને સંતોષકારક જવાબ મળતો નથી તેવી ફરિયાદ કરવામાં આવી છે. પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની બાબતમાં વારંવાર ગોળગોળ જવાબો આપવામાં આવતા હોવાનો આક્ષેપ પણ કરવામાં આવ્યો છે. આથી સ્થાનિક અનુસૂચિત જાતિના નાગરિકોમાં પ્રશ્ન ઊભો થયો છે કે પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની પ્રક્રિયામાં કઈ બાબત બાકી છે અને મંજૂરી અંગેનો નિર્ણય ક્યારે લેવામાં આવશે? રજૂઆતકર્તાઓએ સંબંધિત તંત્ર પાસે સમગ્ર પ્રક્રિયાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવા અને બાકી રહેલી કામગીરી અંગે લેખિત જવાબ આપવા માંગ કરી છે.

આ સમગ્ર મામલે તંત્ર સામે સૌથી મોટો સવાલ એ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે કે અગાઉ ડિમોલેશન થયા બાદ ફરી દબાણો થવા છતાં ગ્રામ પંચાયત અને તાલુકા કક્ષાના અધિકારીઓ દ્વારા સમયસર કાર્યવાહી કેમ કરવામાં આવતી નથી? રજૂઆતકર્તાઓએ આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે શું દબાણ કરનારાઓને કોઈ પ્રકારની છૂટછાટ આપવામાં આવી રહી છે અથવા આ મામલે વહીવટી સ્તરે કોઈ અલગ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે? જોકે, આ બાબતે કોઈ અધિકારી કે સંસ્થા સામે કોઈ ગેરરીતિ સાબિત થઈ હોવાનું હાલ ઉપલબ્ધ માહિતીમાં દર્શાવવામાં આવ્યું નથી. આથી આક્ષેપોની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જરૂરી છે. જો કોઈ દબાણ નિયમ વિરુદ્ધ ઊભું કરવામાં આવ્યું હોય તો તેની કાયદેસર સ્થિતિ તપાસીને યોગ્ય પગલાં લેવાં જોઈએ. સાથે જ, દબાણ અંગેની ફરિયાદો પર અત્યાર સુધી શું કાર્યવાહી થઈ છે અને અગાઉના ડિમોલેશન બાદ ફરી આવી સ્થિતિ કેમ ઊભી થઈ તે અંગે તંત્રએ સ્પષ્ટતા કરવી જોઈએ તેવી માંગ કરવામાં આવી છે.

રજૂઆતકર્તાઓએ માંગ કરી છે કે ગ્રામ પંચાયત અને સંબંધિત વહીવટી તંત્ર હવે મૌન તોડે અને આંબેડકર ચોકની વાસ્તવિક સ્થિતિ જાણવા તાત્કાલિક સ્થળ તપાસ કરે. સ્થળ પર થયેલા બાંધકામો અને ઓટલા-ઓટલીઓની કાયદેસરતા ચકાસવામાં આવે તેમજ ગેરકાયદેસર દબાણ હોવાનું જણાય તો નિયમ મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવે. આ ઉપરાંત ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની પ્રક્રિયામાં કયા દસ્તાવેજો, મંજૂરીઓ અથવા વહીવટી પગલાં બાકી છે તેની સ્પષ્ટ માહિતી જાહેર કરવાની પણ માંગ છે. નાગરિકોને વારંવાર કચેરીઓના ધક્કા ખાવા ન પડે તે માટે સંબંધિત અધિકારીઓએ રજૂઆતોનો સમયસર જવાબ આપવો જોઈએ. પ્રતિમા સ્થાપનાના મુદ્દે અનિશ્ચિતતા દૂર કરીને નિયમો અને મંજૂરીની પ્રક્રિયા મુજબ આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

આ મામલે રજૂઆતકર્તાઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો દબાણો અંગે યોગ્ય તપાસ અને કાર્યવાહી કરવામાં નહીં આવે તેમજ આંબેડકર પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાના મુદ્દે સ્પષ્ટ નિર્ણય લેવામાં નહીં આવે તો અનુસૂચિત જાતિના નાગરિકોને ઉગ્ર આંદોલન કરવાની ફરજ પડી શકે છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું છે કે જરૂર પડ્યે આ મામલે સરપંચ અને તલાટી-મંત્રી સહિત સંબંધિત જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાયદાકીય માર્ગ અપનાવી હાઈકોર્ટ સુધી જવાની પણ તૈયારી છે. રજૂઆતમાં સરપંચ અને તલાટી-મંત્રીની કામગીરી અંગે ગંભીર આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા છે, જોકે આક્ષેપોની સત્યતા તપાસ બાદ જ સ્પષ્ટ થઈ શકશે. આથી સંબંધિત પક્ષોને પોતાનો જવાબ રજૂ કરવાની તક આપવી અને સમગ્ર મામલે પારદર્શક તપાસ કરવી જરૂરી છે. સ્થાનિક નાગરિકોનું કહેવું છે કે આંબેડકર ચોકનો પ્રશ્ન લાંબા સમયથી રજૂ કરવામાં આવી રહ્યો છે, પરંતુ હજુ સુધી સંતોષકારક ઉકેલ મળ્યો નથી.

હવે સમગ્ર મામલે ગ્રામ પંચાયત, તાલુકા વહીવટી તંત્ર અને જિલ્લા કક્ષાના અધિકારીઓ શું પગલાં લે છે તેના પર સ્થાનિક નાગરિકોની નજર છે. આંબેડકર ચોકમાં ફરી દબાણો થયાં છે કે નહીં તેની સ્થળ તપાસ, અગાઉની ડિમોલેશન કાર્યવાહી બાદની સ્થિતિ અને પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની મંજૂરીની પ્રક્રિયા અંગે તંત્રએ સ્પષ્ટતા કરવી જરૂરી બની છે. રજૂઆતકર્તાઓની મુખ્ય માંગ છે કે ચોકની જગ્યા અંગે કોઈ ભેદભાવ વિના નિયમ મુજબ નિર્ણય લેવામાં આવે, ગેરકાયદેસર દબાણો દૂર કરવામાં આવે અને ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની પ્રક્રિયાને યોગ્ય દિશામાં આગળ વધારવામાં આવે. જો તંત્ર સમયસર જવાબ અને કાર્યવાહી કરશે તો વિવાદનો ઉકેલ વહીવટી સ્તરે આવી શકે છે. અન્યથા રજૂઆતકર્તાઓએ જાહેર કરેલી આંદોલન અને હાઈકોર્ટમાં જવાની ચીમકી આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દાને વધુ ગંભીર બનાવી શકે છે.

એહવાલ સુભાષ માવદીયા