મારું શહેર અમદાવાદના અમરાઈવાડીમાં ગેસ બિલના નામે વૃદ્ધ સાથે ₹1.40 લાખની સાયબર ઠગાઈ.
વોટ્સએપ પર APK લિંક મોકલી બેન્ક ખાતું કર્યું ખાલી, 1930 હેલ્પલાઈન પર ફરિયાદ.
અમદાવાદના અમરાઈવાડી વિસ્તારમાં સાયબર ઠગાઈનો ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જેમાં ગેસ બિલ બાકી હોવાનું બહાનું બતાવી એક વૃદ્ધ સાથે કુલ 1.40 લાખ રૂપિયાની ઓનલાઈન છેતરપિંડી કરવામાં આવી છે. સાયબર ઠગોએ અદાણી ગેસના કર્મચારી તરીકે ઓળખ આપી પીડિતને વિશ્વાસમાં લીધો હતો અને ગેસ બિલ અપડેટ કરવાના નામે વોટ્સએપ પર નકલી APK ફાઈલની લિંક મોકલી હતી. પીડિતે લિંક પર ક્લિક કર્યા બાદ અને ઠગોની સૂચના મુજબ પ્રક્રિયા કરતાં તેમના બેન્ક ખાતામાંથી તબક્કાવાર નાણાં ઉપડી ગયા હતા. આ મામલે પીડિતે સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન 1930 પર જાણ કરી અને ત્યારબાદ અમરાઈવાડી પોલીસ સ્ટેશનમાં અજાણ્યા શખ્સો સામે ફરિયાદ નોંધાવી છે.
મળતી માહિતી અનુસાર, 10 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે આશરે 11 વાગ્યાના સમયગાળા દરમિયાન અમરાઈવાડી વિસ્તારમાં રહેતા અનિલકુમાર પટેલના મોબાઈલ ફોન પર અજાણ્યા નંબર પરથી ફોન આવ્યો હતો. ફોન કરનારે પોતે અદાણી ગેસમાંથી બોલતો હોવાનું જણાવી અનિલકુમારને કહ્યું હતું કે તેમનું ગેસ બિલ બાકી છે અને કનેક્શન ચાલુ રાખવા માટે બિલ સંબંધિત વિગતો અપડેટ કરવી જરૂરી છે. ખાસ વાત એ હતી કે ઠગે ફરિયાદીને વધુ વિશ્વાસમાં લેવા માટે તેમના ગેસ કનેક્શન નંબરના છેલ્લા ચાર આંકડા પણ કહી બતાવ્યા હતા. આથી સામેની વ્યક્તિ ખરેખર ગેસ કંપની સાથે જોડાયેલી હોવાની ભ્રમણા પેદા થઈ અને ફરિયાદી ઠગની વાતમાં આવી ગયા.
આ પછી સાયબર ઠગે અનિલકુમારના વોટ્સએપ નંબર પર ‘Gas_Bill_Update (3).apk’ નામની ફાઈલની લિંક મોકલી હતી. ગેસ બિલ અપડેટ કરવા માટે આ ફાઈલ જરૂરી હોવાનું કહી ઠગે પીડિતને તેના પર ક્લિક કરવા માટે કહ્યું હતું. સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન ઠગે ફોન ચાલુ રાખ્યો હતો અને પીડિત પાસેથી ડેબિટ કાર્ડ સંબંધિત વિગતો પણ મેળવી હતી. ત્યારબાદ વારંવાર મોકલવામાં આવેલી લિંક પર ક્લિક કરાવવામાં આવી હતી. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન બેન્કિંગ વ્યવહાર સંબંધિત ઓટીપી જનરેટ થવા લાગ્યા અને થોડા જ સમયમાં ખાતામાંથી નાણાં કપાવાની શરૂઆત થઈ હતી. પીડિતને આ સમગ્ર ઘટનાની ગંભીરતા ત્યારે સમજાઈ જ્યારે બેન્કમાંથી નાણાં ડેબિટ થવાના મેસેજ આવવા લાગ્યા.
ખાતામાંથી નાણાં કપાવાના મેસેજ મળતા અનિલકુમારે ફોન પર રહેલા વ્યક્તિને આ અંગે પૂછપરછ કરી હતી. જોકે, નાણાં કપાઈ રહ્યા હોવાની જાણ થતાં જ સામેના વ્યક્તિએ ફોન કાપી નાખ્યો હતો. ત્યારબાદ પીડિતે પોતાના બેન્ક ખાતાની સ્થિતિ જાણવા માટે તપાસ શરૂ કરી હતી. બીજા દિવસે તેઓ HDFC બેન્કમાં પહોંચ્યા અને પોતાના ખાતાનું સ્ટેટમેન્ટ કઢાવ્યું હતું. સ્ટેટમેન્ટ તપાસતા તેમના ખાતામાંથી અલગ-અલગ વ્યવહારો દ્વારા કુલ 1,40,000 રૂપિયા ઉપાડી લેવામાં આવ્યા હોવાનું સામે આવ્યું હતું. આ વિગતો સામે આવતા અનિલકુમારને પોતાની સાથે સાયબર ફ્રોડ થયો હોવાની ખાતરી થઈ હતી.
ઘટનાની જાણ થતાં પીડિતે સમય ગુમાવ્યા વિના સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન નંબર 1930 પર સંપર્ક કરીને સમગ્ર બનાવની જાણ કરી હતી. ત્યારબાદ તેમણે અમરાઈવાડી પોલીસ સ્ટેશનમાં અજાણ્યા સાયબર ઠગો સામે ફરિયાદ નોંધાવી હતી. પોલીસ દ્વારા ફરિયાદના આધારે સમગ્ર ઘટનાની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે. ઠગોએ કયા નંબર પરથી ફોન કર્યો હતો, વોટ્સએપ પર મોકલાયેલી APK લિંક ક્યાંથી જનરેટ કરવામાં આવી હતી, નાણાં કયા ખાતામાં કે માધ્યમથી ટ્રાન્સફર થયા અને સમગ્ર વ્યવહાર પાછળ કોણ છે, તે સહિતની વિગતોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
આ ઘટના સાયબર સુરક્ષાને લઈને ફરી એક વખત ગંભીર ચેતવણી સમાન બની છે. ખાસ કરીને ગેસ બિલ, વીજળીનું બિલ, બેન્ક ખાતું, સિમકાર્ડ અથવા કોઈ સરકારી સેવા અપડેટ કરવાના નામે આવતા અજાણ્યા ફોન અને મેસેજથી નાગરિકોએ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે. કોઈપણ અજાણ્યા વ્યક્તિને ડેબિટ કે ક્રેડિટ કાર્ડની વિગતો, બેન્કિંગ માહિતી, OTP અથવા અન્ય ગુપ્ત માહિતી આપવી નહીં. ખાસ કરીને વોટ્સએપ કે અન્ય માધ્યમથી મોકલવામાં આવતી અજાણી APK ફાઈલ અથવા લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળવું જોઈએ. અધિકૃત સેવા મેળવવા માટે હંમેશા સંબંધિત કંપનીની સત્તાવાર વેબસાઈટ અથવા ગ્રાહક સેવા નંબરનો જ ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.
અમરાઈવાડીની આ ઘટનામાં માત્ર એક ફોન કોલ અને નકલી ગેસ બિલ અપડેટની વાતના આધારે વૃદ્ધને વિશ્વાસમાં લઈ 1.40 લાખ રૂપિયા ગુમાવવાનો વારો આવ્યો છે. આથી સાયબર ઠગોની બદલાતી મોડસ ઓપરેન્ડીથી દરેક નાગરિકે સાવચેત રહેવું જરૂરી છે. જો કોઈ વ્યક્તિ સાથે ઓનલાઈન નાણાકીય છેતરપિંડી થાય તો શક્ય તેટલી ઝડપથી 1930 પર જાણ કરવી અને સંબંધિત પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવવી મહત્વપૂર્ણ છે. સમયસર જાણ કરવાથી નાણાંના ટ્રાન્ઝેક્શનને રોકવા અથવા રિકવરીની કાર્યવાહી માટે સંબંધિત એજન્સીઓને મદદ મળી શકે છે. આ બનાવથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સાયબર ઠગાઈ સામે જાગૃતિ અને સાવચેતી જ સૌથી મોટું સુરક્ષા કવચ છે.