મારું શહેર ફેસબુકની ‘ફ્રી TikTok ડાઉનલોડ’ લિંક બની સાયબર ફ્રોડનું કારણ, સિક્કાના વ્યક્તિના ખાતામાંથી રૂ.50 હજાર ટ્રાન્સફર.
જામનગર જિલ્લાના સિક્કા વિસ્તારમાં સાયબર ફ્રોડનો એક કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જેમાં ફેસબુક પર દેખાયેલી ‘ફ્રી TikTok ડાઉનલોડ’ નામની લિંક પર ક્લિક કરવું એક વ્યક્તિને ભારે પડ્યું છે. મળતી માહિતી મુજબ, સિક્કામાં રહેતા એક વ્યક્તિએ સોશિયલ મીડિયા પર ફ્રીમાં TikTok ડાઉનલોડ કરવાની લિંક જોઈ હતી. ઓફર જેવી લાગતી આ લિંકને સાચી માનીને વ્યક્તિએ તેના પર ક્લિક કર્યું હતું. ત્યારબાદ અજાણી રીતે તેના બેંક ખાતામાંથી રૂ.50,000ની રકમ અન્ય એક બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર થઈ ગઈ હોવાની ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી છે. ઘટનાને પગલે સાયબર સુરક્ષાને લઈને ફરી એકવાર સાવચેતી રાખવાની જરૂરિયાત સામે આવી છે.
ફેસબુક સહિતના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર અવારનવાર અલગ-અલગ પ્રકારની ફ્રી ઓફર, એપ ડાઉનલોડ, ઇનામ અથવા ખાસ સુવિધા આપવાના નામે લિંક્સ જોવા મળે છે. આવી લિંક્સ ઘણી વખત સામાન્ય વેબસાઇટ કે એપ જેવી દેખાતી હોવાને કારણે લોકો તેને સાચી માની લે છે. સિક્કાના આ કિસ્સામાં પણ ફ્રી TikTok ડાઉનલોડના નામે મૂકવામાં આવેલી લિંક પર ક્લિક કરવામાં આવ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે. લિંક ખોલ્યા બાદ કઈ પ્રક્રિયા થઈ અને કયા માધ્યમથી બેંક ખાતામાંથી રકમ ટ્રાન્સફર થઈ તે અંગેની વિગતો તપાસનો વિષય છે. જોકે, ઘટનાએ સોશિયલ મીડિયા પર મળતી અજાણી લિંક્સ પ્રત્યે સતર્ક રહેવાની જરૂરિયાત સ્પષ્ટ કરી છે.
ફરિયાદ મુજબ, લિંક પર ક્લિક કર્યા બાદ પીડિત વ્યક્તિના બેંક ખાતામાંથી રૂ.50,000ની રકમ અન્ય ખાતામાં ટ્રાન્સફર થઈ ગઈ હતી. સામાન્ય રીતે સાયબર ઠગો વિવિધ પ્રકારની લાલચ આપીને લોકોને ચોક્કસ લિંક પર લઈ જવાનો પ્રયાસ કરતા હોય છે. કેટલીક લિંક્સ વ્યક્તિને નકલી વેબસાઇટ પર લઈ જઈ શકે છે, જ્યારે કેટલીક પર ક્લિક કર્યા બાદ મોબાઈલમાં જોખમી એપ્લિકેશન અથવા અન્ય સાયબર પ્રક્રિયા થવાની શક્યતા રહે છે. આ ઘટનામાં ચોક્કસ રીતે રકમ કેવી રીતે ટ્રાન્સફર થઈ તે અંગેની તપાસ સંબંધિત એજન્સીઓ દ્વારા કરવામાં આવશે. ફરિયાદ નોંધાયા બાદ ટ્રાન્ઝેક્શનની વિગતો અને સંબંધિત ખાતાની માહિતીના આધારે તપાસ આગળ વધારવામાં આવી રહી છે.
આ બનાવ સામાન્ય સોશિયલ મીડિયા વપરાશકર્તાઓ માટે પણ ચેતવણી સમાન છે. ખાસ કરીને ‘ફ્રી’, ‘ક્લિક કરો’, ‘ઇન્સ્ટન્ટ ડાઉનલોડ’, ‘ઇનામ જીતો’ અથવા ‘ખાસ ઓફર’ જેવા શબ્દો ધરાવતી અજાણી લિંક્સ પર ઉતાવળમાં ક્લિક ન કરવું જરૂરી છે. કોઈ એપ ડાઉનલોડ કરવાની હોય તો તેની સત્તાવાર એપ સ્ટોર અથવા અધિકૃત વેબસાઇટનો જ ઉપયોગ કરવો વધુ સુરક્ષિત રહે છે. સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં આપવામાં આવેલી લિંક સત્તાવાર છે કે નહીં તેની ચકાસણી કર્યા વગર તેને ખોલવી જોખમી બની શકે છે. અજાણી લિંક પર ક્લિક કરતા પહેલાં URL અને વેબસાઇટના નામની યોગ્ય રીતે તપાસ કરવી જરૂરી છે.
સાયબર ફ્રોડની ઘટનાઓમાં માત્ર OTP જ નહીં પરંતુ અન્ય ડિજિટલ માધ્યમોનો પણ દુરુપયોગ થઈ શકે છે. તેથી કોઈ અજાણી વ્યક્તિ અથવા વેબસાઇટ દ્વારા બેંકિંગ માહિતી, કાર્ડની વિગતો, પાસવર્ડ, UPI PIN અથવા અન્ય સંવેદનશીલ માહિતી માંગવામાં આવે તો તે શેર ન કરવી જોઈએ. ખાસ કરીને કોઈ લિંક પર ક્લિક કર્યા બાદ જો મોબાઈલમાં અજાણી પરવાનગી, એપ ઇન્સ્ટોલેશન અથવા બેંકિંગ સંબંધિત પ્રક્રિયા કરવા કહેવામાં આવે તો સાવચેત રહેવું જરૂરી છે. સોશિયલ મીડિયા પર દેખાતી દરેક જાહેરાત અથવા પોસ્ટ વિશ્વસનીય હોય એવું જરૂરી નથી. આ બનાવ પણ આવી જ સાવચેતી રાખવાની જરૂરિયાત તરફ ઈશારો કરે છે.
રૂ.50,000ની રકમ અન્ય ખાતામાં ટ્રાન્સફર થયા બાદ ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી છે અને હવે સમગ્ર ટ્રાન્ઝેક્શનની તપાસ મહત્વપૂર્ણ બની છે. પોલીસે અથવા સાયબર તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા કયા ખાતામાં રકમ ગઈ, ટ્રાન્ઝેક્શન કયા માધ્યમથી થયું અને સોશિયલ મીડિયા પર ફેક લિંક કોણે બનાવી અથવા શેર કરી હતી તે અંગે તપાસ કરવામાં આવી શકે છે. આવી ઘટનાઓમાં જેટલી ઝડપથી બેંક અને સાયબર ક્રાઇમ સંબંધિત સત્તાવાળાઓને જાણ કરવામાં આવે તેટલી ઝડપથી ટ્રાન્ઝેક્શનને ટ્રેસ કરવા અથવા રકમ અંગે જરૂરી કાર્યવાહી કરવાની શક્યતા રહે છે. તેથી કોઈપણ પ્રકારની શંકાસ્પદ બેંકિંગ ઘટના બને ત્યારે સમય બગાડ્યા વિના સંબંધિત સત્તાવાળાઓનો સંપર્ક કરવો મહત્વપૂર્ણ છે.
સિક્કામાં સામે આવેલો આ કિસ્સો લોકોને સોશિયલ મીડિયા પર મળતી ફ્રી ઓફર અને ડાઉનલોડ લિંક્સથી સાવચેત રહેવાનો સંદેશ આપે છે. માત્ર એક ક્લિકથી નાણાકીય નુકસાન થઈ શકે છે, તેથી ‘ફ્રી’ અથવા આકર્ષક ઓફર જોઈને તરત ક્લિક કરવાની ટેવ ટાળવી જરૂરી છે. કોઈપણ એપ કે ડિજિટલ સેવા માટે અધિકૃત સ્ત્રોતનો ઉપયોગ કરવો અને બેંકિંગ વ્યવહારોમાં સાવચેતી રાખવી સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. હાલ રૂ.50,000ના આ સાયબર ફ્રોડની ફરિયાદના આધારે તપાસ આગળ વધી રહી છે અને રકમ ક્યાં ટ્રાન્સફર થઈ તથા આ સમગ્ર ઘટનામાં કોણ સંડોવાયેલું છે તે તપાસ બાદ સ્પષ્ટ થશે.
