મારું શહેર ભાણવડમાં એક જ દિવસમાં ૫ અબોલ જીવોનો જીવ બચાવાયો.

ભાણવડ પંથકમાં જીવદયા અને પ્રાણી સંરક્ષણનું ઉત્તમ ઉદાહરણ સામે આવ્યું છે. ભાણવડના ‘એનિમલ લવર્સ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ’ દ્વારા એક જ દિવસમાં પાંચ અબોલ જીવોના સફળતાપૂર્વક રેસ્ક્યૂ કરવામાં આવ્યા છે. અલગ-અલગ સ્થળોએ મુશ્કેલીમાં ફસાયેલા ગાય, સાપ અને ત્રણ અજગરને ટ્રસ્ટની ટીમે સમયસર પહોંચીને સલામત રીતે બહાર કાઢ્યા હતા. માનવ વસાહત નજીક અબોલ જીવો મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જાય ત્યારે ઘણી વખત સ્થાનિક લોકોમાં ગભરાટ જોવા મળે છે, ત્યારે આવી પરિસ્થિતિમાં પ્રશિક્ષિત રેસ્ક્યૂ ટીમ દ્વારા સાવચેતીપૂર્વક કરવામાં આવતી કામગીરી માત્ર પ્રાણીનો જીવ બચાવતી નથી, પરંતુ માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષની શક્યતા પણ ઘટાડે છે. ભાણવડમાં એક જ દિવસમાં પાંચ અલગ-અલગ રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન હાથ ધરીને ટ્રસ્ટની ટીમે જીવદયા પ્રત્યેની પોતાની પ્રતિબદ્ધતા સાબિત કરી છે.

મળતી માહિતી મુજબ, ભાણવડના જીઆઇડીસી વિસ્તારમાં બાંધકામના ખાડામાં એક ગાય પડી ગઈ હતી. ખાડો ઊંડો હોવાથી ગાયને પોતાની જાતે બહાર નીકળવું મુશ્કેલ બની ગયું હતું. ઘટનાની જાણ થતાં જ ‘એનિમલ લવર્સ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ’ની ટીમ તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચી હતી. ગાયને બહાર કાઢવા માટે ટ્રસ્ટની હાઇડ્રોલિક એનિમલ એમ્બ્યુલન્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. રેસ્ક્યૂ ટીમે જરૂરી સાવચેતી રાખીને ગાયને સલામત રીતે ખાડામાંથી બહાર કાઢી હતી. આ પ્રકારના રેસ્ક્યૂમાં પ્રાણી તેમજ તેને બચાવનાર ટીમ બંનેની સુરક્ષા મહત્વપૂર્ણ હોય છે, ત્યારે હાઇડ્રોલિક સાધનો અને યોગ્ય તકનીકનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવેલી આ કામગીરીને સ્થાનિક લોકો દ્વારા પણ બિરદાવવામાં આવી હતી.

આ જ દિવસે ભાણવડના નવાગામ રોડ નજીક નદી વિસ્તારમાં એક ધામણ પ્રજાતિનો સાપ ફિશીંગ નેટમાં ફસાઈ ગયો હોવાની જાણકારી ટ્રસ્ટની ટીમને મળી હતી. જાળીમાં ફસાયેલો સાપ પોતાને છોડાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યો હતો. આવી સ્થિતિમાં સામાન્ય વ્યક્તિ દ્વારા સાપને છોડાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે તો સાપને ઈજા પહોંચવાની શક્યતા રહે છે અને વ્યક્તિ માટે પણ જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. જેથી ટ્રસ્ટની ટીમે સ્થળ પર પહોંચી પરિસ્થિતિનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું અને અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક ફિશીંગ નેટને કાપીને સાપને મુક્ત કર્યો હતો. રેસ્ક્યૂ બાદ ધામણને સુરક્ષિત રીતે મુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. આ કામગીરી દરમિયાન ટીમે સાપને કોઈ નુકસાન ન થાય અને રેસ્ક્યૂ પ્રક્રિયા દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તેની ખાસ કાળજી લીધી હતી.

આ ઉપરાંત, એક જ દિવસમાં ભાણવડ પંથકના ટીંબડી, નવાગામ અને પારાવાળા ગામમાંથી ત્રણ અલગ-અલગ અજગરોના રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન પણ હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા. ત્રણેય સ્થળોએ અજગર દેખાતા સ્થાનિક લોકોમાં કુતૂહલ સાથે ચિંતા પણ જોવા મળી હતી. માહિતી મળ્યા બાદ ‘એનિમલ લવર્સ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ’ની ટીમે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી હતી. નિષ્ણાત રીતે અજગરોને પકડીને સુરક્ષિત રીતે રેસ્ક્યૂ કરવામાં આવ્યા હતા. અજગર જેવા મોટા કદના સાપનું રેસ્ક્યૂ સામાન્ય સાપની સરખામણીએ વધુ સાવચેતી અને અનુભવ માગે છે. ટીમે યોગ્ય પદ્ધતિથી ત્રણેય અજગરોને સુરક્ષિત રીતે કબજામાં લીધા બાદ તેમને તેમના કુદરતી આવાસમાં મુક્ત કર્યા હતા. આ રીતે વન્યજીવોને મારવાને બદલે તેમનું રક્ષણ કરીને કુદરતના ચક્રને જાળવી રાખવાનો સંદેશ પણ આ કામગીરીમાંથી મળે છે.

આ તમામ રેસ્ક્યૂ ઓપરેશનમાં ટ્રસ્ટના અશોકભાઈ ભટ્ટ, મેરામણભાઈ, વિજય ખૂંટી, દુદાભાઈ, અનિલ પરમાર અને ધવલ સોનગરા સહિતની ટીમ જોડાઈ હતી. અલગ-અલગ સ્થળોએથી મળેલા કોલને પગલે ટીમે સમય ગુમાવ્યા વિના રેસ્ક્યૂ કામગીરી હાથ ધરી હતી. ગાયને બાંધકામના ખાડામાંથી બહાર કાઢવાથી લઈને ફિશીંગ નેટમાં ફસાયેલા ધામણને મુક્ત કરવા અને ત્રણ અજગરોને સલામત રીતે કુદરતી આવાસમાં પરત છોડવા સુધીની કામગીરીમાં ટીમના સભ્યોની મહેનત અને અનુભવ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયો હતો. એક જ દિવસમાં પાંચ અબોલ જીવોને બચાવવાની આ કામગીરીથી ટ્રસ્ટની ટીમની સેવાભાવના અને જીવદયા પ્રત્યેની નિષ્ઠા સ્પષ્ટપણે જોવા મળી છે.

પ્રાણીઓ અને વન્યજીવો માનવ વસાહતોની નજીક આવી જાય અથવા કોઈ મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જાય ત્યારે તેમને નુકસાન પહોંચાડવાને બદલે યોગ્ય રીતે રેસ્ક્યૂ કરીને સુરક્ષિત સ્થળે છોડવાની જરૂરિયાત સતત વધી રહી છે. ખાસ કરીને બાંધકામના ખાડા, જાળી, પાણીના વિસ્તારો અને માનવ વસાહતોની આસપાસ વન્યજીવો ફસાઈ જવાના બનાવો બની શકે છે. આવા સમયે સ્થાનિક લોકો પણ ગભરાટમાં આવીને પ્રાણીને નુકસાન ન પહોંચાડે અને તાત્કાલિક પ્રશિક્ષિત રેસ્ક્યૂ ટીમને જાણ કરે તે જરૂરી છે. ભાણવડમાં બનેલી આ પાંચ રેસ્ક્યૂની ઘટના પણ એ જ સંદેશ આપે છે કે યોગ્ય સમયે યોગ્ય મદદ મળે તો અબોલ જીવોનો જીવ બચાવી શકાય છે. જીવદયા માત્ર ભાવના નથી, પરંતુ જવાબદારીપૂર્વકની કામગીરી પણ છે.

ભાણવડના ‘એનિમલ લવર્સ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ’ની ટીમે એક જ દિવસમાં પાંચ અબોલ જીવોને બચાવીને આ જવાબદારીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. ગાયને ખાડામાંથી સલામત બહાર કાઢવી, ફિશીંગ નેટમાં ફસાયેલા ધામણને મુક્ત કરવો અને ટીંબડી, નવાગામ તથા પારાવાળા ગામમાંથી ત્રણ અજગરોને રેસ્ક્યૂ કરીને કુદરતી આવાસમાં પરત છોડવા જેવી કામગીરી ખરેખર સરાહનીય છે. ટીમના સભ્યોની ઝડપી કામગીરીને કારણે પાંચ અબોલ જીવોનો જીવ બચી શક્યો છે. ટ્રસ્ટની આ કામગીરીને ભાણવડ પંથકમાં લોકો દ્વારા બિરદાવવામાં આવી રહી છે અને જીવદયા તથા પ્રાણી સંરક્ષણ માટે આવા પ્રયાસો સમાજ માટે પ્રેરણારૂપ બની રહ્યા છે.

રિપોર્ટર મયુર મોદી ભાણવડ