મારું શહેર ‘NAMASTE દિન’ નિમિત્તે રાજકોટમાં સફાઈ કામદારો માટે આરોગ્ય ચકાસણી અને સુરક્ષા શિબિર યોજાઈ.

ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલય તેમજ આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલયના સંકલનથી અમલમાં મૂકાયેલી NAMASTE (National Action for Mechanized Sanitation Ecosystem) યોજનાના ભાગરૂપે રાજકોટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા **‘NAMASTE દિન’**ની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. યોજનાનો મુખ્ય હેતુ ભૂગર્ભ ગટર અને મશીન હોલની સફાઈ કામગીરી સાથે સંકળાયેલા સફાઈ કામદારોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી, મશીન આધારિત સફાઈને પ્રોત્સાહન આપવું તેમજ સફાઈ દરમિયાન અકસ્માતો અટકાવવા માટે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે.

આ કાર્યક્રમ અંતર્ગત રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના ડ્રેનેજ પ્રોજેક્ટ વિભાગ દ્વારા 14 જુલાઈ, 2026ના રોજ બેડીનાકા સ્થિત ડ્રેનેજ કચેરી ખાતે ભૂગર્ભ ગટર, મશીન હોલ, સુએજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ અને પમ્પિંગ સ્ટેશન પર ફરજ બજાવતા સફાઈ કામદારો માટે વિશેષ સુરક્ષા શિબિરનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમ દરમિયાન કામદારોને વ્યક્તિગત સુરક્ષા સાધનો (PPE)ના યોગ્ય ઉપયોગ, તેમની જાળવણી અને કાર્ય દરમિયાન જરૂરી સાવચેતીઓ અંગે વિગતવાર તાલીમ આપવામાં આવી હતી.

શિબિરમાં નિષ્ણાતો દ્વારા ડ્રેનેજ સફાઈ દરમિયાન અનુસરવામાં આવતી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસીજર (SOP) અંગે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. ગટરની સફાઈ દરમિયાન ગેસની તપાસ, યોગ્ય સુરક્ષા સાધનોનો ઉપયોગ, ટીમ સાથે સંકલન અને મશીન આધારિત સફાઈ પદ્ધતિ અપનાવવાથી અકસ્માતોની શક્યતા કેવી રીતે ઘટાડી શકાય તેની વિસ્તૃત સમજ પણ આપવામાં આવી હતી. ભવિષ્યમાં કોઈ અનિચ્છનીય બનાવ ન બને તે માટે દરેક કામદારે નિયમોનું કડક પાલન કરવું જરૂરી હોવાનું પણ ભારપૂર્વક જણાવાયું હતું.

કાર્યક્રમ દરમિયાન સફાઈ કામદારો માટે વિશેષ આરોગ્ય ચકાસણી કેમ્પનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં 250થી વધુ સફાઈ કામદારોએ ભાગ લીધો હતો. તબીબોની ટીમ દ્વારા તમામ કામદારોનું આરોગ્ય પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું તેમજ જરૂરી દવાઓનું નિઃશુલ્ક વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. સફાઈ કાર્ય દરમિયાન હાથની સુરક્ષા માટે તમામ કામદારોને સફાઈ માટેના મોજા (હેન્ડ ગ્લવ્સ) પણ વિતરણ કરવામાં આવ્યા હતા.

રાજકોટ મહાનગરપાલિકાએ જણાવ્યું હતું કે સફાઈ કામદારોના આરોગ્ય, સુરક્ષા અને સન્માનને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે. NAMASTE યોજના હેઠળ મશીન આધારિત સફાઈને પ્રોત્સાહન આપવા સાથે માનવજીવનના જોખમને ઘટાડવા માટે સતત તાલીમ, જાગૃતિ અને સુરક્ષા સંબંધિત કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવશે.

આ સમગ્ર વર્કશોપ અને આરોગ્ય ચકાસણી કાર્યક્રમનું આયોજન ડ્રેનેજ પ્રોજેક્ટ વિભાગના સિટી એન્જિનિયર કે.પી. દેથરીયાના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સફાઈ કામદારોમાં સુરક્ષાની સંસ્કૃતિ વિકસાવવાનો, તેમની કાર્યક્ષમતા વધારવાનો અને ગટર સફાઈ દરમિયાન અકસ્માતમુક્ત કાર્યપરિસ્થિતિનું નિર્માણ કરવાનો રહ્યો હતો.