મારું શહેર સાફલ્ય ગાથા: સ્વદેશી મેળો સ્વરોજગારી કરતી મહિલાઓ માટે પ્રગતિનું નવું પગથિયું.

સ્મિતાબેન મિસ્ત્રી કુદરતી સામગ્રીમાંથી વિવિધ પ્રોડક્ટ્સ બનાવી આત્મનિર્ભરતાની દિશામાં આગળ વધ્યાં; સરકારના NULM અંતર્ગત મળ્યું પોતાના ઉત્પાદનોના વેચાણનું પ્લેટફોર્મ

 મહિલાઓને આર્થિક રીતે સશક્ત બનાવવા અને સ્થાનિક સ્તરે સ્વરોજગારીની તકો ઊભી કરવા માટે સરકાર દ્વારા વિવિધ યોજનાઓ અને પ્રોત્સાહક કાર્યક્રમો હાથ ધરવામાં આવે છે. આ દિશામાં ગુજરાત સરકારના નેશનલ અર્બન લાઇવલીહુડ મિશન (NULM) અંતર્ગત પ્રગતિ મેદાન ખાતે યોજાયેલો સ્વદેશી મેળો સ્વરોજગારી કરતી મહિલાઓ માટે પ્રગતિનું નવું પગથિયું બની રહ્યો છે. આ મેળામાં મહિલાઓને પોતે બનાવેલી વસ્તુઓ પ્રદર્શિત કરવા, ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા અને વેચાણની તક મેળવવા માટે પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવામાં આવ્યું છે. આ જ મેળામાં ભાગ લેનાર સ્મિતાબેન હાર્દિકભાઈ મિસ્ત્રી પોતાની મહેનત, કૌશલ્ય અને સર્જનાત્મકતાના આધારે સ્વરોજગારીની દિશામાં આગળ વધી રહ્યાં છે. તેઓ વિવિધ પ્રોડક્ટ્સનું જાતે ઉત્પાદન કરીને પોતાની ઓળખ ઊભી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યાં છે. સ્વદેશી મેળા જેવા આયોજનો સ્થાનિક ઉત્પાદકોને પોતાની પ્રતિભા રજૂ કરવાની તક આપે છે અને આત્મનિર્ભરતાના વિચારને પ્રોત્સાહન પૂરું પાડે છે.

 સ્મિતાબેન મિસ્ત્રીનું કાર્ય મહિલાઓની મહેનત અને સ્વાવલંબનની ભાવનાનું ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે. તેઓ ઘી-બાતી, મીણબત્તી, સાબુ, શેમ્પૂ, ફેસવોશ સહિતની વિવિધ પ્રોડક્ટ્સનું જાતે ઉત્પાદન કરે છે. આ ઉત્પાદનો તૈયાર કરવામાં તેઓ પોતાની મહેનત અને કૌશલ્યનો ઉપયોગ કરે છે તથા કુદરતી સામગ્રીને મહત્ત્વ આપે છે. ઘરેથી અથવા સ્થાનિક સ્તરે નાના પાયે શરૂ કરવામાં આવતી આવી પ્રવૃત્તિઓ મહિલાઓને પોતાની આવડતનો ઉપયોગ કરીને આવક મેળવવાની તક આપી શકે છે. સ્મિતાબેન પોતાના ઉત્પાદનોની તૈયારીથી લઈને તેને લોકો સમક્ષ રજૂ કરવા સુધીની પ્રક્રિયામાં સક્રિય રીતે જોડાયેલાં છે. તેમની આ કામગીરી દર્શાવે છે કે યોગ્ય તક, સતત પ્રયત્ન અને પોતાની કુશળતામાં વિશ્વાસ હોય તો મહિલાઓ સ્વરોજગારીના ક્ષેત્રમાં આગળ વધી શકે છે. તેમના માટે આ કાર્ય માત્ર પ્રોડક્ટ્સ બનાવવાનું માધ્યમ નથી, પરંતુ પોતાની ક્ષમતા વિકસાવવા અને આર્થિક રીતે વધુ સક્ષમ બનવાની દિશામાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રયાસ પણ છે.

 સ્મિતાબેન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવતી વિવિધ વસ્તુઓમાં દૈનિક ઉપયોગની પ્રોડક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે. ઘી-બાતી અને મીણબત્તી જેવી વસ્તુઓથી લઈને સાબુ, શેમ્પૂ અને ફેસવોશ જેવી વ્યક્તિગત ઉપયોગની પ્રોડક્ટ્સ સુધી તેઓ પોતાની બનાવટને લોકો સમક્ષ રજૂ કરી રહ્યાં છે. કુદરતી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવાની તેમની પસંદગી તેમના ઉત્પાદન કાર્યનો એક વિશેષ પાસો છે. જોકે, વ્યક્તિગત સંભાળ માટેની પ્રોડક્ટ્સમાં વપરાતી સામગ્રી, ઉત્પાદનની સ્વચ્છતા, યોગ્ય લેબલિંગ અને લાગુ પડતા ગુણવત્તા ધોરણોનું પાલન પણ જરૂરી બને છે. ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જાળવવા માટે ઉત્પાદનની ગુણવત્તા અને સલામતી પર સતત ધ્યાન આપવું મહત્વપૂર્ણ છે. પોતાની મહેનતથી ઉત્પાદનો તૈયાર કરીને બજારમાં રજૂ કરવાનું કાર્ય તેમને ઉત્પાદન, ગ્રાહક સંપર્ક અને વેચાણ જેવા વ્યવહારુ પાસાઓનો અનુભવ પણ આપે છે. આ રીતે સ્વરોજગારી તેમને નવી કુશળતાઓ વિકસાવવા અને પોતાના કાર્યને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવા માટે પ્રેરિત કરી શકે છે.

 સ્વદેશી મેળામાં ભાગ લેવાની તક અંગે સ્મિતાબેન મિસ્ત્રીએ આનંદ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ મેળામાં ભાગ લેવાને કારણે પોતાની બનાવટની વસ્તુઓ વધુ લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે ઉત્તમ પ્લેટફોર્મ મળ્યું છે. નાના પાયે ઉત્પાદન કરતા લોકો માટે પોતાના ઉત્પાદનોનું પ્રદર્શન અને વેચાણ કરવાની તક મેળવવી ઘણી વખત પડકારરૂપ હોય છે. આવા મેળાઓમાં એક જ સ્થળે વિવિધ ગ્રાહકો અને મુલાકાતીઓ સુધી પહોંચવાની તક મળે છે. ગ્રાહકો સાથે સીધો સંવાદ થવાથી તેમની પસંદગી, જરૂરિયાત અને પ્રતિસાદ સમજવામાં પણ મદદ મળી શકે છે. આ અનુભવના આધારે ઉત્પાદકો પોતાની વસ્તુઓની રજૂઆત, પેકેજિંગ અને વેચાણની રીતમાં સુધારા કરવાનું વિચારી શકે છે. સ્મિતાબેન માટે આ મેળો પોતાની મહેનતને લોકો સમક્ષ રજૂ કરવાની સાથે નવા ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા અને પોતાના કાર્યને વધુ આગળ લઈ જવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ તક બની રહ્યો છે.

 સ્મિતાબેન મિસ્ત્રીએ સરકારશ્રી અને NULM દ્વારા મળેલી તકને પ્રોત્સાહનરૂપ ગણાવી હતી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, સ્વરોજગારી કરતી મહિલાઓને પોતાના ઉત્પાદનો રજૂ કરવા માટે મળતું આવું પ્લેટફોર્મ તેમને આગળ વધવા માટે પ્રેરણા આપે છે. સરકારી યોજનાઓ અને મેળાઓ દ્વારા સ્થાનિક ઉત્પાદકોને બજાર સાથે જોડવાની તક મળે તો તેઓ પોતાની કામગીરીને વિસ્તૃત કરવા માટે વધુ પ્રયત્ન કરી શકે છે. ખાસ કરીને નાના પાયે કામ કરતા ઉત્પાદકો માટે પ્રદર્શનની જગ્યા, ગ્રાહકો સાથે સંપર્ક અને વેચાણની તક ઉપયોગી બની શકે છે. આ પ્રકારના કાર્યક્રમો મહિલાઓમાં આત્મવિશ્વાસ વધારવા અને પોતાની આવડતને વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે સહાયક બની શકે છે. સ્મિતાબેને આ તક પૂરી પાડવા બદલ સરકારશ્રી, આયોજકો અને ઉપસ્થિત તમામ મહાનુભાવોનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમના મતે, આવા પ્રયાસો સ્વરોજગારી સાથે જોડાયેલી મહિલાઓ માટે પ્રગતિ તરફ આગળ વધવાનું નવું પગથિયું બની શકે છે.

 સ્વદેશી મેળાનું મહત્ત્વ માત્ર ઉત્પાદનોના પ્રદર્શન અને વેચાણ પૂરતું મર્યાદિત નથી. આવા મેળાઓ સ્થાનિક કારીગરો, નાના ઉદ્યોગસાહસિકો અને સ્વરોજગારી સાથે જોડાયેલા લોકોને પોતાની સર્જનાત્મકતા અને પ્રતિભા રજૂ કરવાની તક આપે છે. સાથે જ, ગ્રાહકોને સ્થાનિક સ્તરે તૈયાર થતી વસ્તુઓ વિશે જાણવાની અને ઉત્પાદકો સાથે સીધો સંપર્ક કરવાની તક મળે છે. સ્થાનિક ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન મળવાથી નાના વ્યવસાયોને બજારમાં ઓળખ ઊભી કરવામાં મદદ મળી શકે છે. મહિલાઓ માટે આ પ્રકારના મંચો વ્યવસાયિક અનુભવ મેળવવા, ગ્રાહકોની પસંદગી સમજવા અને પોતાની કામગીરીમાં સુધારો કરવા માટે ઉપયોગી બની શકે છે. જો આવી તકો સાથે તાલીમ, ગુણવત્તા અંગે માર્ગદર્શન, યોગ્ય પેકેજિંગ અને વેચાણના વધુ માધ્યમો પણ ઉપલબ્ધ થાય, તો સ્વરોજગારી કરતી મહિલાઓ પોતાના કાર્યને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે. આ રીતે સ્વદેશી મેળો સ્થાનિક ઉત્પાદન અને મહિલા સશક્તિકરણને પ્રોત્સાહન આપતી પહેલ તરીકે મહત્ત્વ ધરાવે છે.

 સ્મિતાબેન હાર્દિકભાઈ મિસ્ત્રીની સાફલ્ય ગાથા મહેનત, સર્જનાત્મકતા અને સ્વાવલંબન તરફ આગળ વધવાની ભાવનાને ઉજાગર કરે છે. ઘી-બાતી, મીણબત્તી, સાબુ, શેમ્પૂ અને ફેસવોશ જેવી વિવિધ પ્રોડક્ટ્સનું ઉત્પાદન કરીને તેઓ પોતાની કુશળતાના આધારે સ્વરોજગારીને આગળ ધપાવી રહ્યાં છે. ગુજરાત સરકારના NULM અંતર્ગત પ્રગતિ મેદાન ખાતે યોજાયેલો સ્વદેશી મેળો તેમને પોતાની બનાવટની વસ્તુઓ લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે ઉપયોગી તક પૂરી પાડે છે. આવા મેળાઓ સ્થાનિક ઉત્પાદકોને પ્રોત્સાહન આપવા સાથે મહિલાઓને આત્મનિર્ભરતાની દિશામાં આગળ વધવાની પ્રેરણા આપી શકે છે. સ્મિતાબેનનો પ્રયાસ એ વાતને ઉજાગર કરે છે કે યોગ્ય તક અને સતત મહેનત દ્વારા પોતાની આવડતને વ્યવસાય સાથે જોડીને પ્રગતિનો માર્ગ તૈયાર કરી શકાય છે. સ્વરોજગારી કરતી મહિલાઓને આવા મંચો સતત મળતા રહે અને તેમના ઉત્પાદનોને વધુ વ્યાપક બજાર મળે, તો મહિલા સશક્તિકરણ તથા સ્થાનિક ઉદ્યોગસાહસિકતાને વધુ વેગ મળી શકે છે.

રિપોર્ટર પ્રકાશ રાવલ પાટણ