સબરસ બંગાળની ખાડીમાં મોટી હલચલથી હવામાનમાં પલટો.

લો પ્રેશર આગામી ૪૮ કલાકમાં ડિપ્રેશન બનવાની શક્યતા
ઓડિશા, આંધ્રપ્રદેશ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી

બંગાળની ખાડીમાં ફરી એક વખત હવામાનની મોટી હલચલ જોવા મળી રહી છે. ઉત્તર-પશ્ચિમ બંગાળની ખાડી ઉપર બનેલું વેલ-માર્ક્ડ લો પ્રેશર હવે ધીમે ધીમે મજબૂત થઈ રહ્યું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ એટલે કે IMDના ૨૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના અપડેટ મુજબ આ સિસ્ટમ આગામી ૪૮ કલાક દરમિયાન ડિપ્રેશન અને ત્યારબાદ ડીપ ડિપ્રેશનમાં પરિવર્તિત થવાની શક્યતા છે. જોકે, આ સિસ્ટમ આગળ જઈને સંપૂર્ણ ચક્રવાતી વાવાઝોડામાં ફેરવાશે કે નહીં તે અંગે હજુ અંતિમ સ્થિતિ સ્પષ્ટ નથી.

આ હવામાન સિસ્ટમના કારણે પૂર્વ ભારતના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની ગતિવિધિ વધવાની શક્યતા છે. હાલ સિસ્ટમ પશ્ચિમ-ઉત્તરપશ્ચિમ દિશામાં આગળ વધીને ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશ અને દક્ષિણ ઓડિશાના દરિયાકાંઠા તરફ અસર કરી શકે છે. તાજેતરના IMD આધારિત અહેવાલો અનુસાર ૨૩ સપ્ટેમ્બર આસપાસ સિસ્ટમ ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશ-દક્ષિણ ઓડિશા કિનારા નજીક પહોંચવાની શક્યતા છે. આ દરમિયાન દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ સાથે પવનની ગતિમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.

સંભવિત અસરની વાત કરીએ તો ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો પર ખાસ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. IMDના તાજેતરના પૂર્વાનુમાનમાં દક્ષિણ ઓડિશા અને ઉત્તર તટીય આંધ્રપ્રદેશમાં ૨૩ અને ૨૪ સપ્ટેમ્બરે કેટલાક વિસ્તારોમાં અતિ ભારે વરસાદની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. સાથે જ સિસ્ટમની અસરથી પશ્ચિમ બંગાળ સહિત પૂર્વ ભારતના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ વરસાદની ગતિવિધિ વધવાની શક્યતા છે. જોકે ચોક્કસ લેન્ડફોલ સ્થળ, ચક્રવાતની તીવ્રતા અને અંતિમ માર્ગ સિસ્ટમ વધુ મજબૂત થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.

પશ્ચિમ બંગાળમાં પણ હવામાનમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ બંગાળના અનેક જિલ્લાઓમાં વરસાદનું પ્રમાણ વધવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ કોલકાતા સહિત દક્ષિણ બંગાળમાં વરસાદ અને ગાજવીજ સાથે પવનની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદને કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ પણ ઊભી થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં માછીમારોને સમુદ્રમાં ન જવા અંગે સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.

હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું આ સિસ્ટમ ‘અર્નબ’ નામના ચક્રવાતમાં પરિવર્તિત થશે? હવામાન નિષ્ણાતોના અહેવાલોમાં એવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે કે જો સિસ્ટમ જરૂરી તીવ્રતા સુધી પહોંચે તો તેને ‘અર્નબ’ નામ આપવામાં આવી શકે છે. આ નામ બાંગ્લાદેશ દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યું છે. જોકે, હાલમાં IMDના સત્તાવાર અપડેટમાં મુખ્ય ધ્યાન લો પ્રેશરના ડિપ્રેશન અને ડીપ ડિપ્રેશનમાં મજબૂત થવા પર છે. તેથી ‘અર્નબ’ ચક્રવાત અંગે અંતિમ દાવો કરવો હાલ વહેલું ગણાશે.

બીજી તરફ દેશના કેટલાક ભાગોમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની વિદાયની પ્રક્રિયા પણ શરૂ થઈ ગઈ છે. IMD મુજબ પશ્ચિમ રાજસ્થાનના કેટલાક ભાગોમાંથી ચોમાસું પાછું ખેંચાવાની શરૂઆત થઈ છે. આ દરમિયાન બંગાળની ખાડીમાં વિકસેલી સિસ્ટમ પૂર્વ અને મધ્ય ભારતના હવામાનને અસર કરી શકે છે. એટલે ચોમાસાની વિદાયની પ્રક્રિયા અને બંગાળની ખાડીની નવી સિસ્ટમ એકસાથે સક્રિય હોવાથી આગામી દિવસોમાં દેશના વિવિધ ભાગોમાં વરસાદના પેટર્નમાં ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.

હાલની સ્થિતિમાં ઓડિશા, આંધ્રપ્રદેશ અને પશ્ચિમ બંગાળ સહિતના પૂર્વીય રાજ્યોમાં હવામાન તંત્રની ખાસ નજર છે. આગામી ૨૪થી ૪૮ કલાકમાં સિસ્ટમ વધુ મજબૂત બનશે તેમ તેની દિશા અને તીવ્રતા અંગે વધુ સ્પષ્ટતા મળશે. લોકો માટે સત્તાવાર IMD બુલેટિન અને સ્થાનિક વહીવટી તંત્રની સૂચનાઓને પ્રાથમિકતા આપવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. હાલ ‘અર્નબ’ ચક્રવાતની સંભાવના અંગે ચર્ચા છે, પરંતુ તેને નિશ્ચિત ચક્રવાત તરીકે જાહેર કરવાની સ્થિતિ હજુ આવી નથી. આગામી અપડેટમાં આ સિસ્ટમનું સ્વરૂપ અને અસર વધુ સ્પષ્ટ થવાની શક્યતા છે.