રાજકારણ રાજ્યપાલ અને કઝાકિસ્તાનના રાજદૂત વચ્ચે વ્યૂહાત્મક સહયોગ પર મહત્વપૂર્ણ બેઠક

ગુજરાતના રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજી અને ભારતમાં કઝાકિસ્તાન ગણરાજ્યના રાજદૂત શ્રી અઝામત યેસ્કારાયેવ વચ્ચે ગાંધીનગર સ્થિત લોકભવન સૌહાર્દપૂર્ણ અને મહત્વપૂર્ણ શુભેચ્છા મુલાકાત યોજાઈ હતી. બંને મહાનુભાવો વચ્ચે યોજાયેલી આ બેઠકમાં ભારત અને કઝાકિસ્તાન વચ્ચેના ઐતિહાસિક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાની સાથે ભવિષ્યમાં વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને નવા આયામ આપવાના વિવિધ મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. બેઠક દરમિયાન ઊર્જા સુરક્ષા, પ્રાકૃતિક ખેતી, ગુજરાતમાં ઔદ્યોગિક રોકાણ, ગ્રીન એનર્જી, શિક્ષણ અને વેપાર જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ વિષયો ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહ્યા હતા. બંને દેશો વચ્ચે વર્ષોથી રહેલા મિત્રતાપૂર્ણ સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાના સંકલ્પ સાથે આ બેઠકને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે બદલાતી આર્થિક અને ઊર્જા પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને બંને દેશો વચ્ચે સહયોગ વધારવાની સંભાવનાઓ અંગે પણ હકારાત્મક ચર્ચા થઈ હતી.

બેઠક દરમિયાન રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત અને કઝાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધો આજે નહીં પરંતુ લગભગ 2,000 વર્ષ જૂના ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો ધરાવે છે. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે પ્રાચીન સમયમાં ભારતના બૌદ્ધ ભિક્ષુઓ અને ધર્મગુરુઓ મધ્ય એશિયાના વિસ્તારોમાં જઈને શાંતિ, પ્રેમ, કરુણા અને ભાઈચારાનો સંદેશ આપતા હતા. આ ઐતિહાસિક જોડાણ આજે પણ બંને દેશો વચ્ચેના વિશ્વાસ અને મિત્રતાનો મજબૂત આધાર છે. તેમણે જણાવ્યું કે આધુનિક સમયમાં વેપાર, શિક્ષણ, ઊર્જા અને ટેક્નોલોજી જેવા ક્ષેત્રોમાં બંને દેશો માટે સહયોગની નવી તકો ઉપલબ્ધ થઈ રહી છે. ભારત અને કઝાકિસ્તાન વચ્ચે સતત વધતા રાજદ્વારી સંબંધો ભવિષ્યમાં બંને દેશોની આર્થિક પ્રગતિને નવી દિશા આપી શકે છે. રાજ્યપાલે બંને દેશો વચ્ચે લોકોના પરસ્પર સંપર્ક અને સાંસ્કૃતિક આદાન-પ્રદાન વધારવા પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

પ્રાકૃતિક ખેતી અને આરોગ્યના મુદ્દે રાજ્યપાલશ્રીએ વિશેષ ચિંતા વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું હતું કે વિશ્વભરમાં રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશકોના વધતા ઉપયોગને કારણે કેન્સર, માઇગ્રેન, બ્રેન ટ્યુમર સહિત અનેક ગંભીર બીમારીઓમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ સમસ્યાનો લાંબા ગાળાનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય પ્રાકૃતિક ખેતી છે. રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું કે ગુજરાતમાં અને દેશના અન્ય ભાગોમાં પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સતત અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે અને તેઓ દર અઠવાડિયે ગામડાઓની મુલાકાત લઈને ખેડૂતો સાથે સીધો સંવાદ પણ કરે છે. તેમણે માહિતી આપી કે કઝાકિસ્તાનના કૃષિ વૈજ્ઞાનિકોને પણ ભારતમાં આમંત્રિત કરીને પ્રાકૃતિક ખેતી અંગે વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવી છે. ભવિષ્યમાં આ ક્ષેત્રમાં બંને દેશો વચ્ચે સંશોધન, ટેક્નોલોજી અને જ્ઞાનની આપ-લે વધુ મજબૂત બને તેવી આશા તેમણે વ્યક્ત કરી હતી.

ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વિકાસ અંગે વાત કરતાં રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું કે આજે ગુજરાત માત્ર ભારતનું જ નહીં પરંતુ વિશ્વના રોકાણકારો માટે સૌથી વિશ્વસનીય રોકાણ કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. સેમિકન્ડક્ટર, ગ્રીન એનર્જી, કેમિકલ્સ, ઓટોમોબાઈલ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં ગુજરાતે વૈશ્વિક સ્તરે આગવી ઓળખ બનાવી છે. તેમણે જણાવ્યું કે ગિફ્ટ સિટી આજે આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્કિંગ અને ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસ માટેનું મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર બની ગયું છે, જ્યાં વિશ્વની અગ્રણી નાણાકીય સંસ્થાઓ પોતાની કામગીરી કરી રહી છે. ઉપરાંત ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિજન (SIR) અને સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે વિશાળ તકો ઊભી કરી રહ્યા છે. રાજ્યપાલશ્રીએ કઝાકિસ્તાનના રોકાણકારોને ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વિકાસમાં ભાગીદાર બનવા માટે આમંત્રણ આપ્યું હતું અને જણાવ્યું કે રાજ્ય સરકાર રોકાણકારોને અનુકૂળ વાતાવરણ અને આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવી રહી છે.

કઝાકિસ્તાનના રાજદૂત શ્રી અઝામત યેસ્કારાયેવએ જણાવ્યું હતું કે આજના વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્યમાં ઊર્જા સુરક્ષા દરેક દેશ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. તેમણે જણાવ્યું કે કઝાકિસ્તાન પાસે વિશ્વના કુલ યુરેનિયમ ભંડારનો અંદાજે 40 ટકા હિસ્સો ઉપલબ્ધ છે, જેના કારણે પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રે દેશની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. હાલમાં ભારતને પરમાણુ ઊર્જા માટે યુરેનિયમ સપ્લાય કરનારા મુખ્ય દેશોમાં કઝાકિસ્તાન અને કેનેડાનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે ભવિષ્યમાં આ ક્ષેત્રમાં બંને દેશો વચ્ચેનો સહયોગ વધુ મજબૂત બનશે. રાજદૂતે શિક્ષણ ક્ષેત્રે પણ મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપતાં જણાવ્યું કે હાલમાં ગુજરાત અને રાજસ્થાન સહિત ભારતના અંદાજે 9,000થી 10,000 વિદ્યાર્થીઓ કઝાકિસ્તાનમાં મેડિકલ શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે. બીજી તરફ કઝાકિસ્તાન પોતાના હેલ્થકેર ક્ષેત્ર માટે મોટાભાગના મેડિકલ સાધનો અને ઉપકરણોની આયાત ભારતમાંથી કરે છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના મજબૂત વેપારી સંબંધોને દર્શાવે છે.

બેઠક દરમિયાન ઊર્જા અને પર્યાવરણ સંરક્ષણના મુદ્દે પણ વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ હતી. રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના વિઝન અનુસાર વર્ષ 2047 સુધી ભારતમાં 100 ગીગાવોટ ન્યુક્લિયર પાવર ક્ષમતા હાંસલ કરવાનો મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે ગુજરાત લોકભવનને સંપૂર્ણપણે સોલાર પાવર આધારિત કાર્બન ન્યુટ્રલ પરિસરમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવ્યું છે, જે સમગ્ર દેશ માટે પ્રેરણારૂપ મોડલ છે. ઉપરાંત રૂફટોપ સોલાર સ્થાપનામાં ગુજરાત દેશભરમાં અગ્રેસર છે. રાજ્યપાલશ્રીએ ગ્રીન એનર્જી, સ્વચ્છ ઊર્જા અને પર્યાવરણ સંરક્ષણના ક્ષેત્રમાં બંને દેશો વચ્ચે વધુ સહયોગની સંભાવનાઓ વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે ભવિષ્યમાં સ્વચ્છ ઊર્જા ક્ષેત્રે સંયુક્ત સંશોધન અને ટેક્નોલોજી વિકાસ માટે પણ વિશાળ અવકાશ ઉપલબ્ધ છે.

બેઠકના અંતે કઝાકિસ્તાનના રાજદૂત શ્રી અઝામત યેસ્કારાયેવએ જણાવ્યું કે અગાઉ યોજાયેલી વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટમાં કઝાકિસ્તાનના ઉચ્ચસ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળે સક્રિય ભાગ લીધો હતો અને ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વિકાસથી તેઓ ખૂબ પ્રભાવિત થયા હતા. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આગામી સમિટમાં પણ કઝાકિસ્તાનનું પ્રતિનિધિમંડળ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લેશે અને વેપાર, રોકાણ તથા આર્થિક સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવશે. રાજ્યપાલશ્રીએ પણ આગામી વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટમાં કઝાકિસ્તાનના ઉદ્યોગપતિઓ અને પ્રતિનિધિઓને સહર્ષ આમંત્રણ પાઠવ્યું હતું. બંને મહાનુભાવોએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે ભારત અને કઝાકિસ્તાન વચ્ચેના ઐતિહાસિક સંબંધો હવે આધુનિક આર્થિક, ઊર્જા, કૃષિ અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે વધુ મજબૂત બનીને બંને દેશોના સર્વાંગી વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપશે.