ક્રાઇમ જામનગરમાં વ્યાજખોરીનો આતંક: વેપારી પાસેથી લાખો રૂપિયા વસૂલ્યા બાદ કાર પચાવી, જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપ્યાનો આક્ષેપ.

જામનગર શહેરમાં વ્યાજખોરીના કિસ્સાઓ સામે કાયદો કડક બનવા છતાં કેટલાક અસામાજિક તત્વો હજુ પણ લોકોની મજબૂરીનો લાભ ઉઠાવી ગેરકાયદેસર રીતે ઊંચા વ્યાજે નાણાં ધીરધાર આપીને તેમની આર્થિક અને માનસિક હેરાનગતિ કરતા હોવાના બનાવો સામે આવતા રહે છે. આવો જ એક ગંભીર અને ચોંકાવનારો બનાવ જામનગરના સિટી-એ ડિવિઝન પોલીસ મથક વિસ્તારમાં પ્રકાશમાં આવ્યો છે, જેમાં એક વેપારીએ વ્યાજખોર સામે ફરિયાદ નોંધાવતા સમગ્ર મામલો ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. ફરિયાદ મુજબ વેપારીએ લીધેલી લોનની મૂળ રકમ અને વ્યાજ સહિતની સંપૂર્ણ ચુકવણી કરી હોવા છતાં વ્યાજખોરે તેની કાર પોતાના કબજામાં રાખી લીધી હતી અને પરત માંગતા ધમકીઓ આપવાનું શરૂ કર્યું હતું. આ મામલે પોલીસે વ્યાજખોરી અધિનિયમ તેમજ ભારતીય ન્યાય સંહિતાની વિવિધ કલમો હેઠળ ગુનો નોંધી વધુ તપાસ હાથ ધરી છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર જામનગર શહેરના રણજીતનગર રોડ પર આવેલા ન્યુ ભાનું પેટ્રોલ પંપ પાછળ રહેતા અને વેપાર સાથે સંકળાયેલા 55 વર્ષીય મુકેશભાઈ રાઘવજીભાઈ કણજારીયાએ સિટી-એ ડિવિઝન પોલીસ મથકે નોંધાવેલી ફરિયાદમાં જણાવ્યું છે કે થોડા સમય પહેલા તેઓને વેપારના કામકાજ માટે નાણાંની જરૂરિયાત ઊભી થઈ હતી. વેપારમાં આવેલી આર્થિક તંગી અને નાણાકીય જરૂરિયાતને કારણે તેમણે ઓળખાણ ધરાવતા અશોક ઉર્ફે જાંબુ મુળજીભાઈ નંદા નામના વ્યક્તિનો સંપર્ક કર્યો હતો. આ વ્યક્તિ જામનગરમાં વ્યાજે નાણાં ધીરધાર આપતો હોવાનું કહેવાય છે.

ફરિયાદ મુજબ અશોક નંદાએ મુકેશભાઈને રૂપિયા 6.40 લાખ ધીરધાર આપ્યા હતા. જોકે આ રકમ પર ભારે વ્યાજ વસૂલવામાં આવતું હતું. વેપારની પરિસ્થિતિ સુધરે તે આશાએ મુકેશભાઈએ આ રકમ સ્વીકારી હતી. શરૂઆતમાં બધું સામાન્ય લાગતું હતું, પરંતુ સમય જતાં વ્યાજની રકમ સતત વધતી ગઈ અને વેપારી પર આર્થિક બોજો વધવા લાગ્યો હતો. તેમ છતાં ફરિયાદી દ્વારા ધીમે ધીમે રકમ ચૂકવવાની પ્રક્રિયા ચાલુ રાખવામાં આવી હતી.

ફરિયાદમાં જણાવ્યા અનુસાર સમયાંતરે વેપારીએ મૂળ રકમ અને વ્યાજ સહિત કુલ અંદાજે રૂપિયા 7.70 લાખ જેટલી રકમ આરોપીને ચૂકવી દીધી હતી. એટલે કે મૂળ લેણાં કરતાં પણ વધુ રકમની ચુકવણી કરવામાં આવી હતી. સામાન્ય રીતે આવી પરિસ્થિતિમાં લેણદેણનો મામલો પૂર્ણ ગણાતો હોય છે, પરંતુ ફરિયાદ મુજબ આરોપી અશોક નંદાની માંગણીઓ ત્યાં અટકી નહોતી.

આક્ષેપ છે કે જ્યારે લોન લેવામાં આવી ત્યારે સુરક્ષા તરીકે વેપારીની સ્વિફ્ટ કાર અને કેટલાક કોરા ચેક આરોપીને આપવામાં આવ્યા હતા. ફરિયાદીનું કહેવું છે કે સમગ્ર રકમ ચૂકવ્યા પછી પણ આરોપીએ કાર પરત આપી નહોતી. વેપારીએ અનેક વખત કાર પરત મેળવવા માટે રજૂઆતો કરી હતી, પરંતુ દર વખતે કોઈને કોઈ બહાનું બતાવી કાર રોકી રાખવામાં આવતી હતી.

માત્ર એટલું જ નહીં, ફરિયાદ મુજબ આરોપીએ સિક્યુરિટી તરીકે લીધેલા કોરા ચેકનો દુરુપયોગ કરવાની પણ ધમકી આપી હતી. વેપારીના જણાવ્યા અનુસાર આરોપી વારંવાર ફોન કરીને દબાણ કરતો હતો અને જો વધુ પૈસા નહીં આપે તો ચેકનો ઉપયોગ કરીને ખોટા કેસમાં ફસાવી દેવાની ધમકી આપતો હતો. આ ઉપરાંત ફોન પર અપશબ્દો બોલવા, ગાળો આપવી અને માનસિક ત્રાસ આપવાના આક્ષેપો પણ કરવામાં આવ્યા છે.

ફરિયાદમાં સૌથી ગંભીર બાબત તરીકે આરોપી દ્વારા જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપવામાં આવી હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. વેપારીનું કહેવું છે કે કાર અને દસ્તાવેજો પરત માંગતા આરોપી ઉશ્કેરાઈ જતો હતો અને ગંભીર પરિણામો ભોગવવાની ચેતવણી આપતો હતો. આ ધમકીઓના કારણે તેઓ અને તેમનો પરિવાર લાંબા સમયથી ભયના માહોલમાં જીવતા હતા.

વ્યાજખોરીના આવા બનાવોમાં ઘણી વખત પીડિત વ્યક્તિઓ સામાજિક પ્રતિષ્ઠા, આર્થિક મર્યાદા અથવા ભયના કારણે ફરિયાદ નોંધાવતા નથી. જેના કારણે વ્યાજખોર તત્વો વધુ બેફામ બની જતા હોય છે. પરંતુ આ કેસમાં વેપારીએ હિંમત દાખવી પોલીસનો સંપર્ક કર્યો અને સમગ્ર ઘટનાની જાણ કરી. ફરિયાદ નોંધાયા બાદ પોલીસ દ્વારા પ્રાથમિક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી.

સિટી-એ ડિવિઝન પોલીસ દ્વારા ફરિયાદના આધારે અશોક ઉર્ફે જાંબુ મુળજીભાઈ નંદા સામે વ્યાજખોરી અધિનિયમ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. ઉપરાંત ભારતીય ન્યાય સંહિતાની વિવિધ સંબંધિત કલમો હેઠળ પણ કાયદેસરની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ ફરિયાદમાં કરવામાં આવેલા આક્ષેપોની ચકાસણી માટે પુરાવા એકત્રિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.

તપાસ દરમિયાન પોલીસ લેણદેણ સંબંધિત દસ્તાવેજો, બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન, ચુકવણીના પુરાવા, ચેકની વિગતો તેમજ વાહન સંબંધિત દસ્તાવેજોની તપાસ કરી રહી છે. ફરિયાદીએ જે રકમ ચૂકવ્યાનો દાવો કર્યો છે તેની પુષ્ટિ કરવા માટે પણ વિવિધ પાસાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

આ બનાવ સામે આવ્યા બાદ શહેરમાં ફરી એકવાર વ્યાજખોરીના પ્રશ્ને ચર્ચા શરૂ થઈ છે. વેપારીઓ અને નાના ઉદ્યોગકારો ઘણી વખત બેંકિંગ પ્રક્રિયાની જટિલતા અથવા તાત્કાલિક નાણાંની જરૂરિયાતના કારણે ખાનગી ધીરધાર આપનારાઓનો સંપર્ક કરતા હોય છે. પરંતુ કેટલીકવાર આવી પરિસ્થિતિઓમાં તેઓ ગેરકાયદેસર વ્યાજખોરીના ચક્રમાં ફસાઈ જતા હોય છે.

કાયદાકીય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ ગુજરાતમાં વ્યાજખોરી સામે કડક કાયદાકીય જોગવાઈઓ અમલમાં છે. કોઈપણ વ્યક્તિ દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે અતિશય વ્યાજ વસૂલવું, દબાણ કરવું, મિલકત કબજે રાખવી અથવા ધમકી આપવી ગંભીર ગુનો ગણાય છે. આવા ગુનાઓમાં દોષિત સાબિત થનાર સામે કડક સજાની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે.

સામાજિક કાર્યકરોનું માનવું છે કે વ્યાજખોરી માત્ર આર્થિક ગુનો નથી પરંતુ તે માનસિક શોષણનું પણ એક સ્વરૂપ છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં લોકો પોતાની જીવનભરની કમાણી ગુમાવે છે, મિલકતો વેચવા મજબૂર બને છે અને પરિવાર સાથે ગંભીર માનસિક તણાવનો સામનો કરે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તો લોકો આત્મહત્યા જેવા પગલાં ભરવા સુધી પહોંચી જતા હોય છે.

જામનગરમાં સામે આવેલા આ બનાવે ફરી એકવાર એ પ્રશ્ન ઊભો કર્યો છે કે લોકો હજુ પણ ગેરકાયદેસર ધીરધાર આપનારાઓના ચક્રમાં કેમ ફસાઈ જાય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે બેંકિંગ જાગૃતિ વધારવી, નાના વેપારીઓ માટે સરળ લોન વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ કરવી અને વ્યાજખોરી સામે કડક અમલવારી જરૂરી છે.

પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ફરિયાદ નોંધાયા બાદ આરોપી અશોક નંદા ફરાર થઈ ગયો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. તેના સંભવિત ઠેકાણાઓ અંગે માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવી રહી છે અને વિવિધ ટીમો દ્વારા તેની શોધખોળ શરૂ કરવામાં આવી છે. પોલીસને આશા છે કે ટૂંક સમયમાં આરોપીને ઝડપી લેવામાં સફળતા મળશે.

તપાસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે ફરિયાદમાં કરવામાં આવેલા દરેક આક્ષેપની ગંભીરતાથી તપાસ કરવામાં આવશે. જો તપાસ દરમિયાન અન્ય કોઈ પીડિત વ્યક્તિઓ અથવા સંબંધિત પુરાવાઓ સામે આવશે તો તે દિશામાં પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. પોલીસ દ્વારા લોકોને પણ અપીલ કરવામાં આવી છે કે જો તેઓ આવા કોઈ વ્યાજખોરીના બનાવનો ભોગ બન્યા હોય તો નિર્ભયપણે આગળ આવી ફરિયાદ નોંધાવે.

જામનગરમાં બનેલો આ બનાવ માત્ર એક વ્યક્તિ સાથે થયેલી ઘટના નથી, પરંતુ સમાજ માટે ચેતવણીરૂપ કિસ્સો છે. આર્થિક જરૂરિયાતના સમયે કાયદેસર નાણાકીય સંસ્થાઓનો જ સહારો લેવો, કોઈપણ દસ્તાવેજ પર સહી કરતા પહેલા સંપૂર્ણ સમજણ મેળવવી અને કોરા ચેક કે કિંમતી સંપત્તિ સિક્યુરિટી તરીકે આપતા પહેલા કાયદાકીય સલાહ લેવી અત્યંત જરૂરી છે.

હાલ સમગ્ર મામલે સિટી-એ ડિવિઝન પોલીસ દ્વારા વધુ તપાસ ચાલુ છે. આરોપીની શોધખોળ માટે કાર્યવાહી તેજ બનાવવામાં આવી છે અને ફરિયાદીને ન્યાય અપાવવા માટે કાયદેસરની પ્રક્રિયા આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે. શહેરના વેપારી વર્ગ સહિત સામાન્ય નાગરિકો પણ હવે આ કેસના આગામી વિકાસ પર નજર રાખી રહ્યા છે. વ્યાજખોરી સામેની આ કાર્યવાહી અન્ય આવા તત્વો માટે પણ ચેતવણીરૂપ સાબિત થશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.