ફૂડ ભાણવડના ખેડૂતોનો આક્ષેપ : સરકાર દ્વારા અપાતું મગફળીનું બિયારણ હલકી ગુણવત્તાનું, મામલતદારને આવેદનપત્ર આપી ઉચ્ચ સ્તરની તપાસની માંગ.

ભાણવડ : દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ભાણવડ તાલુકામાં ચોમાસાની પૂર્વ તૈયારીઓ વચ્ચે ખેડૂતોમાં સરકાર દ્વારા વિતરણ કરવામાં આવતા મગફળીના બિયારણ અંગે અસંતોષ અને રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. ભાણવડ અને આસપાસના ગામોના ખેડૂતો દ્વારા આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે સરકારની સહાય હેઠળ આપવામાં આવતું મગફળીનું બિયારણ હલકી ગુણવત્તાનું, ભેળસેળયુક્ત અને વાવણી માટે યોગ્ય ન હોવાનું જણાઈ રહ્યું છે. આ મુદ્દે ખેડૂતોના પ્રતિનિધિમંડળે ભાણવડ મામલતદારને આવેદનપત્ર આપી સમગ્ર મામલાની તપાસ કરાવી ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણ ઉપલબ્ધ કરાવવાની માંગ કરી છે.

ચોમાસા પૂર્વે વાવણીની તૈયારીમાં વ્યસ્ત ખેડૂતો

ગુજરાતના કૃષિપ્રધાન વિસ્તારોમાં ચોમાસાની શરૂઆત ખેડૂતો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમયગાળો ગણાય છે. ભાણવડ પંથકમાં પણ ખેડૂતો હાલમાં પોતાની જમીન તૈયાર કરવા, ખેતરોની સફાઈ, ખાતર અને બિયારણની વ્યવસ્થા સહિતની કામગીરીમાં વ્યસ્ત બન્યા છે.

મગફળી આ વિસ્તારનો મુખ્ય ખરીફ પાક હોવાથી મોટા ભાગના ખેડૂતો મગફળીની વાવણી માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે. સરકાર દ્વારા વિવિધ કૃષિ સહાય યોજનાઓ અંતર્ગત ખેડૂતોને સબસિડી દરે અથવા સહાયરૂપે બિયારણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે, જેથી ખેડૂતોને સારો પાક મળે અને ઉત્પાદન વધે.

પરંતુ આ વર્ષે ખેડૂતોમાં વિતરણ કરવામાં આવેલા મગફળીના બિયારણ અંગે અનેક સવાલો ઉભા થયા છે.

ખેડૂતોનો ગંભીર આક્ષેપ : “બિયારણની ગુણવત્તા નબળી છે”

ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર તેમને આપવામાં આવેલું મગફળીનું બિયારણ ગુણવત્તાની દૃષ્ટિએ સંતોષકારક નથી. કેટલાક ખેડૂતોનો દાવો છે કે બિયારણમાં ભેળસેળ જોવા મળી રહી છે, જ્યારે કેટલાકે બીજનું કદ, વજન અને દેખાવ અંગે પણ શંકા વ્યક્ત કરી છે.

ખેડૂતોનું કહેવું છે કે જો બિયારણ જ નબળું હશે તો અંકુરણ પર સીધી અસર પડશે અને પાકની ગુણવત્તા તેમજ ઉત્પાદન બંનેમાં ઘટાડો થશે. પરિણામે ખેડૂતોને આર્થિક નુકસાન ભોગવવું પડી શકે છે.

ખેડૂતોના મતે સરકારની સહાયનો મુખ્ય હેતુ ખેડૂતોને મજબૂત બનાવવાનો છે, પરંતુ જો સહાયરૂપે આપવામાં આવતી સામગ્રી જ ગુણવત્તાવિહોણી હશે તો યોજનાનો હેતુ નિષ્ફળ જશે.

મામલતદારને આવેદનપત્ર પાઠવી કાર્યવાહી કરવાની માંગ

આ મુદ્દે ભાણવડ તાલુકાના વિવિધ ગામોના ખેડૂતો એકત્રિત થઈ મામલતદાર કચેરીએ પહોંચ્યા હતા. ખેડૂતો દ્વારા લેખિત આવેદનપત્ર આપી સમગ્ર મામલાની તપાસ કરાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

આવેદનપત્રમાં ખેડૂતો દ્વારા રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે વિતરણમાં આપવામાં આવેલા મગફળીના બિયારણની ગુણવત્તાની સ્વતંત્ર લેબોરેટરીમાં તપાસ કરાવવામાં આવે અને જો તેમાં કોઈ ગેરરીતિ કે ભેળસેળ બહાર આવે તો જવાબદાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે.

ખેડૂતોએ માંગ કરી હતી કે તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી હલકી ગુણવત્તાવાળા બિયારણનું વિતરણ તાત્કાલિક બંધ કરવામાં આવે.

પાક નિષ્ફળ જવાની ભીતિ

ખેડૂતો દ્વારા આવેદનપત્રમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે જો હાલનું બિયારણ વાવણી માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે તો પાકના ઉત્પાદન પર ગંભીર અસર પડી શકે છે.

મગફળીનો પાક ખેડૂતો માટે આવકનો મુખ્ય આધાર છે. વાવણીમાં થયેલી નાની ભૂલ પણ આખી સિઝનને અસર કરી શકે છે. જો અંકુરણ ઓછું થશે અથવા છોડનો વિકાસ યોગ્ય નહીં થાય તો ખેડૂતોને બિયારણ, ખાતર, મજૂરી અને સિંચાઈ પાછળ કરેલો ખર્ચ પણ પાછો નહીં મળે.

આથી ખેડૂતોમાં આર્થિક નુકસાનની ભીતિ વધુ પ્રબળ બની છે.

ચોમાસું નજીક, સમયસર નિર્ણયની માંગ

ખેડૂતોનું કહેવું છે કે ચોમાસાનું આગમન હવે ખૂબ નજીક છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદ શરૂ થઈ શકે છે અને ત્યારબાદ તરત જ વાવણીનો સમય શરૂ થઈ જશે.

આવા સમયે જો બિયારણની ગુણવત્તા અંગેનો પ્રશ્ન લાંબા સમય સુધી ઉકેલાશે નહીં તો ખેડૂતો માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. તેથી તેમણે કૃષિ વિભાગ અને જિલ્લા વહીવટીતંત્રને તાત્કાલિક નિર્ણય લેવા અપીલ કરી છે.

ખેડૂતોના જણાવ્યા મુજબ જો સમયસર ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણ ઉપલબ્ધ નહીં થાય તો વાવણી મોડી પડશે, જેનાથી ઉત્પાદન પર પણ અસર થઈ શકે છે.

“ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણ આપો” – ખેડૂતોની એક જ માંગ

ભાણવડ તાલુકા અને આસપાસના ગામોના ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ એ છે કે તેમને પ્રમાણિત અને ગુણવત્તાયુક્ત મગફળીનું બિયારણ આપવામાં આવે. ખેડૂતોનું માનવું છે કે સરકાર દ્વારા ખેડૂતોના હિત માટે અનેક યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવે છે, પરંતુ તેનો વાસ્તવિક લાભ ત્યારે જ મળશે જ્યારે ગુણવત્તા સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં નહીં આવે.

ખેડૂતોનો દાવો છે કે તેઓ સરકારની યોજનાઓનો વિરોધ નથી કરતા, પરંતુ યોજનાઓના અમલમાં જો કોઈ ગેરરીતિ થતી હોય તો તેની સામે અવાજ ઉઠાવવો જરૂરી છે.

કૃષિ નિષ્ણાતો શું કહે છે?

કૃષિ ક્ષેત્રના જાણકારોના મતે કોઈપણ પાકના ઉત્પાદન માટે ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે. જો બિયારણની ગુણવત્તા સારી હોય તો અંકુરણનો દર વધે છે, છોડ વધુ મજબૂત બને છે અને ઉત્પાદન પણ સારું મળે છે.

બીજી તરફ નબળી ગુણવત્તાના બિયારણથી અંકુરણ ઓછું થાય, રોગોનું પ્રમાણ વધે અને ઉત્પાદન ઘટે તેવી શક્યતા રહે છે. આથી ખેડૂતોની ચિંતા સંપૂર્ણપણે વાજબી હોવાનું નિષ્ણાતો માને છે.

વહીવટી તંત્રની કાર્યવાહી પર સૌની નજર

ખેડૂતો દ્વારા રજૂઆત કર્યા બાદ હવે સમગ્ર મામલે વહીવટી તંત્ર અને કૃષિ વિભાગ શું પગલાં ભરે છે તેના પર સૌની નજર છે. જો બિયારણની ગુણવત્તા અંગેની ફરિયાદોની તપાસ કરવામાં આવશે તો તેની અસર માત્ર ભાણવડ પૂરતી નહીં રહે, પરંતુ અન્ય વિસ્તારોમાં પણ બિયારણ વિતરણની પ્રક્રિયા અંગે વધુ સતર્કતા આવશે.

ખેડૂતો આશા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે તેમની રજૂઆતને ગંભીરતાથી લેવામાં આવશે અને યોગ્ય તપાસ બાદ તેમને ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.

ખેડૂતોના હિતમાં ઝડપી નિર્ણય જરૂરી

ભાણવડ પંથકના ખેડૂતો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા આક્ષેપોએ કૃષિ વ્યવસ્થાપન અને બિયારણ વિતરણની પ્રક્રિયા અંગે અનેક પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. ચોમાસું નજીક હોવાથી હવે સમય ખૂબ જ મહત્વનો બની ગયો છે.

ખેડૂતોની માંગ છે કે તેમની રજૂઆતને માત્ર કાગળ પર મર્યાદિત ન રાખવામાં આવે, પરંતુ સ્થળ પર તપાસ, બિયારણના નમૂનાઓનું પરીક્ષણ અને જરૂરી હોય તો નવા બિયારણનું વિતરણ કરવામાં આવે.

ખેડૂતોનું કહેવું છે કે ખેતી જ તેમનો જીવનનિર્વાહનો મુખ્ય આધાર છે. તેથી તેમને ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણ, યોગ્ય માર્ગદર્શન અને સમયસર સહાય મળવી એ તેમની મૂળભૂત જરૂરિયાત છે. હવે વહીવટી તંત્ર આ રજૂઆત પર કેટલા ઝડપી અને અસરકારક પગલાં ભરે છે તેના પર ભાણવડ પંથકના હજારો ખેડૂતોની આશા ટકેલી છે.