આંતરરાષ્ટ્રીય શેરબજારમાં ભારે વેચવાલીથી સેન્સેક્સ ૪૭૯ પોઈન્ટ તૂટ્યો, નિફ્ટીમાં પણ ઘટાડો; બેન્કિંગ, રિયલ્ટી અને ફાર્મા શેરોમાં દબાણ.
ભારતીય શેરબજારમાં આજે ભારે ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે અંતે નિરાશાજનક માહોલ જોવા મળ્યો હતો. સપ્તાહના કારોબારી દિવસે રોકાણકારોમાં સાવચેતી અને વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા નકારાત્મક સંકેતોના કારણે બજારમાં વ્યાપક વેચવાલી જોવા મળી હતી. દિવસભરના અસ્થિર કારોબાર બાદ બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જનો સેન્સેક્સ ૪૭૯ પોઈન્ટના ઘટાડા સાથે ૭૬,૦૦૯ના સ્તરે બંધ થયો હતો, જ્યારે નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો નિફ્ટી પણ ૧૧૮ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૩,૯૧૩ના સ્તરે બંધ રહ્યો હતો. ખાસ કરીને બેન્કિંગ, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ, રિયલ્ટી અને ફાર્મા સેક્ટરના શેરોમાં ભારે દબાણ જોવા મળતા બજારનું સેન્ટિમેન્ટ નબળું પડ્યું હતું.
સવારે બજારની શરૂઆત મિશ્ર સંકેતો સાથે થઈ હતી. વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા નબળા સંકેતોના કારણે રોકાણકારો શરૂઆતથી જ સાવચેત દેખાયા હતા. અમેરિકન બજારોમાં થયેલા ઘટાડા, વૈશ્વિક મંદીની ચિંતાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધતી જીઓ-પોલિટિકલ અનિશ્ચિતતાના કારણે ભારતીય બજારોમાં પણ નકારાત્મક અસર જોવા મળી હતી. શરૂઆતમાં થોડો સુધારો જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ વેચવાલીનો દબાણ સતત વધતો ગયો અને અંતે મુખ્ય સૂચકાંકો લાલ નિશાનમાં બંધ થયા હતા.
બજારમાં સૌથી વધુ દબાણ બેન્કિંગ શેરોમાં જોવા મળ્યું હતું. ખાનગી તેમજ સરકારી બેન્કોના મોટા ભાગના શેરોમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. વ્યાજદર અંગેની અનિશ્ચિતતા, લોન ગ્રોથ અંગેની ચિંતા અને વૈશ્વિક નાણાકીય બજારમાં વધતી અસ્થિરતાના કારણે બેન્કિંગ શેરોમાં રોકાણકારોએ નફાવસૂલી કરવાનું પસંદ કર્યું હતું. ઘણા વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી બેન્કિંગ શેરોમાં સતત તેજી બાદ હવે રોકાણકારો સાવચેતીપૂર્વક પ્રોફિટ બુકિંગ કરી રહ્યા છે.
કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ સેક્ટરમાં પણ ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. મોંઘવારી, ગ્રાહકોની ખરીદી ક્ષમતામાં ઘટાડો અને માંગમાં મંદી અંગેની ચિંતાઓના કારણે આ સેક્ટરના શેરોમાં દબાણ રહ્યું હતું. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, હોમ એપ્લાયન્સિસ અને કન્ઝ્યુમર પ્રોડક્ટ્સ સાથે જોડાયેલી કંપનીઓના શેરોમાં રોકાણકારો સાવચેત બન્યા હતા. બજાર નિષ્ણાતોના મતે આગામી મહિનાઓમાં ગ્રાહક ખર્ચ પર વૈશ્વિક અને સ્થાનિક આર્થિક પરિસ્થિતિની અસર પડી શકે છે.
રિયલ્ટી સેક્ટરમાં પણ મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. વધતા વ્યાજદર અને ઘરખરીદી ખર્ચમાં વધારો થવાની ભીતિના કારણે રિયલ એસ્ટેટ કંપનીઓના શેરોમાં વેચવાલી વધી હતી. મોટા શહેરોમાં રહેણાંક અને કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટીના બજારમાં ધીમી ગતિ જોવા મળી રહી હોવાના સંકેતોને કારણે રોકાણકારોમાં ચિંતા વધી હતી. પરિણામે રિયલ્ટી ઇન્ડેક્સમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો હતો.
ફાર્મા શેરોમાં પણ આજે દબાણ રહ્યું હતું. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં દવાઓની કિંમતો, અમેરિકન રેગ્યુલેટરી તપાસ અને નફામાં ઘટાડાની આશંકાઓના કારણે રોકાણકારોએ ફાર્મા શેરોમાંથી નફાવસૂલી કરી હતી. કેટલીક મોટી ફાર્મા કંપનીઓના શેરોમાં ૨ થી ૪ ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. જો કે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે લાંબા ગાળે ફાર્મા સેક્ટર હજુ પણ મજબૂત સ્થિતિમાં છે, પરંતુ હાલના સમયમાં વૈશ્વિક દબાણ અને કરન્સી અસ્થિરતાની અસર દેખાઈ રહી છે.
આજના કારોબારમાં આઈટી અને ઓટો સેક્ટરમાં મિશ્ર વલણ જોવા મળ્યું હતું. કેટલાક આઈટી શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી હતી કારણ કે ડોલર સામે રૂપિયો નબળો પડતા આઈટી કંપનીઓને લાભ થવાની શક્યતા વધી છે. બીજી તરફ ઓટો સેક્ટરમાં કંપનીઓના વેચાણ આંકડાઓ અને ઇંધણના ભાવ અંગેની ચિંતાઓના કારણે મિશ્ર સ્થિતિ રહી હતી.
મિડકૅપ અને સ્મોલકૅપ શેરોમાં પણ નબળાઈ જોવા મળી હતી. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી સતત તેજી બાદ નાના રોકાણકારોમાં સાવચેતી વધી છે. ઘણા રોકાણકારોએ જોખમ ઘટાડવા માટે નફાવસૂલી શરૂ કરી છે. પરિણામે મિડકૅપ અને સ્મોલકૅપ ઇન્ડેક્સમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો હતો. બજાર વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે હાલના સમયમાં રોકાણકારો વધુ સુરક્ષિત અને મજબૂત કંપનીઓ તરફ વળી રહ્યા છે.
વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો એટલે કે FII દ્વારા કરવામાં આવેલી વેચવાલી પણ બજારના ઘટાડાનું એક મહત્વપૂર્ણ કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય બજારમાંથી નાણાં ઉપાડી રહ્યા છે. અમેરિકામાં વ્યાજદર અંગેની નીતિ, ડોલરની મજબૂતી અને વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાના કારણે વિદેશી રોકાણકારો ઉભરતા બજારોમાં સાવચેતી રાખી રહ્યા છે. જોકે, સ્થાનિક સંસ્થાગત રોકાણકારો દ્વારા કેટલીક ખરીદી કરવામાં આવતા બજારમાં વધુ મોટો ઘટાડો અટક્યો હતો.
રૂપિયાની ચાલ પર પણ બજારની નજર રહી હતી. ડોલર સામે રૂપિયો થોડો નબળો પડતા આયાત આધારિત કંપનીઓ પર દબાણ વધ્યું હતું. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધઘટ અને વૈશ્વિક કરન્સી માર્કેટની અસ્થિરતાએ પણ રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટને અસર કરી હતી. ભારત જેવી ઊર્જા આયાત પર નિર્ભર અર્થવ્યવસ્થા માટે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ખૂબ જ મહત્વ ધરાવે છે. જો તે વધશે તો મોંઘવારી પર દબાણ વધી શકે છે, જેનાથી બજારમાં વધુ અસ્થિરતા આવી શકે છે.
બજાર નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હાલના સમયમાં રોકાણકારોએ સાવચેતીપૂર્વક રોકાણ કરવાની જરૂર છે. વૈશ્વિક સ્તરે અનેક અનિશ્ચિતતાઓ ચાલી રહી છે જેમાં અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજદર નીતિ, યુરોપ અને એશિયાના આર્થિક આંકડા, મધ્ય પૂર્વમાં જીઓ-પોલિટિકલ તણાવ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ પરિબળો ભારતીય શેરબજારને સીધી અસર કરે છે.
ઘણા વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે બજારમાં હાલનો ઘટાડો લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે તક પણ બની શકે છે. મજબૂત ફંડામેન્ટલ ધરાવતી કંપનીઓમાં તબક્કાવાર રોકાણ કરવું યોગ્ય રહેશે. જોકે, ટૂંકા ગાળામાં બજારમાં અસ્થિરતા યથાવત રહી શકે છે. રોકાણકારોએ ખાસ કરીને ઊંચા મૂલ્યાંકન ધરાવતા શેરોમાં સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
રિટેલ રોકાણકારોમાં આજે થોડી ગભરાટની સ્થિતિ જોવા મળી હતી. દિવસ દરમિયાન બજાર સતત નીચે જતા નાના રોકાણકારોમાં વેચવાલીનો દબાણ વધ્યો હતો. ઘણા રોકાણકારોએ પોતાના નફા સુરક્ષિત કરવા માટે શેર વેચવાનું પસંદ કર્યું હતું. જોકે, નિષ્ણાતો સતત સલાહ આપી રહ્યા છે કે ટૂંકા ગાળાની અસ્થિરતાથી ગભરાઈ જવાની જરૂર નથી અને લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
બજારમાં ઘટાડા છતાં કેટલીક કંપનીઓના શેરોમાં તેજી પણ જોવા મળી હતી. ખાસ કરીને ડિફેન્સ, રિન્યુએબલ એનર્જી અને કેટલાક મેટલ શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી હતી. સરકારના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખર્ચ, મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રમાં વૃદ્ધિ અને લાંબા ગાળાની વિકાસ સંભાવનાઓના કારણે કેટલાક સેક્ટર હજુ પણ રોકાણકારોને આકર્ષી રહ્યા છે.
આજના કારોબાર દરમિયાન બજારમાં વોલેટિલિટી ઇન્ડેક્સ એટલે કે VIXમાં પણ વધારો નોંધાયો હતો, જે રોકાણકારોમાં વધતી અનિશ્ચિતતાનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવે છે. VIX વધે ત્યારે બજારમાં મોટા ઉતાર-ચઢાવની શક્યતા વધી જાય છે. બજાર નિષ્ણાતોના મતે આગામી કેટલાક દિવસોમાં વૈશ્વિક સમાચાર અને આર્થિક આંકડાઓના આધારે બજારની દિશા નક્કી થશે.
ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાના મૂળભૂત પરિબળો હજુ પણ મજબૂત હોવાનું અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે. સરકાર દ્વારા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ડિજિટલ ઈકોનોમી, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને નિકાસ ક્ષેત્રમાં લેવામાં આવતા પગલાં લાંબા ગાળે બજાર માટે સકારાત્મક સાબિત થઈ શકે છે. તેમ છતાં, વૈશ્વિક બજારની અસ્થિરતા અને વિદેશી રોકાણકારોની ચાલને કારણે ટૂંકા ગાળે દબાણ યથાવત રહી શકે છે.
આગામી દિવસોમાં રોકાણકારોની નજર હવે અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વના નિવેદન, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, રૂપિયાની ચાલ અને વિદેશી રોકાણકારોની પ્રવૃત્તિ પર રહેશે. સાથે જ ભારતીય કંપનીઓના ત્રિમાસિક પરિણામો પણ બજારની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
એકંદરે જોઈએ તો આજનો દિવસ ભારતીય શેરબજાર માટે ભારે ઉતાર-ચઢાવ અને દબાણ ભરેલો રહ્યો હતો. સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બંનેમાં નોંધપાત્ર ઘટાડા સાથે રોકાણકારોની સંપત્તિમાં પણ મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. બેન્કિંગ, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ, રિયલ્ટી અને ફાર્મા શેરોમાં થયેલી વેચવાલીએ સમગ્ર બજારને નીચે ખેંચ્યું હતું. હવે રોકાણકારો આગામી દિવસોમાં બજાર સ્થિર થાય છે કે નહીં તેની રાહ જોઈ રહ્યા છે.