આંતરરાષ્ટ્રીય હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરીને દહેજ પહોંચ્યું LNG ટેન્કર ‘દિશા’! 62 હજાર મેટ્રિક ટન ગેસ કાર્ગો સાથે ભારત માટે રાહતના સમાચાર

ગુજરાતના ભરૂચ જિલ્લાના દહેજ LNG ટર્મિનલ પર એક મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા સંબંધિત ઘટના બની છે. મધ્યપૂર્વમાં વધેલા તણાવ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સર્જાયેલી અનિશ્ચિત પરિસ્થિતિ વચ્ચે કતારથી લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) લઈને નીકળેલું ટેન્કર ‘દિશા’ સુરક્ષિત રીતે દહેજ બંદર પર પહોંચી ગયું છે. આ જહાજમાં અંદાજે 62,370 મેટ્રિક ટન LNG કાર્ગો ભરાયેલો છે, જે ભારતના ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.

ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય સુધી ગલ્ફમાં અટવાયું હતું જહાજ

માહિતી અનુસાર LNG કેરિયર ‘દિશા’એ કતારના Ras Laffan Industrial City પરથી 2 માર્ચના રોજ LNG કાર્ગો ભર્યો હતો. જોકે ત્યારબાદ મધ્યપૂર્વમાં વધેલા ભૌગોલિક અને રાજકીય તણાવને કારણે પર્શિયન ગલ્ફ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિસ્તારમાં સુરક્ષા સંબંધિત પડકારો ઉભા થયા હતા.

પરિણામે જહાજને આગળ વધવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો અને તે લગભગ ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય સુધી પર્શિયન ગલ્ફ વિસ્તારમાં અટવાયેલું રહ્યું હતું. આ દરમિયાન વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં પણ અનિશ્ચિતતા જોવા મળી હતી.

15 જૂને પાર કર્યો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ

વિશ્વના સૌથી વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક ગણાતા Strait of Hormuz ને સફળતાપૂર્વક પાર કરીને ‘દિશા’એ 15 જૂનના રોજ આગળની મુસાફરી શરૂ કરી હતી.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ અને LNG વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માર્ગ માનવામાં આવે છે. વિશ્વના મોટા ભાગના ઊર્જા કાર્ગો આ જ માર્ગ દ્વારા વિવિધ દેશોમાં પહોંચાડવામાં આવે છે. તાજેતરના તણાવને કારણે આ માર્ગ પર વૈશ્વિક બજારોની ખાસ નજર હતી.

દહેજ ટર્મિનલ પર સુરક્ષિત આગમન

19 જૂનના રોજ ટેન્કર ‘દિશા’ ગુજરાતના ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા Dahej LNG Terminal પર સુરક્ષિત રીતે પહોંચી ગયું હતું. દહેજ ટર્મિનલ ભારતનું સૌથી મોટું LNG આયાત કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે અને દેશની ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે.

જહાજના સુરક્ષિત આગમન બાદ ઊર્જા ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા વર્તુળોમાં રાહતનો માહોલ જોવા મળ્યો છે.

શિપિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયાનું સંચાલન

આ LNG કેરિયરનું સંચાલન Shipping Corporation of India (SCI) દ્વારા કરવામાં આવે છે. જ્યારે જહાજને Petronet LNG Limited માટે ચાર્ટર કરવામાં આવ્યું છે.

મધ્યપૂર્વમાં વધેલા તણાવ બાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થનારા પ્રથમ ભારતીય LNG કેરિયર્સમાં ‘દિશા’નો સમાવેશ થતો હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે, જે ભારતીય શિપિંગ અને ઊર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ ગણાય છે.

ભારતના ગેસ પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ

જહાજમાં આવેલા 62 હજાર મેટ્રિક ટનથી વધુ LNG કાર્ગોનું હવે દહેજ ટર્મિનલ પર સંગ્રહ કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ તેનું પુનઃગેસીકરણ (Regasification) કરીને દેશના વિવિધ ભાગોમાં પુરવઠો કરવામાં આવશે.

આ ગેસનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે:

• ઉદ્યોગો માટે
• વીજ ઉત્પાદન એકમો માટે
• ખાતર ઉદ્યોગ માટે
• સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન નેટવર્ક માટે
• ઘરેલુ અને વ્યાપારી ઉપયોગ માટે

કરવામાં આવશે.

વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર માટે પણ મહત્વપૂર્ણ ઘટના

તાજેતરમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક LNG અને ક્રૂડ ઓઇલ બજારોમાં ચિંતા જોવા મળી હતી. ઊર્જા વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આ માર્ગમાં અવરોધ સર્જાય તો વિશ્વભરના ઊર્જા પુરવઠા પર તેની ગંભીર અસર પડી શકે છે.

આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે ‘દિશા’નું સફળતાપૂર્વક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરીને ભારત પહોંચવું માત્ર ભારત માટે જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક ઊર્જા વેપાર માટે પણ સકારાત્મક સંકેત માનવામાં આવી રહ્યું છે.

ઊર્જા સુરક્ષાને મળશે મજબૂતી

ભારત હાલમાં LNG આયાત પર મોટા પ્રમાણમાં નિર્ભર છે અને કતાર દેશના મુખ્ય LNG સપ્લાયરોમાં સામેલ છે. આવી સ્થિતિમાં દહેજ ટર્મિનલ પર આ કાર્ગોનું સુરક્ષિત આગમન દેશની ઊર્જા સુરક્ષા અને ગેસ સપ્લાય ચેઇન માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

એકંદરે, મધ્યપૂર્વમાં વધેલા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતા વચ્ચે 62,370 મેટ્રિક ટન LNG લઈને દહેજ પહોંચેલું ‘દિશા’ ટેન્કર ભારત માટે રાહતના સમાચાર લઈને આવ્યું છે. હવે આ ગેસનો ઉપયોગ દેશના ઉદ્યોગો, વીજ ઉત્પાદન અને વિવિધ ક્ષેત્રોની ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે કરવામાં આવશે, જે ભારતના ઊર્જા ક્ષેત્રને વધુ મજબૂત બનાવશે.