આંતરરાષ્ટ્રીય અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ વધુ ઉગ્ર: સતત બીજા દિવસે હુમલાઓ, વૈશ્વિક બજારોમાં ચિંતા.

હોર્મુઝ જળમાર્ગ બંધ કરવાની ઈરાનની જાહેરાત બાદ ક્રૂડ ઓઈલ 2%થી વધુ મોંઘું, ઈરાને 18 અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો

તેહરાન/વોશિંગ્ટન: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો સૈન્ય તણાવ હવે વધુ ગંભીર બનતો જઈ રહ્યો છે. બંને દેશોએ સતત બીજા દિવસે એકબીજા પર હુમલાઓ કર્યા હોવાનું અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે. આ દરમિયાન ઈરાને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Strait of Hormuz) બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે, જેના કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોમાં ભારે ચિંતા ફેલાઈ છે.

ઈરાને દાવો કર્યો છે કે અમેરિકી હુમલાના જવાબમાં તેણે કુવૈત, બહેરીન અને જોર્ડન સહિતના વિસ્તારોમાં આવેલા 18 અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા છે, જેને અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો વળતો પ્રહાર ગણાવવામાં આવી રહ્યો છે.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તેજ ઉછાળો

મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવની સીધી અસર આંતરરાષ્ટ્રીય કાચા તેલના બજાર પર જોવા મળી છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગ બંધ કરવાની જાહેરાત બાદ બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં 2 ટકાથી વધુનો ઉછાળો નોંધાયો હતો અને ભાવ લગભગ 95 ડોલર પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી ગયા હતા.

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો હોર્મુઝ મારફતે તેલની હેરફેરમાં વધુ અવરોધ આવશે તો વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા પર ગંભીર અસર પડી શકે છે.

હોર્મુઝ જળમાર્ગનું મહત્વ

હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંનો એક ગણાય છે. વૈશ્વિક સમુદ્રી તેલ પરિવહનનો મોટો હિસ્સો આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. ઈરાને જાહેરાત કરી છે કે કોઈ પણ જહાજ આ માર્ગમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેના પર કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. જોકે અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે દાવો કર્યો છે કે વ્યાપારી જહાજોની અવરજવર હજુ પણ ચાલુ છે.

સૈન્ય કાર્યવાહીથી તણાવ ચરમસીમાએ

અહેવાલો અનુસાર અમેરિકાએ ઈરાનના અનેક સૈન્ય અને સુરક્ષા સંબંધિત ઠેકાણાઓ પર હુમલા કર્યા હતા. તેના જવાબમાં ઈરાનની રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડે અમેરિકી સૈન્ય મથકો પર મિસાઈલ હુમલાઓ કર્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે.

ઈરાની સૈન્ય નેતાઓએ વધુ કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું છે કે જો હુમલાઓ ચાલુ રહેશે તો સમગ્ર વિસ્તાર માટે સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસરની આશંકા

મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક શેરબજારો, ઊર્જા બજારો અને વેપાર પર અસર થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. તેલના વધતા ભાવોનો સીધો પ્રભાવ ભારત જેવા આયાત આધારિત દેશો પર પડી શકે છે, જેના કારણે ઇંધણના ભાવ અને ફુગાવામાં વધારો થવાની શક્યતા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય હાલ સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યો છે અને બંને દેશોને સંયમ રાખવા માટે અપીલ કરી રહ્યો છે. જો સંઘર્ષ વધુ વિસ્તરશે તો તેની અસર માત્ર મધ્ય પૂર્વ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને પણ અસર કરી શકે છે.