મારું શહેર આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસને અનુલક્ષીને ITRA જામનગરની અનોખી પહેલ: 100 દિવસમાં 4,500થી વધુ લોકોને યોગ સાથે જોડ્યા.

‘યોગ યુક્ત બનો, રોગ મુક્ત બનો’ના સંદેશ સાથે યોગ મહાસંગમ માટે તડામાર તૈયારીઓ

જામનગર : વિશ્વભરમાં 21 જૂનના રોજ ઉજવાતા આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસને અનુલક્ષીને આયુર્વેદ શિક્ષણ અને સંશોધન સંસ્થાન (ITRA), જામનગર દ્વારા આ વર્ષે પણ વ્યાપક અને વૈવિધ્યસભર કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આયુષ મંત્રાલય, ભારત સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત “સશક્ત આયુષ્ય માટે યોગ” થીમને કેન્દ્રમાં રાખીને ITRAએ છેલ્લા 100 દિવસ દરમિયાન યોગ પ્રત્યે જનજાગૃતિ ફેલાવવા માટે અનેક અભિયાન હાથ ધર્યા હતા, જેના પરિણામે 4,500થી વધુ લોકોને યોગ સાથે જોડવામાં સફળતા મળી છે.

વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં છેલ્લા 12 વર્ષથી આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસની ઉજવણી થઈ રહી છે. ધરતીથી લઈને સમુદ્ર, રણ, યુદ્ધજહાજો અને ટાપુઓ સુધી યોગનો સંદેશ પહોંચ્યો છે. આજે વિશ્વભરના કરોડો લોકો યોગને જીવનશૈલીનો ભાગ બનાવી રહ્યા છે. આવા સમયમાં આયુર્વેદની જનકભૂમિ ગણાતા જામનગરમાં સ્થિત ITRA દ્વારા યોગના પ્રચાર-પ્રસાર માટે કરવામાં આવેલી કામગીરી વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.

દેશનું એકમાત્ર રાષ્ટ્રીય મહત્વનું આયુર્વેદ સંસ્થાન

આયુષ મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત ITRA જામનગર દેશનું આયુર્વેદ ક્ષેત્રનું એકમાત્ર "રાષ્ટ્રીય મહત્વનું સંસ્થાન" છે. સંસ્થાનના ડાયરેક્ટર પ્રો. ડૉ. તનુજા નેસરીએ જણાવ્યું હતું કે યોગને સમાજના દરેક વર્ગ સુધી પહોંચાડવા માટે છેલ્લા 100 દિવસમાં કુલ 11થી વધુ મોટા કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

તેમણે જણાવ્યું કે યોગ વિષયક વર્કશોપ, ડોક્ટરો માટે CME કાર્યક્રમો, કોમન યોગ પ્રોટોકોલ તાલીમ, નિઃશુલ્ક યોગ વર્ગો, સામૂહિક યોગ અભ્યાસ, ‘રન ફોર યોગ’ રેલી, રાષ્ટ્રીય સ્તરની યોગ આધારિત વિવિધ સ્પર્ધાઓ તેમજ વિશેષ યોગ અભિયાનોનું સફળ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

વૃદ્ધાશ્રમથી લઈને સૈનિકો સુધી પહોંચ્યો યોગનો સંદેશ

ITRA દ્વારા આયોજિત કાર્યક્રમોમાં સમાજના દરેક વર્ગને આવરી લેવામાં આવ્યો હતો. વૃદ્ધાશ્રમના વડીલો, જેલના કેદીઓ, શ્રમિકો, સુરક્ષાદળોના જવાનો, વિદ્યાર્થીઓ, મહિલાઓ અને યુવાનો સહિતના હજારો લોકોને યોગ સાથે જોડવામાં આવ્યા હતા.

યોગ અભ્યાસ અને યોગ નિદર્શન માટે અનેક સ્થળોની પસંદગી કરવામાં આવી હતી, જેમાં મોટા ઉદ્યોગ એકમો, વત્સલ્યધામ વૃદ્ધાશ્રમ, પોલિટેકનિક કોલેજ, બાલા હનુમાન મંદિર, CISF સિક્કા-ન્યારા, નેવી અને એરફોર્સ સ્ટેશન તેમજ બલાચડી બીચ જેવા સ્થળોનો સમાવેશ થાય છે.

આ કાર્યક્રમોમાં બાળકો, યુવાનો, મહિલાઓ, વડીલો, સૈનિકો, ડોક્ટરો, સરકારી કર્મચારીઓ અને શ્રમિકો સહિતના વિવિધ વર્ગોના લોકોને સક્રિય રીતે જોડવામાં આવ્યા હતા. ITRAના આ પ્રયાસો દ્વારા યોગને માત્ર એક દિવસની ઉજવણી પૂરતો સીમિત ન રાખીને જીવનશૈલીનો ભાગ બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

21 જૂને ધન્વંતરી મેદાનમાં યોગ મહાસંગમ

આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસના મુખ્ય કાર્યક્રમ રૂપે 21 જૂનના રોજ ITRAના ધન્વંતરી મેદાન ખાતે ભવ્ય યોગ મહાસંગમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. જેમાં મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો, તબીબો, યોગ સાધકો અને નાગરિકો ભાગ લેશે.

આ પ્રસંગે યોગના વિવિધ આયામોનું પ્રદર્શન કરવામાં આવશે તેમજ કોમન યોગ પ્રોટોકોલ અનુસાર સામૂહિક યોગાભ્યાસ પણ યોજાશે.

યોગ અને સંગીતનો અનોખો સમન્વય

ITRAના સ્વાસ્થ્યવૃત (યોગ) વિભાગના વડા વૈદ્ય શાલિની મિશ્રાએ જણાવ્યું હતું કે 21 જૂનના રોજ માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ જ નહીં પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સંગીત દિવસ પણ ઉજવવામાં આવે છે. આ બંને પ્રસંગોને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ અને સંગીતનો અનોખો સમન્વય સાધતી વિશેષ યોગ ફ્યુઝન પરફોર્મન્સ તૈયાર કરવામાં આવી છે.

આ પ્રસ્તુતિમાં યોગના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સંગીતના તાલ સાથે વિવિધ યોગાસનો અને મુદ્રાઓ રજૂ કરવામાં આવશે. સોલો તેમજ ગ્રુપ પરફોર્મન્સ દ્વારા યોગ અને સંગીત વચ્ચેનો સુંદર તાલમેલ દર્શાવવામાં આવશે, જે દર્શકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે.

યોગ શિક્ષણમાં પણ અગ્રેસર ITRA

યોગના પ્રચાર સાથે ITRA જામનગર યોગ શિક્ષણ ક્ષેત્રે પણ મહત્વપૂર્ણ કામગીરી કરી રહ્યું છે. હાલમાં સંસ્થાનમાં યોગ સંબંધિત કુલ પાંચ પ્રકારના શૈક્ષણિક કાર્યક્રમો ચાલી રહ્યા છે, જેમાં બે પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ ડિપ્લોમા અને ત્રણ એક્ઝિક્યુટિવ ડિપ્લોમા કોર્સનો સમાવેશ થાય છે.

આ કોર્સોમાં કોઈપણ તબીબી વિદ્યાશાખાના સ્નાતકોને પ્રવેશ આપવામાં આવે છે. ઉપરાંત યોગ વિજ્ઞાન, લાઇફસ્ટાઇલ મેનેજમેન્ટ, વેલનેસ, ડાયેટ, આયુર્વેદ અને નેચરક્યોર જેવા વિષયો પર વિશેષ અભ્યાસક્રમો પણ ચલાવવામાં આવે છે.

આખું વર્ષ ચાલે છે યોગલક્ષી પ્રવૃત્તિઓ

ITRAના સ્વાસ્થ્યવૃત વિભાગ દ્વારા સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન યોગ અને નેચરોપેથી સંબંધિત વિવિધ પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરવામાં આવે છે. નિઃશુલ્ક યોગ વર્ગો, તાલીમ કાર્યક્રમો અને વિશેષ પ્રશિક્ષણ શિબિરો દ્વારા હજારો લોકોને યોગના લાભોથી પરિચિત કરવામાં આવે છે.

ખાસ કરીને સગર્ભા મહિલાઓ, વડીલો અને વિશેષ જરૂરિયાત ધરાવતા લોકો માટે અલગ યોગ કાર્યક્રમો પણ ચલાવવામાં આવે છે, જેથી દરેક વ્યક્તિ પોતાની ક્ષમતા અનુસાર યોગનો લાભ મેળવી શકે.

‘યોગ છે હુંથી હુંનું મિલન’ ગીત બન્યું આકર્ષણનું કેન્દ્ર

યોગને વધુ લોકપ્રિય બનાવવા માટે ITRAની શૈક્ષણિક ટીવી ચેનલ આયુષ નેક્સ્ટ કમ્યુનિકેશન નેટવર્ક (ANCN) દ્વારા “યોગ છે હુંથી હુંનું મિલન” નામના વિશેષ ગીતનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે.

આ ગીતના શબ્દો, સ્વર અને સંગીત પરિકલ્પના પ્રો. વૈદ્ય મનોજ નેસરી દ્વારા કરવામાં આવી છે, જ્યારે તેનું વિડિયો નિર્માણ BISAG ગાંધીનગર દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. આ ગીત યોગના આધ્યાત્મિક અને વૈજ્ઞાનિક પાસાઓને સુંદર રીતે રજૂ કરે છે.

યોગ: સ્વસ્થ જીવનનો વૈજ્ઞાનિક માર્ગ

નિષ્ણાતોના મતે યોગ માત્ર શારીરિક કસરત નથી પરંતુ શરીર, મન અને આત્માના સંતુલનનું વૈજ્ઞાનિક શાસ્ત્ર છે. આજની ઝડપી જીવનશૈલી, અનિયમિત ખોરાક અને વધતા માનસિક તણાવ વચ્ચે યોગ સ્વસ્થ જીવન માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ બની રહ્યો છે.

નિયમિત યોગાભ્યાસ દ્વારા શારીરિક તંદુરસ્તી, માનસિક શાંતિ, રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને જીવનની ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર સુધારો થઈ શકે છે. તેથી યોગને દૈનિક જીવનનો અભિન્ન ભાગ બનાવવો સમયની જરૂરિયાત બની ગયો છે.

ITRA જામનગર દ્વારા હાથ ધરાયેલા આ વ્યાપક અભિયાનથી એક વાત સ્પષ્ટ થઈ છે કે “યોગ યુક્ત બનો, રોગ મુક્ત બનો” માત્ર સૂત્ર નથી, પરંતુ સ્વસ્થ અને સમૃદ્ધ જીવન તરફનો સશક્ત માર્ગ છે. 21 જૂનના યોગ મહાસંગમ સાથે જામનગર ફરી એકવાર યોગ અને આયુર્વેદની વૈશ્વિક રાજધાની તરીકે પોતાની આગવી ઓળખ મજબૂત બનાવશે.