મારું શહેર આપત્તિ પહેલા સચેત, સુરક્ષા માટે સજ્જઃ જામનગર જિલ્લા વહીવટી તંત્રની ‘સચેત’ એપ ડાઉનલોડ કરવા નાગરિકોને અપીલ.
કુદરતી આપત્તિઓ સામે સમયસર ચેતવણી અને નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે જામનગર જિલ્લા આપત્તિ વ્યવસ્થાપન કેન્દ્ર (District Disaster Management Centre - DDMC), કલેક્ટર કચેરી જામનગર દ્વારા જિલ્લાના તમામ અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ તેમજ સામાન્ય નાગરિકોને ભારત સરકારની સત્તાવાર ‘સચેત (SACHET)’ https://sachet.ndma.gov.in/DownloadMobileApp મોબાઇલ એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. આધુનિક ટેક્નોલોજીના ઉપયોગ દ્વારા આપત્તિ વ્યવસ્થાપનને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે વિકસાવવામાં આવેલી આ એપ્લિકેશન નાગરિકોને વિવિધ કુદરતી આફતો અંગે અગાઉથી ચેતવણી આપીને જાનમાલના નુકસાનને ઘટાડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
ભારત સરકારના રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (National Disaster Management Authority - NDMA) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી ‘સચેત’ એપ દેશના નાગરિકોને સમયસર અને વિશ્વસનીય માહિતી પૂરી પાડવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દેશમાં વાવાઝોડા, ભારે વરસાદ, પૂર, વીજળી પડવાના બનાવો, ભૂસ્ખલન અને ધરતીકંપ જેવી કુદરતી આફતોની સંખ્યામાં વધારો નોંધાયો છે. આવી પરિસ્થિતિમાં સમયસર મળતી ચેતવણી અનેક લોકોના જીવ બચાવવામાં અને નુકસાન ઘટાડવામાં નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને NDMA દ્વારા ‘સચેત’ એપ તૈયાર કરવામાં આવી છે, જે હવે દેશભરના નાગરિકો માટે એક ઉપયોગી સુરક્ષા સાધન તરીકે ઉભરી રહી છે.
જામનગર જિલ્લો દરિયાકાંઠા વિસ્તાર ધરાવતો હોવાથી અહીં ખાસ કરીને ચક્રવાત, ભારે વરસાદ, દરિયાઈ તોફાન અને પૂર જેવી કુદરતી પરિસ્થિતિઓનું જોખમ રહે છે. અરબી સમુદ્રમાં સર્જાતા વાવાઝોડાઓની અસર ઘણી વખત જામનગર સહિત સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તાર પર જોવા મળે છે. આવી સ્થિતિમાં અગાઉથી મળતી સચોટ માહિતી અને ચેતવણી નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા, જરૂરી તૈયારી કરવા અને જાનહાનિ ટાળવામાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. જિલ્લા આપત્તિ વ્યવસ્થાપન કેન્દ્ર દ્વારા આ જ હેતુસર નાગરિકોને ‘સચેત’ એપનો વધુમાં વધુ ઉપયોગ કરવા અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે.
‘સચેત’ એપની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તે વિવિધ પ્રકારની કુદરતી આપત્તિઓ અંગે રિયલ-ટાઈમ એલર્ટ અને અગાઉથી ચેતવણી પૂરી પાડે છે. પૂર, વાવાઝોડું, ધરતીકંપ, ભૂસ્ખલન, વીજળી પડવાની સંભાવના તેમજ અન્ય હવામાન સંબંધિત જોખમો અંગે એપ દ્વારા સીધી સૂચનાઓ મોકલવામાં આવે છે. જેના કારણે નાગરિકો સમયસર સાવચેત થઈ શકે છે અને જરૂરી પગલાં લઈ શકે છે. ખાસ કરીને ચોમાસાની સિઝન દરમિયાન ભારે વરસાદ અને પૂર જેવી પરિસ્થિતિઓમાં આ એપ ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
એપમાં ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવતી હવામાન આગાહીઓ અને ચેતવણીઓ પણ ઉપલબ્ધ છે. સામાન્ય રીતે લોકો હવામાનની માહિતી માટે વિવિધ માધ્યમો પર આધાર રાખે છે, પરંતુ ‘સચેત’ એપ દ્વારા સત્તાવાર અને વિશ્વસનીય માહિતી સીધી મોબાઇલમાં પ્રાપ્ત થાય છે. આથી અફવાઓ અથવા ખોટી માહિતીથી બચી શકાય છે અને નાગરિકો યોગ્ય નિર્ણય લઈ શકે છે.
આ એપનું એક મહત્વપૂર્ણ પાસું તેની ભાષાકીય સુવિધા છે. ભારતની વિવિધ ભાષાઓ બોલતા નાગરિકોને ધ્યાનમાં રાખીને ‘સચેત’ એપ ગુજરાતી સહિત 12થી વધુ ભારતીય ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી છે. આ કારણે ગ્રામ્ય વિસ્તારોના લોકો, વડીલો અને સ્થાનિક ભાષામાં માહિતી મેળવવા ઇચ્છતા નાગરિકો સરળતાથી એપનો ઉપયોગ કરી શકે છે. ગુજરાતના નાગરિકો માટે ગુજરાતી ભાષામાં ઉપલબ્ધ માહિતી આપત્તિ સમયે વધુ સમજણ અને ઝડપથી પ્રતિસાદ આપવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
માત્ર ચેતવણી પૂરતી જ નહીં, પરંતુ ‘સચેત’ એપ આપત્તિ સમયે શું કરવું અને શું ન કરવું તેની વિસ્તૃત માર્ગદર્શિકા પણ આપે છે. ઘણી વખત આપત્તિ દરમિયાન ગભરાટમાં લોકો ખોટા નિર્ણયો લઈ લેતા હોય છે, જેના કારણે નુકસાન વધી શકે છે. એપમાં આપવામાં આવેલી Do’s and Don’ts માર્ગદર્શિકા લોકોને યોગ્ય વર્તન અને સલામતીના પગલાં અંગે માહિતગાર કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, વીજળી પડવાની સંભાવના હોય ત્યારે ખુલ્લા મેદાનમાં ન રહેવું, પૂર દરમિયાન વહેતા પાણીમાં પ્રવેશ ન કરવો અથવા વાવાઝોડા દરમિયાન સુરક્ષિત સ્થળે રહેવું જેવી મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ એપ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
એપમાં હેલ્પલાઈન નંબરોની માહિતી પણ ઉપલબ્ધ છે. આપત્તિ સમયે કઈ સંસ્થાનો સંપર્ક કરવો, તાત્કાલિક મદદ ક્યાંથી મળી શકે અને કયા વિભાગો કાર્યરત છે તેની માહિતી સરળતાથી મેળવી શકાય છે. આ ઉપરાંત પ્રભાવિત વિસ્તારોના નકશા, સુરક્ષા કેન્દ્રોની વિગતો અને બચાવ કામગીરી સંબંધિત માહિતી પણ એપમાં ઉપલબ્ધ છે, જે આપત્તિ વ્યવસ્થાપનને વધુ અસરકારક બનાવે છે.
જિલ્લા આપત્તિ વ્યવસ્થાપન કેન્દ્ર દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું છે કે ટેક્નોલોજીના યુગમાં આપત્તિ વ્યવસ્થાપન માટે ડિજિટલ સાધનોનો ઉપયોગ અત્યંત જરૂરી બની ગયો છે. અગાઉ લોકો સુધી ચેતવણી પહોંચાડવા માટે માત્ર ટેલિવિઝન, રેડિયો અથવા જાહેર જાહેરાતો પર આધાર રાખવામાં આવતો હતો. હવે મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા વ્યક્તિગત સ્તરે સીધી માહિતી પહોંચાડવી શક્ય બની છે. ‘સચેત’ એપ આ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
જામનગર જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા જિલ્લાના તમામ સરકારી અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ, શિક્ષકો, વિદ્યાર્થીઓ, વેપારીઓ, ઉદ્યોગકારો અને સામાન્ય નાગરિકોને એપ ડાઉનલોડ કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. સાથે સાથે પોતાના પરિવારજનો, મિત્રો અને ઓળખીતાઓને પણ આ એપ વિશે માહિતી આપીને તેને ડાઉનલોડ કરવા પ્રેરિત કરવા જણાવાયું છે. વધુમાં શાળાઓ, કોલેજો, સરકારી કચેરીઓ અને સામાજિક સંસ્થાઓને પણ જનજાગૃતિ અભિયાન ચલાવવા અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે.
ચોમાસાની સિઝન નજીક આવી રહી હોવાથી હાલનો સમય આ એપ ડાઉનલોડ કરવા માટે ખાસ મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે. દર વર્ષે ભારે વરસાદ, નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ, નદી-નાળાઓમાં પૂર અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં વાવાઝોડાની અસર જેવી પરિસ્થિતિઓ સર્જાતી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં અગાઉથી ચેતવણી મળવાથી લોકો પોતાનો જીવ અને સંપત્તિ સુરક્ષિત રાખી શકે છે.
જિલ્લા આપત્તિ વ્યવસ્થાપન કેન્દ્રે નાગરિકોને યાદ અપાવ્યું છે કે કોઈપણ તાત્કાલિક પરિસ્થિતિમાં જિલ્લા ડિઝાસ્ટર કંટ્રોલ રૂમ 24 કલાક કાર્યરત રહે છે. નાગરિકો જરૂર પડ્યે 0288-2553404 નંબર પર સંપર્ક કરીને માહિતી અથવા મદદ મેળવી શકે છે. આ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા આપત્તિ સમયે વિવિધ વિભાગો વચ્ચે સંકલન કરીને તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે.
આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આપત્તિ સામેની શ્રેષ્ઠ તૈયારી એટલે અગાઉથી મળતી ચેતવણી અને યોગ્ય માહિતી. જો લોકોને સમયસર જોખમની જાણ થાય તો તેઓ પોતાનું અને પોતાના પરિવારનું રક્ષણ વધુ સારી રીતે કરી શકે છે. ‘સચેત’ એપ આ જ હેતુને સાકાર કરે છે અને દેશના દરેક નાગરિક માટે એક મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા સાધન બની શકે છે.
જામનગર જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા અંતમાં નાગરિકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ ભારત સરકારની સત્તાવાર ‘સચેત’ મોબાઇલ એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરીને તેનો નિયમિત ઉપયોગ કરે. આપત્તિ સમયે સમયસર મળતી માહિતી જીવ બચાવી શકે છે. તેથી દરેક નાગરિકે ટેક્નોલોજીનો લાભ લઈને પોતાને અને પોતાના પરિવારને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે આ એપનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. સુરક્ષિત સમાજ અને સજ્જ આપત્તિ વ્યવસ્થાપન માટે ‘સચેત’ એપ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થઈ શકે છે.
