એજ્યુકેશન ઓડિશાની સરકારી સ્કૂલોના પુસ્તકોમાં 1,678 ભૂલોનો વિસ્ફોટ! ન્યુટન ‘પાઇલટ’ બન્યા, હમ્પી-કર્ણાટકના ફોટા ઓડિશામાં છપાયા, ચાર અધિકારી સસ્પેન્ડ

ઓડિશામાં સરકારી શિક્ષણ વ્યવસ્થાને હચમચાવી નાખે તેવી એક ગંભીર બેદરકારીનો ખુલાસો થયો છે. ધોરણ 1 થી 8 સુધીના વિદ્યાર્થીઓ માટે તૈયાર કરાયેલા નવા શૈક્ષણિક પુસ્તકોમાં અચંબિત કરી દે તેવી કુલ 1,678 ભૂલો અને છબરડાઓ સામે આવ્યા બાદ સમગ્ર રાજ્યમાં ભારે હોબાળો મચી ગયો છે. આ મામલે શિક્ષણ વિભાગ, શિક્ષકો અને વાલીઓમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે, જ્યારે સરકાર પણ તાત્કાલિક એક્શનમાં આવી ગઈ છે અને ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ શરૂ કરી છે.

આ પુસ્તકોમાં થયેલી ભૂલો માત્ર છપાઈની નાની ભૂલો પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ ઘણી જગ્યાએ મૂળભૂત ઐતિહાસિક અને વૈજ્ઞાનિક માહિતીમાં ગંભીર ખામીઓ જોવા મળી છે. સૌથી ચર્ચાસ્પદ ભૂલોમાંથી એક એ છે કે વિશ્વપ્રસિદ્ધ વૈજ્ઞાનિક સર આઇઝેક ન્યુટનને પુસ્તકમાં “વિજ્ઞાની” તરીકે નહીં પરંતુ “પાઇલટ” તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. આ પ્રકારની ભૂલને લઈને શિક્ષણ જગતમાં ભારે આશ્ચર્ય અને ટીકા થઈ રહી છે, કારણ કે ન્યુટન જેવા મહાન વૈજ્ઞાનિક અંગેની મૂળભૂત માહિતીમાં આવી ભૂલને અક્ષમ્ય ગણાવવામાં આવી રહી છે.

આ ઉપરાંત ભૂગોળ અને ઇતિહાસના વિભાગમાં પણ ગંભીર ગડબડ જોવા મળી છે. કર્ણાટક રાજ્યના હમ્પી અને કર્ણાટક વિધાનસભાના ફોટોગ્રાફ્સને ઓડિશાના સ્થળો તરીકે દર્શાવીને પુસ્તકોમાં છાપવામાં આવ્યા છે. આ પ્રકારની ભુલો વિદ્યાર્થીઓમાં ભૌગોલિક અને ઐતિહાસિક સમજ અંગે ગેરસમજ ઊભી કરે છે, એવી ચિંતા શિક્ષણવિદો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. અનેક શિક્ષકો દ્વારા આ ભૂલો અંગે સતત ફરિયાદો કરવામાં આવ્યા બાદ મામલો વધુ ગંભીર બન્યો અને આખરે રાજ્ય સરકાર સુધી પહોંચ્યો.

શિક્ષકોના સંગઠનો અને શાળા સ્તરે પણ આ મુદ્દે વ્યાપક વિરોધ નોંધાયો હતો. અનેક શિક્ષકોએ જણાવ્યું કે નવા પુસ્તકો વિતરણ પછી વિદ્યાર્થીઓમાં પણ ગૂંચવણ ઊભી થઈ રહી છે અને અભ્યાસક્રમની ગુણવત્તા પર પ્રશ્નચિહ્ન ઉભું થયું છે. કેટલાક સ્થળોએ શિક્ષકોએ પુસ્તકોના ઉપયોગને લઈને અનૌપચારિક રીતે સુધારાઓ અને માર્ગદર્શિકા પણ આપવી પડી રહી છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓને યોગ્ય માહિતી મળી શકે.

આ ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ઓડિશા સરકારે તાત્કાલિક પગલાં લીધા છે. ટીચર્સ એજ્યુકેશન એન્ડ સ્ટેટ કાઉન્સિલ ઓફ એજ્યુકેશનલ રિસર્ચ એન્ડ ટ્રેનિંગ (SCERT)ના પૂર્વ ડિરેક્ટર સહિત ચાર ઉચ્ચ અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. સાથે જ તેમની સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ પ્રકારની બેદરકારી શિક્ષણ વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતા પર સીધી અસર કરે છે અને તેને કોઈ પણ સંજોગોમાં સહન કરવામાં આવશે નહીં.

આ ઉપરાંત સમગ્ર મામલાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ માટે એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની રચના કરવામાં આવી છે. આ સમિતિને પુસ્તકોની તૈયારી, સમીક્ષા પ્રક્રિયા, છાપકામ અને વિતરણ સુધીના તમામ તબક્કાઓની તપાસ કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે. સરકાર એ પણ તપાસશે કે આટલી મોટી સંખ્યામાં ભૂલો કેવી રીતે રહી ગઈ અને ક્યાં સ્તરે નિયંત્રણ અને ચકાસણીની ખામી રહી ગઈ.

શિક્ષણ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પાઠ્યપુસ્તકોમાં આવી ભૂલો માત્ર તકનીકી ખામી નથી, પરંતુ સમગ્ર પ્રક્રિયાની ગંભીર નિષ્ફળતા દર્શાવે છે. તેઓ કહે છે કે પાઠ્યપુસ્તકો વિદ્યાર્થીઓના જીવનનો આધાર હોય છે, તેથી તેમાં કોઈપણ પ્રકારની ભૂલ ભવિષ્યમાં તેમના જ્ઞાન અને સમજ પર લાંબા ગાળે અસર કરી શકે છે. તેથી આવા મામલાઓમાં વધુ કડક ગુણવત્તા નિયંત્રણ જરૂરી છે.

હાલમાં આ મામલો ઓડિશામાં રાજકીય અને શૈક્ષણિક બંને સ્તરે ચર્ચાનો કેન્દ્ર બન્યો છે. સરકાર પર જવાબદારી નક્કી કરવા અને ભવિષ્યમાં આવી ભૂલો ન થાય તે માટે સિસ્ટમ સુધારવાની માંગ ઉઠી રહી છે. હવે સૌની નજર ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ સમિતિના રિપોર્ટ અને આગળ લેવામાં આવનારા પગલાં પર ટકેલી છે, જે નક્કી કરશે કે આ બેદરકારી માટે ખરેખર કોણ જવાબદાર છે અને શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં કેટલી સુધારાની જરૂર છે.