મારું ગુજરાત ગુજરાતના 110 ડેમમાં 20 ટકાથી ઓછું જળસ્તર: અમદાવાદમાં હજુ એક સપ્તાહ વરસાદની શક્યતા નહીં, જળસંગ્રહ અંગે ચિંતા વધી.

ચોમાસાની ધીમી ગતિથી રાજ્યના જળાશયો પર અસર, અનેક ડેમોમાં પાણીની આવક ઘટતા તંત્ર સતર્ક

અમદાવાદ: ગુજરાતમાં ચોમાસાની શરૂઆત થયા બાદ પણ રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની અછત જોવા મળી રહી છે. તેના કારણે રાજ્યના જળાશયો અને ડેમોમાં પાણીનો જથ્થો ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી રહ્યો છે. તાજેતરના આંકડા મુજબ ગુજરાતના 110 જેટલા ડેમોમાં હાલ 20 ટકાથી પણ ઓછું જળસ્તર નોંધાયું છે, જેના કારણે આગામી દિવસોમાં પાણીની ઉપલબ્ધતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

રાજ્યના જળસંપત્તિ વિભાગના અહેવાલો અનુસાર અનેક મધ્યમ અને નાના ડેમોમાં પાણીની આવક ખૂબ જ ઓછી રહી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં પ્રી-મોન્સૂન વરસાદ થયો હોવા છતાં પૂરતા પ્રમાણમાં વરસાદ ન વરસતા જળાશયો ભરાવાની પ્રક્રિયા ધીમી રહી છે.

અમદાવાદમાં હજુ એક સપ્તાહ વરસાદની શક્યતા નહીં

હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ રાજ્યના કેટલાક દક્ષિણ અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં છૂટોછવાયો વરસાદ થઈ શકે છે, પરંતુ અમદાવાદ સહિત મધ્ય ગુજરાતના ઘણા વિસ્તારોમાં આગામી એક સપ્તાહ સુધી નોંધપાત્ર વરસાદની શક્યતા દેખાતી નથી.

અમદાવાદ શહેરમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વાદળછાયું વાતાવરણ અને ઉકળાટભર્યો માહોલ અનુભવાઈ રહ્યો છે. જોકે, વરસાદ માટે અનુકૂળ સિસ્ટમ મજબૂત ન બનતા શહેરવાસીઓને હજુ રાહ જોવી પડી શકે છે.

ડેમોના જળસ્તર પર સીધી અસર

ચોમાસાના આરંભિક તબક્કામાં જ ડેમોમાં પૂરતી પાણીની આવક થવી જરૂરી માનવામાં આવે છે. પરંતુ આ વર્ષે વરસાદની અનિયમિતતા અને કેટલીક જગ્યાએ ઓછા વરસાદના કારણે ઘણા ડેમોમાં જળસ્તર નીચું રહ્યું છે.

રાજ્યના 110 ડેમોમાં 20 ટકાથી ઓછું પાણી હોવાનો અર્થ એ છે કે આ જળાશયો હજુ પણ મોટા પ્રમાણમાં વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યા છે. જો આગામી દિવસોમાં સારો વરસાદ નહીં થાય તો પીવાના પાણી અને સિંચાઈ માટે પડકાર ઊભા થઈ શકે છે.

ખેડૂતોમાં પણ ચિંતા

વરસાદના વિલંબની અસર ખેતી ક્ષેત્ર પર પણ જોવા મળી રહી છે. ઘણા ખેડૂતો વાવણી માટે અનુકૂળ વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યા છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં ખેડૂતોમાં ચિંતાનો માહોલ છે.

કૃષિ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આગામી દિવસોમાં પૂરતો વરસાદ થાય તો સ્થિતિ ઝડપથી સુધરી શકે છે, પરંતુ લાંબો વિરામ ખેતી માટે મુશ્કેલી સર્જી શકે છે.

રાજ્યના મોટા ડેમોની સ્થિતિ પર નજર

ગુજરાતમાં સરદાર સરોવર સહિતના મોટા જળાશયો હાલમાં પાણીની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા સક્ષમ છે, પરંતુ નાના અને મધ્યમ ડેમોમાં નીચું જળસ્તર સ્થાનિક સ્તરે પડકાર ઊભો કરી શકે છે.

જળસંપત્તિ વિભાગ સતત ડેમોમાં પાણીની આવક અને સંગ્રહની સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે. વરસાદની સ્થિતિને આધારે આગામી દિવસોમાં જરૂરી આયોજન કરવામાં આવશે.

હવામાન વિભાગની આગાહી પર સૌની નજર

હાલ રાજ્યમાં ચોમાસું સત્તાવાર રીતે સક્રિય હોવા છતાં તેની ગતિ ધીમી જોવા મળી રહી છે. હવામાન વિભાગના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આગામી દિવસોમાં બંગાળની ખાડી અથવા અરબી સમુદ્રમાં નવી સિસ્ટમ સર્જાય તો વરસાદી પ્રવૃત્તિમાં વધારો થઈ શકે છે.

ત્યાં સુધી અમદાવાદ સહિત રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં ગરમી, ભેજ અને વરસાદની રાહ યથાવત રહેવાની શક્યતા છે.

પાણીના સંરક્ષણની જરૂરિયાત

ડેમોમાં નીચા જળસ્તરના આંકડા વચ્ચે નિષ્ણાતો પાણીના સંરક્ષણ પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. ચોમાસાની અનિશ્ચિત પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પાણીનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવો જરૂરી બન્યો છે.

રાજ્યમાં આગામી સપ્તાહ દરમિયાન વરસાદી સ્થિતિમાં શું ફેરફાર થાય છે અને ડેમોમાં પાણીની આવક કેટલી વધે છે તેના પર તંત્ર, ખેડૂતો અને સામાન્ય નાગરિકોની નજર મંડાયેલી છે. હાલમાં તો 110 ડેમોમાં 20 ટકાથી ઓછા જળસંગ્રહના આંકડાએ ચોમાસાના પ્રારંભિક તબક્કામાં જ ચિંતા વધારી દીધી છે.