ક્રાઇમ ખનીજ માફિયાઓ સામે પોલીસનો સકંજો: ગોઈંજની ઘી નદીમાંથી ગેરકાયદે રેતી ખનન ઝડપાયું, રૂ. 26.60 લાખનો મુદ્દામાલ જપ્ત
ખંભાળિયા પંથકમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ગેરકાયદે ખનન પ્રવૃત્તિઓ સામે તંત્ર દ્વારા સખત કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. ખનીજ સંપત્તિના બેફામ શોષણને રોકવા માટે પોલીસ અને ખાણ-ખનીજ વિભાગ સતત સતર્ક બન્યા છે. ત્યારે દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ખંભાળિયા તાલુકામાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી સામે આવી છે, જેમાં ગોઈંજ ગામ તરફ જતાં રસ્તા પર આવેલી ઘી નદીના પટમાંથી ગેરકાયદેસર રીતે રેતીનું ખનન કરવામાં આવી રહ્યું હોવાની ચોક્કસ બાતમીના આધારે સલાયા મરીન પોલીસે દરોડો પાડી લાખો રૂપિયાનો મુદ્દામાલ જપ્ત કર્યો છે. આ કાર્યવાહી બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં ખનીજ માફિયાઓમાં ભારે ફફડાટ ફેલાયો છે અને ગેરકાયદેસર ખનન પ્રવૃત્તિઓમાં સંકળાયેલા તત્વોમાં દોડધામ મચી ગઈ હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે.
દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો દરિયાકાંઠો, નદીઓ અને કુદરતી ખનીજ સંપત્તિથી સમૃદ્ધ માનવામાં આવે છે. વિકાસકાર્યો અને બાંધકામ ક્ષેત્રમાં રેતીની સતત વધતી માંગને કારણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ગેરકાયદે રેતી ખનનના બનાવોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. નદીના પટમાંથી પરવાનગી વિના કરવામાં આવતું ખનન માત્ર કાયદાનો ભંગ જ નથી, પરંતુ પર્યાવરણ અને કુદરતી સંતુલન માટે પણ ગંભીર ખતરો ઉભો કરે છે. નદીઓના પટમાંથી અંધાધૂંધ રીતે રેતી કાઢી લેવામાં આવે ત્યારે પાણીનો કુદરતી પ્રવાહ બદલાઈ જાય છે, ભૂગર્ભ જળસ્તર ઉપર અસર પડે છે, આસપાસની જમીન ધોવાણનો ભોગ બને છે અને ભવિષ્યમાં પૂર તથા અન્ય કુદરતી આફતોનું જોખમ પણ વધી શકે છે.
મળતી વિગતો અનુસાર સલાયા ગામથી ગોઈંજ ગામ તરફ જતાં માર્ગ ઉપર આવેલી ઘી નદીના પટ વિસ્તારમાં કેટલાક શખ્સો દ્વારા ભારે મશીનરીની મદદથી ગેરકાયદેસર રીતે રેતીનું ખનન કરવામાં આવી રહ્યું હોવાની ચોક્કસ માહિતી પોલીસને મળી હતી. બાતમી વિશ્વસનીય હોવાના આધારે સલાયા મરીન પોલીસની ટીમે તાત્કાલિક કાર્યવાહી ગોઠવી હતી. પોલીસ સ્ટાફે સ્થળ ઉપર પહોંચી અચાનક દરોડો પાડતાં ખનનકારો અને સંકળાયેલા લોકોમાં નાસભાગ મચી ગઈ હતી.
દરોડા દરમિયાન પોલીસે નદીના પટમાં ગેરકાયદે ખનન માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતું એક શક્તિશાળી જેસીબી મશીન ઝડપી પાડ્યું હતું. આ મશીનની અંદાજિત કિંમત રૂ. 15 લાખ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. ઉપરાંત સ્થળ પરથી રેતી ભરવા અને પરિવહન માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતું એક ડમ્પર પણ કબ્જે લેવામાં આવ્યું હતું, જેની કિંમત અંદાજે રૂ. 10 લાખ હોવાનું પોલીસ રિપોર્ટમાં નોંધાયું છે. પોલીસને સ્થળ પરથી ખનન કરી એકત્ર કરવામાં આવેલી આશરે 32 ટન જેટલી રેતી પણ મળી આવી હતી, જેની બજાર કિંમત રૂ. 1.60 લાખ જેટલી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ રીતે જેસીબી મશીન, ડમ્પર અને ખનન કરેલી રેતી સહિત કુલ રૂ. 26.60 લાખનો મુદ્દામાલ પોલીસે જપ્ત કર્યો હતો. આ કાર્યવાહી માત્ર એક દરોડો નથી, પરંતુ જિલ્લામાં ચાલી રહેલા ગેરકાયદે ખનન નેટવર્ક સામેનો મોટો સંદેશ માનવામાં આવી રહ્યો છે. છેલ્લા એક માસથી દ્વારકા જિલ્લામાં અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં પોલીસ અને ખાણ-ખનીજ વિભાગ દ્વારા સતત દરોડાઓ પાડવામાં આવી રહ્યા છે. જેના કારણે ખનીજ માફિયાઓ માટે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખવી મુશ્કેલ બની રહી છે.
પોલીસ તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું હતું કે કબ્જે કરાયેલા વાહનોના માલિકો તરીકે હમીરભાઈ ભારાભાઈ સંધિયા અને વેજાણંદભાઈ અરજણભાઈ ભાચકનના નામ સામે આવ્યા છે. આ બંને વાહનમાલિકો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરવા માટે સમગ્ર મામલો દ્વારકા જિલ્લાના ખાણ-ખનીજ વિભાગને રિપોર્ટ કરવામાં આવ્યો છે. હવે ખાણ-ખનીજ વિભાગ દ્વારા ખનન સંબંધિત નિયમો અને કાયદાઓ મુજબ દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
ખાણ-ખનીજ વિભાગના નિયમો અનુસાર કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા સંસ્થા દ્વારા નદી, ખાણ અથવા અન્ય સ્થળેથી ખનીજ સંપત્તિનું ખનન કરવા માટે યોગ્ય પરવાનગી અને લીઝ હોવી આવશ્યક છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પરવાનગી વગર ખનન કરતા ઝડપાય તો તેની સામે ખનીજ ચોરી, ગેરકાયદેસર ખનન તથા સરકારી સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડવાના ગુનાઓ હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. ઘણી વખત આવા કેસોમાં લાખો રૂપિયાના દંડ ઉપરાંત વાહનો જપ્ત કરવાની અને કોર્ટ કાર્યવાહી કરવાની જોગવાઈ પણ હોય છે.
પર્યાવરણવિદો લાંબા સમયથી ગેરકાયદે રેતી ખનન સામે ચિંતા વ્યક્ત કરતા આવ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે નદીના પટમાંથી બેફામ રીતે રેતી કાઢી લેવામાં આવે તો નદીની કુદરતી રચના ખોરવાઈ જાય છે. નદીના કિનારા નબળા પડી જાય છે અને વરસાદી મોસમમાં ધોવાણનું જોખમ વધી જાય છે. ઘણા વિસ્તારોમાં તો ગેરકાયદે ખનનના કારણે ખેતીની જમીનને પણ નુકસાન પહોંચ્યું હોવાનું નોંધાયું છે.
ખંભાળિયા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ગેરકાયદે રેતી ખનનના બનાવો સમયાંતરે સામે આવતા રહ્યા છે. સ્થાનિક લોકો પણ અનેક વખત તંત્ર સમક્ષ રજૂઆતો કરી ચૂક્યા છે કે નદીના પટમાંથી દિવસ-રાત ભારે વાહનો દ્વારા રેતી કાઢવામાં આવે છે, જેના કારણે ગ્રામ્ય માર્ગોને નુકસાન થાય છે તેમજ પર્યાવરણ પર પણ ગંભીર અસર પડે છે. આવા સંજોગોમાં સલાયા મરીન પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી સ્થાનિક લોકો માટે રાહતરૂપ સાબિત થઈ છે.
પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ગેરકાયદે ખનન પ્રવૃત્તિઓ ઉપર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને નદીઓના પટ, દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો અને ખનીજ સમૃદ્ધ વિસ્તારોમાં ગુપ્ત દેખરેખ વધારવામાં આવી છે. આગામી દિવસોમાં પણ આવી પ્રવૃત્તિઓ સામે વધુ સઘન અભિયાન ચલાવવામાં આવશે અને કોઈપણ પ્રકારની ગેરકાયદેસર ખનન પ્રવૃત્તિને ચલાવી લેવામાં નહીં આવે.
દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં છેલ્લા એક મહિનામાં અનેક સ્થળોએ રેતી, માટી અને અન્ય ખનીજોના ગેરકાયદે ખનન સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. અનેક વાહનો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે અને કરોડો રૂપિયાના મુદ્દામાલ ઉપર કબ્જો મેળવવામાં આવ્યો છે. તંત્રની આ સખત કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે કુદરતી સંપત્તિની લૂંટ ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં.
વિશેષજ્ઞોના મતે ગેરકાયદે ખનન માત્ર આર્થિક ગુનો નથી, પરંતુ તે પર્યાવરણ સામેનો પણ ગંભીર અપરાધ છે. નદીઓ અને કુદરતી સંસાધનોનું સંરક્ષણ કરવું દરેકની સામૂહિક જવાબદારી છે. જો સમયસર આવા કાર્યો સામે કડક કાર્યવાહી ન કરવામાં આવે તો ભવિષ્યમાં પાણીની અછત, જમીન ધોવાણ અને પર્યાવરણીય અસંતુલન જેવી સમસ્યાઓ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
હાલ તો સલાયા મરીન પોલીસ દ્વારા ગોઈંજ ગામ નજીક ઘી નદીના પટમાંથી ગેરકાયદેસર રેતી ખનન કરતા તત્વો સામે કરાયેલી કાર્યવાહી સમગ્ર જિલ્લામાં ચર્ચાનો વિષય બની છે. રૂ. 26.60 લાખના મુદ્દામાલની જપ્તી સાથે પોલીસે ખનીજ માફિયાઓને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે કાયદાના ભંગ અને કુદરતી સંપત્તિના ગેરકાયદે શોષણ સામે તંત્ર કોઈપણ પ્રકારની ઢીલાશ રાખશે નહીં. હવે ખાણ-ખનીજ વિભાગ દ્વારા આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરાતા સંકળાયેલા જવાબદારો સામે વધુ કડક પગલાં લેવાય તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સમયસંદેસ દ્વારા દેશ - વિદેશના લટેસ્ટ ઉપડેટ માટે એપ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે તો એપ ને ડાઉનલોડ કરવા માટે આપેલ લિન્ક પર ક્લિક કરો અને મેળવો લટટેસ્ટ ઉપડેટ : https://play.google.com/store/apps/details?id=com.samaysandeshnews
