ક્રાઇમ જામનગરના બેડી દરિયામાં ગેરકાયદેસર માછીમારી સામે મરીન પોલીસ સખ્ત, બે માછીમારો સામે ગુજરાત ફીશરીઝ એક્ટ હેઠળ કાર્યવાહી

જામનગર જિલ્લાના દરિયાકાંઠા વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર માછીમારી અને નિયમભંગ સામે મરીન પોલીસ દ્વારા સતત કડક દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને બેડી, સિક્કા, સલાયા અને દરિયાઈ પટ્ટીના અન્ય વિસ્તારોમાં સુરક્ષા અને કાયદાનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે નિયમિત ચેકિંગ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવે છે. આવી જ એક કાર્યવાહી દરમિયાન બેડી મરીન પોલીસે નોંધણી વગર અને બોટ ઉપર જરૂરી નામ તથા રજીસ્ટ્રેશન નંબર દર્શાવ્યા વિના માછીમારી કરતા બે માછીમારો સામે ગુજરાત ફીશરીઝ એક્ટ હેઠળ ગુના નોંધી કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. આ ઘટનાએ દરિયાઈ સુરક્ષા, ગેરકાયદેસર માછીમારી અને માછીમારો માટેના નિયમોના પાલન અંગે ફરી ચર્ચા જગાવી છે.

મળતી માહિતી અનુસાર બેડી મરીન પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તાર હેઠળ આવેલા બેડી જુના બંદર જેટી નજીક મરીન પોલીસ દ્વારા નિયમિત ચેકિંગ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું હતું. દરિયાઈ વિસ્તારમાં આવનજાવન કરતી બોટો, માછીમારીના સાધનો અને બોટના દસ્તાવેજોની તપાસ દરમિયાન કેટલાક માછીમારો નિયમોનું પાલન કર્યા વગર માછીમારી કરતા હોવાનું સામે આવ્યું હતું. પોલીસે ખાસ કરીને બોટ ઉપર દર્શાવવામાં આવતા નોંધણી નંબર, બોટનું નામ અને કાનૂની મંજૂરી અંગે ચકાસણી હાથ ધરી હતી.

પ્રથમ બનાવમાં મહેબુબ નુરમામદ સાઇચા નામનો ૩૫ વર્ષનો માછીમાર પોલીસ ચેકિંગ દરમિયાન ઝડપાઈ ગયો હતો. મહેબુબ સાઇચા જામનગર જિલ્લાના માઘાપર-ભુંગા વિસ્તારમાં રહે છે અને તે પોતાની બોટ લઈને દરિયામાં માછીમારી કરવા ગયો હતો. જોકે પોલીસ તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું હતું કે તેની બોટ ઉપર જરૂરી બોટનું નામ અને નોંધણી નંબર દર્શાવવામાં આવ્યા નહોતા. એટલું જ નહીં, બોટનું સત્તાવાર રીતે રજીસ્ટ્રેશન પણ કરાવવામાં આવ્યું ન હતું.

પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ દરિયામાં માછીમારી માટે જતી દરેક બોટ માટે સરકારના નિયમો મુજબ રજીસ્ટ્રેશન ફરજિયાત હોય છે. બોટ ઉપર સ્પષ્ટ રીતે તેનું નામ અને નોંધણી નંબર લખાયેલ હોવું જરૂરી છે જેથી દરિયામાં કોઈ પણ પ્રકારની શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ, અકસ્માત અથવા સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓમાં તરત ઓળખ થઈ શકે. જોકે મહેબુબ સાઇચા દ્વારા આ નિયમોનું પાલન ન કરાતા પોલીસે તેની સામે કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી.

બેડી મરીન પોલીસે ગુજરાત ફીશરીઝ એક્ટ કલમ ૨૧(૧)(ચ) હેઠળ ગુનો નોંધી કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. ત્યારબાદ કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ તેમને બી.એન.એસ.એસ. કલમ ૩૫(૩) હેઠળ નોટિસ આપીને મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. પોલીસે તેમને આગળથી નિયમોનું પાલન કરવાની પણ ચેતવણી આપી હોવાનું જાણવા મળે છે.

બીજા બનાવમાં જુનશભાઈ જાકુભાઈ કેર નામના ૪૯ વર્ષના માછીમાર સામે પણ સમાન પ્રકારની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી. જુનશભાઈ કેર પણ માઘાપર-ભુંગા વિસ્તારમાં રહે છે અને તેઓ પોતાની બોટ સાથે દરિયામાં માછીમારી કરતા ઝડપાયા હતા. પોલીસ તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું હતું કે તેમની બોટ ઉપર પણ જરૂરી નામ અને નોંધણી નંબર દર્શાવવામાં આવ્યા નહોતા.

મરીન પોલીસે જુનશભાઈ કેર સામે પણ ગુજરાત ફીશરીઝ એક્ટ હેઠળ ગુનો નોંધી કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. બંને બનાવોમાં બેડી મરીન પોલીસ સ્ટેશનના અધિકારીઓએ જરૂરી તપાસ પૂર્ણ કરી આગળની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે.

આ સમગ્ર કાર્યવાહી એ.એસ.આઈ. એફ.જી. દલની દેખરેખ હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી હતી જ્યારે વી.આર. સોલંકી દ્વારા બંને ગુનાઓ દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. પોલીસ દ્વારા દરિયાઈ વિસ્તારમાં સતત ચેકિંગ અભિયાન ચાલુ રાખવામાં આવી રહ્યું છે જેથી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ ઉપર રોક લગાવી શકાય.

જામનગર જિલ્લો ગુજરાતના મહત્વપૂર્ણ દરિયાકાંઠા વિસ્તારોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. અહીં મોટી સંખ્યામાં માછીમારો દરરોજ દરિયામાં માછીમારી માટે જતા હોય છે. બેડી, સિક્કા, સલાયા અને ઓખા જેવા વિસ્તારોમાં માછીમારી મુખ્ય વ્યવસાય તરીકે જોડાયેલો છે. આવી સ્થિતિમાં દરિયાઈ સુરક્ષા અને કાયદાનું પાલન અત્યંત જરૂરી બની જાય છે.

વિશેષજ્ઞોના મત મુજબ બોટનું રજીસ્ટ્રેશન માત્ર કાનૂની પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ તે દરિયાઈ સુરક્ષાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. દરિયામાં અકસ્માત, વાવાઝોડું, શંકાસ્પદ હલચલ અથવા અન્ય કોઈ પરિસ્થિતિ સર્જાય ત્યારે નોંધણી ધરાવતી બોટની ઓળખ સરળતાથી થઈ શકે છે. બિન-રજીસ્ટર્ડ બોટો ઘણી વખત સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે મુશ્કેલી ઉભી કરતી હોય છે.

દરિયાઈ સુરક્ષા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હાલના સમયમાં દરિયાકાંઠા વિસ્તારોમાં સુરક્ષા એજન્સીઓ વધુ સતર્ક બની છે. ખાસ કરીને ગુજરાતનો દરિયાકિનારો વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વનો હોવાથી દરિયામાં આવનજાવન કરતી દરેક બોટ ઉપર નજર રાખવામાં આવે છે. બિન-રજીસ્ટર્ડ બોટોનો ઉપયોગ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ માટે પણ થઈ શકે છે તેવી શક્યતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે.

સ્થાનિક માછીમારોનું કહેવું છે કે મોટા ભાગના માછીમારો સરકારના નિયમોનું પાલન કરે છે, પરંતુ કેટલાક લોકો બેદરકારી રાખતા હોય છે. આવા બનાવોના કારણે સમગ્ર માછીમાર સમાજ ઉપર અસર પડે છે. કેટલાક માછીમાર આગેવાનોનું કહેવું છે કે બોટના રજીસ્ટ્રેશન અને જરૂરી દસ્તાવેજો અંગે વધુ જાગૃતિ લાવવાની જરૂર છે.

બેડી મરીન પોલીસ દ્વારા છેલ્લા કેટલાક સમયથી દરિયાઈ વિસ્તારોમાં ચેકિંગ અને પેટ્રોલિંગ વધારવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. દરિયામાં જતા માછીમારોના ઓળખપત્રો, બોટના દસ્તાવેજો અને માછીમારી માટેની મંજૂરી અંગે નિયમિત ચકાસણી કરવામાં આવે છે.

પોલીસ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ગેરકાયદેસર માછીમારી અને નિયમભંગ સામે આવનારા સમયમાં પણ આવી કાર્યવાહી યથાવત રાખવામાં આવશે. દરિયામાં સુરક્ષા અને કાયદો જળવાઈ રહે તે માટે દરેક માછીમારે નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. જો કોઈ બોટ નોંધણી વગર કે શંકાસ્પદ હાલતમાં જોવા મળશે તો તેની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે દરિયાઈ વિસ્તારોમાં સુરક્ષા વધારવી સમયની માંગ છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દરિયાકાંઠા વિસ્તારોમાં સુરક્ષા એજન્સીઓ વધુ સક્રિય બની છે. ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ, તસ્કરી અને સુરક્ષા સંબંધિત જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને દરિયામાં સતત ચેકિંગ જરૂરી બની ગયું છે.

કાયદાકીય નિષ્ણાતોના મત મુજબ ગુજરાત ફીશરીઝ એક્ટ હેઠળ નોંધણી વગર માછીમારી કરવી કાયદાનો ભંગ ગણાય છે. બોટનું રજીસ્ટ્રેશન, જરૂરી પરવાનગીઓ અને ઓળખ સંબંધિત નિયમોનું પાલન દરેક માછીમાર માટે ફરજિયાત છે. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે દંડ અને અન્ય કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

આ કાર્યવાહી બાદ માઘાપર-ભુંગા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે ઘણા નાના માછીમારોને નિયમોની સંપૂર્ણ જાણકારી હોતી નથી. તેથી સરકાર અને માછીમારી વિભાગ દ્વારા જાગૃતિ અભિયાન પણ હાથ ધરવું જોઈએ.

મરીન પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ દરિયામાં માત્ર માછીમારીના નિયમો જ નહીં પરંતુ સુરક્ષા અને ઓળખ સંબંધિત નિયમોનું પાલન પણ અત્યંત જરૂરી છે. દરિયાઈ વિસ્તારોમાં કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે. તેથી દરેક બોટની નોંધણી અને ઓળખ સુનિશ્ચિત કરવી જરૂરી બને છે.

જામનગરના દરિયાકાંઠા વિસ્તારોમાં હાલ મરીન પોલીસ વધુ સતર્ક બની છે. ગેરકાયદેસર માછીમારી, નિયમભંગ અને શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ સામે કડક અભિયાન ચાલુ રાખવામાં આવશે તેવી પણ માહિતી આપવામાં આવી છે. પોલીસ દ્વારા દરિયામાં જતી બોટોના દસ્તાવેજોની ચકાસણી વધુ સઘન બનાવવામાં આવી રહી છે.

આ સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દરિયામાં સુરક્ષા અને કાયદાનું પાલન માત્ર સરકારની જવાબદારી નથી, પરંતુ માછીમારોની પણ ફરજ છે. જો દરેક માછીમાર નિયમોનું પાલન કરશે તો દરિયાઈ સુરક્ષા વધુ મજબૂત બની શકશે અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ ઉપર અસરકારક નિયંત્રણ શક્ય બનશે.