ક્રાઇમ દેવભૂમિ દ્વારકામાં કરોડોના વન્યજીવ અંગોના કાળા કારોબારનો પર્દાફાશ : SOGના દરોડામાં એમ્બરગ્રીસ, કસ્તુરી અને સિંહના નખ સાથે ત્રણ આરોપી ઝડપાયા.

જામ ખંભાળિયા : દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહીમાં દુર્લભ દરિયાઈ જીવ અને વન્ય પ્રાણીઓના મૂલ્યવાન અંગોના ગેરકાયદેસર વેપારનો પર્દાફાશ કરવામાં આવ્યો છે. SOGની ટીમે અલગ-અલગ સ્થળોએ દરોડા પાડી ત્રણ શખ્સોને ઝડપી પાડ્યા છે અને તેમની પાસેથી કરોડો રૂપિયાની કિંમતનો મુદ્દામાલ કબ્જે કર્યો છે. આ કાર્યવાહીને કારણે વન્યજીવોના ગેરકાયદેસર વેપારમાં સંકળાયેલા તત્વોમાં ભારે ફફડાટ ફેલાઈ ગયો છે.

પોલીસ સૂત્રો પાસેથી પ્રાપ્ત વિગતો મુજબ દેવભૂમિ દ્વારકા SOGને બાતમી મળી હતી કે કેટલાક લોકો દરિયાઈ જીવમાંથી મળતી અત્યંત કિંમતી એમ્બરગ્રીસ તેમજ વન્ય પ્રાણીઓના પ્રતિબંધિત અંગોની ખરીદી-વેચાણ માટે દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવનજાવન કરી રહ્યા છે. બાતમીના આધારે SOGની ટીમે અલગ-અલગ સ્થળોએ વોચ ગોઠવી હતી અને સઘન દેખરેખ શરૂ કરી હતી.

મઢુલી હોટેલ નજીકથી એમ્બરગ્રીસ સાથે બે શખ્સોની ધરપકડ

બાતમીના આધારે SOGની ટીમ જામ ખંભાળિયા-જામનગર હાઇવે પર આવેલા મઢુલી હોટેલ નજીક પહોંચી હતી. અહીં શંકાસ્પદ રીતે ફરી રહેલા બે વ્યક્તિઓની અટકાયત કરીને તેમની પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન તેમની પાસે રહેલી થેલીમાંથી એક ખાસ પ્રકારનો પદાર્થ મળી આવ્યો હતો.

વન્યજીવ અને દરિયાઈ પ્રાણીઓ અંગે જાણકાર અધિકારીઓની મદદથી તપાસ કરતાં આ પદાર્થ એમ્બરગ્રીસ (Ambergris) હોવાનું બહાર આવ્યું હતું. વજન કરવામાં આવતા આ એમ્બરગ્રીસનું કુલ વજન 1 કિલો 95 ગ્રામ હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.

પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ આ જથ્થાની આંતરરાષ્ટ્રીય કાળા બજારમાં કિંમત આશરે 1 કરોડ 6 લાખ રૂપિયા જેટલી થાય છે. આટલી મોટી કિંમતનો જથ્થો મળતા તપાસ એજન્સીઓ પણ ચોંકી ઉઠી હતી.

ઝડપાયેલા આરોપીઓની ઓળખ રાકેશ ભગવાનભાઈ સાંખટ, રહેવાસી અમરેલી અને લાખાભાઈ બાલાભાઈ ડોડીયા, રહેવાસી અમરેલી તરીકે કરવામાં આવી છે. બંને આરોપીઓ આ કિંમતી એમ્બરગ્રીસ વેચાણ કરવા માટે સંભવિત ગ્રાહકોની શોધમાં દેવભૂમિ દ્વારકા વિસ્તારમાં આવ્યા હોવાનું પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે.

શું છે એમ્બરગ્રીસ?

એમ્બરગ્રીસ એક અત્યંત દુર્લભ અને કિંમતી પદાર્થ છે જે સામાન્ય રીતે સ્પર્મ વ્હેલના શરીરમાં ઉત્પન્ન થાય છે. દરિયામાં લાંબા સમય સુધી તરતું રહેતાં તે વિશિષ્ટ ગુણધર્મો પ્રાપ્ત કરે છે. વિશ્વભરમાં પરફ્યુમ ઉદ્યોગમાં તેનો ઉપયોગ થતો હોવાથી તેની ભારે માંગ રહે છે.

ભારતમાં વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદા હેઠળ એમ્બરગ્રીસની ખરીદી, વેચાણ અને સંગ્રહ પ્રતિબંધિત છે. તેના ગેરકાયદેસર વેપાર બદલ કડક સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

હનુમાનજી મંદિર નજીકથી અન્ય એક આરોપી ઝડપાયો

એમ્બરગ્રીસ મામલાની કાર્યવાહી દરમિયાન SOGને બીજી એક મહત્વપૂર્ણ બાતમી મળી હતી. જેના આધારે ટીમ જામ ખંભાળિયા સરકારી હોસ્પિટલ પાસે આવેલા હનુમાનજી મંદિર નજીક પહોંચી હતી.

અહીં શંકાસ્પદ હાલતમાં ઉભેલા એક વ્યક્તિને રોકીને તેની તપાસ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન તેની પાસેથી એક કસ્તુરીનો ટુકડો તેમજ સિંહના અસલ બે નખ મળી આવ્યા હતા.

આરોપીની ઓળખ ફિરોજ મામદ મકવાણા, રહેવાસી ધ્રોલ તરીકે કરવામાં આવી છે. પૂછપરછ દરમિયાન તે સંતોષકારક જવાબ આપી શક્યો નહોતો. જેના આધારે તેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

કસ્તુરી અને સિંહના નખની કિંમત 1.20 લાખ રૂપિયા

SOGની તપાસ દરમિયાન ફિરોજ મકવાણાની પાસેથી મળેલા મુદ્દામાલનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં કસ્તુરી અને બે સિંહના નખની અંદાજિત કિંમત આશરે 1 લાખ 20 હજાર રૂપિયા હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.

વન્યજીવ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર કસ્તુરી હરણમાંથી મળતી એક અત્યંત કિંમતી કુદરતી વસ્તુ છે, જ્યારે સિંહના નખો પણ વન્યજીવોના ગેરકાયદેસર વેપારમાં ઊંચી કિંમતે વેચાતા હોવાનું સામે આવતું રહે છે.

કુલ 1.07 કરોડથી વધુનો મુદ્દામાલ કબ્જે

આ સમગ્ર કાર્યવાહીમાં SOGની ટીમે ત્રણેય આરોપીઓ પાસેથી કુલ 1 કરોડ 7 લાખ 70 હજાર રૂપિયાથી વધુ કિંમતનો મુદ્દામાલ કબ્જે કર્યો છે.

કબ્જે કરાયેલા મુદ્દામાલમાં સમાવેશ થાય છે:

• 1 કિલો 95 ગ્રામ એમ્બરગ્રીસ
• કસ્તુરી
• સિંહના બે અસલ નખ
• અન્ય સંબંધિત સામગ્રી

આ કાર્યવાહી દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં છેલ્લા કેટલાક સમયની સૌથી મોટી વન્યજીવ સંબંધિત કાર્યવાહીઓ પૈકીની એક ગણાવવામાં આવી રહી છે.

વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદા હેઠળ ગુનો નોંધાયો

ત્રણેય આરોપીઓ વિરુદ્ધ જામ ખંભાળિયા પોલીસ મથકે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. પ્રાથમિક કાયદાકીય કાર્યવાહી પૂર્ણ કર્યા બાદ સમગ્ર કેસની વધુ તપાસ અને વૈજ્ઞાનિક ચકાસણી માટે વન વિભાગને સોંપવામાં આવ્યો છે.

ફોરેસ્ટ વિભાગ હવે કબ્જે કરાયેલા તમામ પદાર્થોની સત્તાવાર ઓળખ, તેના સ્ત્રોત અને આરોપીઓના અન્ય સંભવિત સાગરિતો અંગે તપાસ કરશે.

આંતરરાજ્ય ગેંગ સાથે જોડાણની આશંકા

તપાસ એજન્સીઓને શંકા છે કે આ આરોપીઓ માત્ર નાના વેપારીઓ નહીં પરંતુ મોટા નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને અમરેલી, જામનગર, દેવભૂમિ દ્વારકા અને અન્ય જિલ્લાઓ વચ્ચે કાર્યરત કોઈ આંતરરાજ્ય ગેંગની સંડોવણી હોવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.

SOG દ્વારા આરોપીઓના મોબાઇલ ફોન, સંપર્કો, બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન અને અન્ય ડિજિટલ પુરાવાઓની પણ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. તપાસ દરમિયાન વધુ લોકોના નામ બહાર આવે તેવી સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

વન્યજીવોના ગેરકાયદેસર વેપાર સામે કડક કાર્યવાહી જરૂરી

પર્યાવરણપ્રેમીઓ અને વન્યજીવ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે કાર્યરત સંસ્થાઓનું માનવું છે કે આવા ગેરકાયદેસર વેપારથી જૈવિક વૈવિધ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચે છે. દરિયાઈ જીવો તેમજ જંગલી પ્રાણીઓના અંગોની માંગ વધતા શિકાર અને તસ્કરીના બનાવોમાં વધારો થાય છે.

તેથી આવા ગુનાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરીને સમગ્ર નેટવર્કને તોડી પાડવાની જરૂરિયાત છે. દેવભૂમિ દ્વારકા SOG દ્વારા કરવામાં આવેલી આ કાર્યવાહી વન્યજીવોના ગેરકાયદેસર વેપાર સામે મહત્વપૂર્ણ સફળતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

SOGની કામગીરીથી તસ્કરોમાં ફફડાટ

દેવભૂમિ દ્વારકા SOG દ્વારા એક જ દિવસે કરવામાં આવેલી બે મોટી કાર્યવાહીએ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સાથે સંકળાયેલા તત્વોમાં ચિંતાનો માહોલ સર્જી દીધો છે. કરોડો રૂપિયાના પ્રતિબંધિત વન્યજીવ અંગો સાથે ત્રણ આરોપીઓની ધરપકડ થતાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની એજન્સીઓએ સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે વન્યજીવોની તસ્કરી અને ગેરકાયદેસર વેપાર કોઈ પણ સંજોગોમાં ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં.

હાલ સમગ્ર મામલે ફોરેસ્ટ વિભાગ અને પોલીસ દ્વારા સંયુક્ત તપાસ ચાલી રહી છે અને આગામી દિવસોમાં વધુ મહત્વના ખુલાસાઓ થાય તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.