ગીતા સંદેશ શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા – અધ્યાય ૧ : અર્જુન વિશાદ યોગ શ્લોક ૧૩
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥१३॥
🍀ગુજરાતી ભાષાંતર:
"ત્યારબાદ શંખો, ભેરીઓ, નગારાં, ઢોલ અને ગોમુખ જેવા વાદ્યો એકસાથે વાગવા લાગ્યા, અને તેમનો અવાજ અત્યંત પ્રચંડ અને ગર્જનાપૂર્ણ થયો."
🍁સરળ સમજણ:
ભીષ્મ પિતામહના શંખનાદ પછી કૌરવ સેનાના તમામ વાદ્યો એકસાથે વાગવા લાગ્યા. યુદ્ધભૂમિમાં શંખ, ભેરી, નગારાં, ઢોલ અને અન્ય યુદ્ધવાદ્યોના ગર્જનાથી સમગ્ર વાતાવરણ ગુંજી ઉઠ્યું.
આ અવાજ માત્ર સંગીત કે ઘોષણા નહોતો; તે યુદ્ધની શરૂઆતનો સંકેત અને સૈનિકોના ઉત્સાહને વધારવાનો ઉપાય હતો.
🌸મુખ્ય સંદેશ:
કૌરવ સેનાએ એકસાથે યુદ્ધઘોષ કર્યો.
સમગ્ર કુરુક્ષેત્ર યુદ્ધવાદ્યોના પ્રચંડ નાદથી ગુંજી ઉઠ્યું.
આ ઘટના મહાભારત યુદ્ધના ઔપચારિક આરંભની પૂર્વભૂમિકા તૈયાર કરે છે.
🌾આગળના શ્લોક (૧.૧૪) માં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને અર્જુન પોતાના દિવ્ય શંખો વગાડે છે, જે કૌરવ સેનાના નાદ કરતાં પણ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.