ગીતા સંદેશ શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા – અધ્યાય ૧ : અર્જુન વિશાદ યોગ શ્લોક ૩૬
तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् ।
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥३६॥
🍀ગુજરાતી ભાષાંતર:
"તેથી ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો, જે અમારા પોતાના સ્વજનો છે, તેમને મારવા આપણે યોગ્ય નથી. હે માધવ! પોતાના જ સ્વજનોને મારીને આપણે કેવી રીતે સુખી થઈ શકીશું?"
🍁સરળ સમજણ:
આ શ્લોકમાં Arjuna પોતાના વિચારોને વધુ સ્પષ્ટ કરે છે. તે ભગવાન Krishna ને "માધવ" કહીને સંબોધે છે.
અર્જુનનું માનવું છે કે:
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો ભલે વિરોધી પક્ષમાં હોય, પરંતુ તેઓ પોતાના જ પરિવારના સભ્યો છે.
આવા સ્વજનોનો વધ કરીને કોઈને સાચું સુખ મળી શકે નહીં.
તેથી યુદ્ધ કરવું તેને યોગ્ય લાગતું નથી.
અર્જુનનો આ વિચાર તેની કરુણા અને પરિવાર પ્રત્યેના પ્રેમને દર્શાવે છે. પરંતુ તે હજુ પણ પોતાના ક્ષત્રિય ધર્મ અને ધર્મની સ્થાપનાના વિશાળ હેતુને સંપૂર્ણ રીતે સમજી શક્યો નથી.
🌹આધ્યાત્મિક અર્થ:
આ શ્લોક આપણને શીખવે છે કે સંબંધોનું મહત્વ ખૂબ છે. પરંતુ જ્યારે ધર્મ અને સંબંધો વચ્ચે ટકરાવ થાય, ત્યારે નિર્ણય માત્ર લાગણીથી નહીં, પરંતુ ધર્મ, ન્યાય અને કર્તવ્યના આધારે લેવો જોઈએ.
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ આગળ અર્જુનને સમજાવશે કે આ યુદ્ધ વ્યક્તિગત વેરઝેર માટે નહીં, પરંતુ ધર્મની રક્ષા અને અધર્મના અંત માટે છે.
🌸મુખ્ય સંદેશ:
અર્જુન પોતાના સ્વજનોના વધને યોગ્ય માનતો નથી.
તેને લાગે છે કે આવા વિજયથી સુખ નહીં મળે.
આ શ્લોક અર્જુનની કરુણા દર્શાવે છે, પરંતુ તેની મોહગ્રસ્ત દૃષ્ટિ પણ પ્રગટ કરે છે.
આગળ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ ધર્મ અને કર્તવ્યનો સાચો અર્થ સમજાવશે.
🌾આગળના શ્લોક (૧.૩૭) માં અર્જુન કહે છે કે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો લોભના કારણે દોષ નથી જોતા, પરંતુ આપણે તો દોષને સમજીને આવા પાપથી દૂર રહેવું જોઈએ.
