હવામાન ગુજરાતમાં 11થી 15 જૂન દરમિયાન ગાજવીજ સાથે વરસાદની આગાહી, ચોમાસું મોડું બેસવાની શક્યતા

ગુજરાત સહિત દેશના અનેક રાજ્યોમાં આગામી દિવસોમાં હવામાનમાં નોંધપાત્ર પલટો આવવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. હવામાન વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલી તાજેતરની આગાહી અનુસાર મધ્ય એશિયાથી સક્રિય થયેલા વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની અસરના કારણે ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત અને ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં ગાજવીજ, તેજ પવન અને વરસાદી માહોલ સર્જાવાનો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી અનુભવાઈ રહેલી અસહ્ય ગરમી વચ્ચે આ આગાહી ખેડૂતો, પશુપાલકો તેમજ સામાન્ય નાગરિકો માટે રાહતના સમાચાર સમાન બની છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ 11 જૂનથી 15 જૂન દરમિયાન ગુજરાતના અનેક જિલ્લાઓમાં છૂટાછવાયા વરસાદી ઝાપટાં પડવાની શક્યતા છે. જોકે આ વરસાદને હજુ સત્તાવાર ચોમાસા તરીકે ગણવામાં આવશે નહીં. હવામાન નિષ્ણાતોના મતે અરબી સમુદ્રમાં ચોમાસાની ગતિ હાલમાં ધીમી પડી હોવાથી ગુજરાતમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાનું આગમન સામાન્ય સમય કરતાં થોડું મોડું થઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે રાજ્યમાં 15 જૂનની આસપાસ ચોમાસું પ્રવેશતું હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે 20 જૂન બાદ ચોમાસું સક્રિય થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસાદની શરૂઆત

હવામાન વિભાગની તારીખવાર આગાહી પ્રમાણે 11 અને 12 જૂન દરમિયાન દક્ષિણ ગુજરાતના નવસારી, વલસાડ, તાપી અને ડાંગ જિલ્લામાં ગાજવીજ સાથે હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દમણ અને દાદરા-નગર હવેલીમાં પણ વરસાદી માહોલ જોવા મળી શકે છે.

આ વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ગરમી અને ભેજનું પ્રમાણ વધતા લોકો અકળાઈ ઉઠ્યા હતા. હવે વરસાદી ઝાપટાંથી તાપમાનમાં ઘટાડો થવાની સાથે વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી શકે છે. ખાસ કરીને ખેતી માટે વરસાદની રાહ જોઈ રહેલા ખેડૂતોમાં આશાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે.

13 જૂને વધુ જિલ્લાઓમાં વરસાદ

13 જૂનના રોજ વરસાદી વિસ્તાર વધુ વિસ્તરશે તેવી આગાહી કરવામાં આવી છે. દક્ષિણ ગુજરાત ઉપરાંત સુરત, નર્મદા, છોટા ઉદેપુર, અમરેલી, ભાવનગર અને ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં પણ ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડવાની સંભાવના છે.

હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ અને સ્થાનિક હવામાન પરિબળોની સંયુક્ત અસરના કારણે બપોર બાદ અને સાંજના સમયે વાદળછાયું વાતાવરણ સર્જાઈ શકે છે. કેટલીક જગ્યાએ તેજ પવન અને વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે વરસાદી ઝાપટાં પણ પડી શકે છે.

મધ્ય ગુજરાતમાં પણ વરસાદી માહોલ

14 અને 15 જૂન દરમિયાન વરસાદનો વ્યાપ વધુ વિસ્તરતાં ભરુચ, વડોદરા, પંચમહાલ, દાહોદ અને મહીસાગર જિલ્લામાં પણ વરસાદની શક્યતા છે. આ વિસ્તારોમાં પ્રી-મોન્સૂન એક્ટિવિટી વધુ સક્રિય બનશે અને કેટલાક સ્થળોએ ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડી શકે છે.

ખેડૂતો માટે આ વરસાદ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે કારણ કે ચોમાસુ પાક માટે જમીન તૈયાર કરવામાં આ ભેજ ઉપયોગી બનશે. જોકે હવામાન વિભાગે વીજળી પડવાની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને ખુલ્લા મેદાનોમાં કામ કરતા લોકો અને પશુપાલકોને સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી છે.

સૌરાષ્ટ્રમાં ગરમીથી રાહત

સૌરાષ્ટ્રના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં આગામી ત્રણ દિવસ સુધી હવામાન મુખ્યત્વે સૂકું રહેવાની શક્યતા છે. જોકે 12થી 15 જૂન દરમિયાન અમરેલી, ભાવનગર અને ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં હળવો વરસાદ થઈ શકે છે.

છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી સૌરાષ્ટ્રમાં તાપમાન સતત ઊંચું નોંધાઈ રહ્યું છે. ગરમી અને ઉકળાટના કારણે લોકો મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં વરસાદી ઝાપટાંથી વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી શકે છે અને લોકોને ગરમીમાંથી રાહત મળી શકે છે.

વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ શું છે?

વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ એ મધ્ય એશિયા અને ભૂમધ્ય સમુદ્રના વિસ્તારથી ઉત્પન્ન થતી હવામાન પ્રણાલી છે. તે પશ્ચિમ દિશાથી ભારત તરફ આગળ વધે છે અને ખાસ કરીને ઉત્તર ભારતના હવામાન પર અસર કરે છે.

સામાન્ય રીતે શિયાળાની ઋતુમાં વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ વરસાદ અને હિમવર્ષા લાવે છે, પરંતુ ઉનાળાની ઋતુ દરમિયાન તેની અસરથી ગાજવીજ, ધૂળની આંધીઓ અને પ્રી-મોન્સૂન વરસાદ પણ જોવા મળે છે. હાલ સક્રિય બનેલી આ પ્રણાલી ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત અને ગુજરાતના હવામાનમાં મોટો ફેરફાર લાવી રહી છે.

ઉત્તર ભારતમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી

રાષ્ટ્રીય સ્તરે જોવામાં આવે તો વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની સૌથી વધુ અસર ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં જોવા મળશે. હવામાન વિભાગે 13 જૂન સુધી જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, પંજાબ, હરિયાણા, દિલ્હી-એનસીઆર, રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશમાં ભારે વરસાદની આગાહી કરી છે.

ખાસ કરીને 11 અને 12 જૂન દરમિયાન કેટલાક વિસ્તારોમાં 50થી 60 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. સાથે જ વીજળીના કડાકા-ભડાકા અને કરા પડવાની પણ શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

આ પરિસ્થિતિને કારણે ઉત્તર ભારતના અનેક શહેરોમાં તાપમાનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે. જોકે ભેજનું પ્રમાણ વધવાને કારણે લોકોને ઉકળાટનો અનુભવ થઈ શકે છે.

દિલ્હી સહિત મોટા શહેરો પર અસર

દિલ્હી-એનસીઆર, જયપુર, ચંદીગઢ અને લખનઉ જેવા મોટા શહેરોમાં પણ આગામી દિવસોમાં હવામાનમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. ભારે પવન, વરસાદ અને ધૂળભરી આંધીઓના કારણે માર્ગ અને હવાઈ વાહનવ્યવહાર પર અસર થવાની શક્યતા છે.

કેટલાક વિસ્તારોમાં વૃક્ષો ધરાશાયી થવા, વીજ પુરવઠામાં ખલેલ પહોંચવા અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા ખોરવાવાની સંભાવના હોવાથી સ્થાનિક તંત્રને એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યું છે.

ખેડૂતો માટે વિશેષ ચેતવણી

હવામાન વિભાગે ખેડૂતોને ખાસ સાવચેતી રાખવા અપીલ કરી છે. ઉત્તર ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં કરા પડવાની શક્યતા હોવાથી ફળબાગ, શાકભાજી પાક અને અન્ય ઉભા પાકને નુકસાન થઈ શકે છે.

ખેડૂતોને પાકની સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલાં લેવા, કૃષિ સાધનો સુરક્ષિત સ્થળે રાખવા અને હવામાનની તાજી માહિતી પર સતત નજર રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે. પશુપાલકોને પણ પશુઓને ખુલ્લા મેદાનોમાં ન છોડવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

NDRF અને SDRFને એલર્ટ

સંભવિત પ્રતિકૂળ હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને અનેક રાજ્યોમાં NDRF અને SDRFની ટીમોને એલર્ટ મોડ પર રાખવામાં આવી છે. સ્થાનિક પ્રશાસનને પણ કોઈપણ આપાતકાલીન પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે તૈયાર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

ખાસ કરીને પર્વતીય વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન, અચાનક પૂર અને વૃક્ષો પડવાની ઘટનાઓ સર્જાઈ શકે છે. તેથી પ્રવાસીઓને પણ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.

ચોમાસાની રાહ હજુ યથાવત

જોકે ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં આગામી દિવસોમાં વરસાદી ઝાપટાં પડવાની સંભાવના છે, તેમ છતાં રાજ્યમાં સત્તાવાર ચોમાસાના આગમન માટે હજુ થોડો સમય રાહ જોવી પડી શકે છે. હવામાન વિભાગના અંદાજ મુજબ ચોમાસું 20 જૂન પછી વધુ સક્રિય બની શકે છે.

તેમ છતાં હાલની વરસાદી આગાહી ખેડૂતો અને સામાન્ય નાગરિકો માટે આશાજનક છે. ગરમીથી ત્રસ્ત લોકો માટે વરસાદ રાહત લાવશે, જ્યારે ખેતીની તૈયારીઓ કરી રહેલા ખેડૂતો માટે જમીનમાં ભેજનું પ્રમાણ વધારવામાં મદદરૂપ બનશે.

આગામી પાંચ દિવસ દરમિયાન ગુજરાતના વિવિધ જિલ્લાઓમાં હવામાનમાં સતત ફેરફાર જોવા મળશે. તેથી નાગરિકોને હવામાન વિભાગની સત્તાવાર આગાહીઓ પર નજર રાખવાની અને ગાજવીજ તથા વીજળી દરમિયાન જરૂરી સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. વરસાદી માહોલ વચ્ચે હવે સૌની નજર ચોમાસાના સત્તાવાર આગમન પર ટકેલી છે.