એજ્યુકેશન CBSE પરિણામ અને OSM મૂલ્યાંકન વિવાદ પર રાજકારણ ગરમાયું : રાહુલ ગાંધીનો મોદી સરકાર પર આકરો પ્રહાર
NEET paper leak controversyનો વિવાદ હજુ શાંત પડ્યો નથી ત્યાં હવે Central Board of Secondary Education (CBSE)ના ધોરણ 12ના પરિણામો અને ઑન-સ્ક્રીન માર્કિંગ (OSM) મૂલ્યાંકન પદ્ધતિને લઈને દેશભરમાં ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. પરિણામો અને મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિના આક્ષેપો સામે આવતા રાજકીય માહોલ પણ ગરમાયો છે.
વિપક્ષના નેતા Rahul Gandhiએ આ મુદ્દે વડાપ્રધાન Narendra Modi અને કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી Dharmendra Pradhan પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. રાહુલ ગાંધીએ સરકાર પર શિક્ષણ પ્રણાલીને બગાડવાનો આરોપ લગાવતા કહ્યું કે દેશનો યુવા વર્ગ અને “Gen-Z” સરકારના અહંકારને જવાબ આપશે.
રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું હતું કે મોદી સરકાર અને શિક્ષણ મંત્રાલયે દેશની વધુ એક પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાને વિવાદ અને કથિત કૌભાંડનું પ્રતીક બનાવી દીધી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ દાયકાઓમાં પહેલીવાર CBSE બોર્ડની પરીક્ષાઓની વિશ્વસનીયતા પર આટલા ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.
તેમણે દાવો કર્યો કે આ વર્ષે આશરે 18.5 લાખ વિદ્યાર્થીઓએ પરીક્ષા આપી હતી અને છેલ્લા ઘણા દિવસોથી વિદ્યાર્થીઓ તથા વાલીઓ માર્કિંગ અને ચેકિંગમાં ગેરરીતિની ફરિયાદો કરી રહ્યા છે, પરંતુ તેમની વાત સાંભળવામાં આવી રહી નથી.
રાહુલ ગાંધીએ ખાસ કરીને એક 17 વર્ષીય વિદ્યાર્થીનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું કે તે ન્યાયની માંગ સાથે સોશિયલ મીડિયા પર આવ્યો હતો, પરંતુ તેની વાત સાંભળવાને બદલે તેને ટ્રોલ કરવામાં આવ્યો અને દેશદ્રોહી સુધી કહેવામાં આવ્યો. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે વિદ્યાર્થીને બદનામ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો અને તેને “ડીપ સ્ટેટ” સાથે જોડવાનો પ્રયાસ થયો.
વિપક્ષના નેતાએ કહ્યું કે પોતાના ભવિષ્ય માટે અવાજ ઉઠાવનારા એક વિદ્યાર્થીને દુશ્મન તરીકે રજૂ કરવું અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન વિદ્યાર્થીઓના પ્રશ્નો ઉકેલવા કરતાં પોતાની ખુરશી બચાવવામાં વધુ વ્યસ્ત છે.
તાજેતરમાં CBSEની ઑન-સ્ક્રીન માર્કિંગ સિસ્ટમ અંગે સોશિયલ મીડિયા પર અનેક વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓએ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ દાવો કર્યો છે કે તેમને અપેક્ષા કરતાં ઘણાં ઓછા ગુણ મળ્યા છે અને મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતાનો અભાવ છે.
OSM એટલે કે ઑન-સ્ક્રીન માર્કિંગ પદ્ધતિમાં જવાબપત્રોની સ્કેન કોપી દ્વારા ડિજિટલ રીતે ચકાસણી કરવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિ ઝડપી અને ટેકનોલોજી આધારિત ગણાય છે, પરંતુ કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ અને નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ટેકનિકલ ખામીઓ અથવા માનવીય ભૂલોના કારણે પરિણામો પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
આ સમગ્ર વિવાદ બાદ શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં પણ ચર્ચા તેજ બની છે. ઘણા શિક્ષણ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓમાં પારદર્શિતા અને ઝડપી નિવારણ અત્યંત જરૂરી છે. જો વિદ્યાર્થીઓમાં વિશ્વાસ ઘટશે તો સમગ્ર શિક્ષણ વ્યવસ્થા પર તેની અસર પડી શકે છે.
બીજી તરફ સરકાર અથવા CBSE તરફથી આક્ષેપોને લઈને સત્તાવાર સ્પષ્ટતા આવવાની રાહ જોવામાં આવી રહી છે. અત્યાર સુધી બોર્ડે મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયાને પારદર્શક અને વ્યવસ્થિત ગણાવી છે, પરંતુ સોશિયલ મીડિયા અને રાજકીય મંચો પર વિવાદ સતત વધી રહ્યો છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે NEET પેપર લીક બાદ હવે CBSE વિવાદ પણ શિક્ષણ પ્રણાલી અંગે સરકાર માટે મોટો પડકાર બની શકે છે. ખાસ કરીને યુવા મતદારો અને વિદ્યાર્થીઓમાં ઉભરતા અસંતોષને લઈને રાજકીય ચર્ચાઓ વધુ તેજ બની રહી છે.
આ રીતે દેશની બે મહત્વપૂર્ણ પરીક્ષા પ્રણાલીઓને લઈને ઉભા થયેલા વિવાદોએ શિક્ષણ વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતા, પારદર્શિતા અને જવાબદારી અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરી દીધા છે.
