ક્રાઇમ ફેક 'કેનેડિયન યુવતી'ના પ્રેમજાળમાં ફસાયો અમદાવાદનો વેપારી, રૂ.1.10 કરોડની સાયબર ઠગાઈનો ભોગ.
અમદાવાદમાં સાયબર ઠગાઈનો વધુ એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જેમાં ચાંદખેડા વિસ્તારમાં રહેતા 51 વર્ષીય વેપારીને લગ્નના બહાને પ્રેમજાળમાં ફસાવી રૂ.1.10 કરોડની છેતરપિંડી કરવામાં આવી છે. પત્નીના અવસાન બાદ જીવનસાથીની શોધમાં મેટ્રિમોનિયલ વેબસાઈટ પર પ્રોફાઇલ બનાવનાર વેપારીને પોતે કેનેડામાં રહેતી યુવતી હોવાનું કહી એક મહિલાએ સંપર્ક કર્યો હતો. શરૂઆતમાં મિત્રતા, ત્યારબાદ વિશ્વાસ અને અંતે લગ્નની સંમતિ દર્શાવી ગઠિયાઓએ વેપારીને પોતાના જાળમાં ફસાવ્યો હતો. લાંબા સમય સુધી સતત વાતચીત કરીને વિશ્વાસ જીત્યા બાદ આખરે ઊંચા નફાવાળા બિઝનેસની લાલચ આપી કરોડો રૂપિયા પડાવી લેવામાં આવ્યા હતા.
ઠગાઈનો આખો ખેલ ખૂબ જ આયોજનબદ્ધ રીતે રમાયો હતો. યુવતીએ પોતે મૂળ દિલ્હીની હોવાનું અને હાલ કેનેડાના ટોરેન્ટોમાં આવેલી 'નોવા મેડિકલ લેબ્સ'માં ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ તરીકે નોકરી કરતી હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેણે વેપારી સાથે ભાવનાત્મક સંબંધો મજબૂત કર્યા અને લગ્ન માટે પણ હા પાડી હતી. આ દરમિયાન બંને વચ્ચે સતત ફોન અને ઓનલાઈન વાતચીત ચાલતી રહી, જેના કારણે વેપારીને તેની વાતો પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ આવી ગયો હતો. વિશ્વાસ કેળવાયા બાદ યુવતીએ પોતાના બિઝનેસ સંબંધિત એક સોનેરી તક હોવાનું કહી વેપારીને રોકાણ કરવા માટે તૈયાર કર્યો હતો.
યુવતીએ દાવો કર્યો હતો કે તેની કંપનીને ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રમાં ઉપયોગી એવા 'નડાલા બી રૂટ' નામના રો-મટીરિયલની મોટા પ્રમાણમાં જરૂરિયાત છે. તેણે ભારતના એક સપ્લાયર તરીકે 'ભારતી ફાર્મા'ના મહેરાબ નામના વ્યક્તિનો સંપર્ક પણ કરાવ્યો હતો. શરૂઆતમાં માત્ર રૂ.2.50 લાખમાં સેમ્પલ ખરીદીને કેનેડામાં રૂ.4.50 લાખમાં વેચી મોટો નફો મેળવી શકાય તેવી વાત કરી વેપારીને વિશ્વાસમાં લેવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રથમ વ્યવહાર સફળ હોવાનું દર્શાવીને ગઠિયાઓએ વેપારીને વધુ મોટા ઓર્ડર માટે કરોડો રૂપિયાનું રોકાણ કરવા પ્રેરિત કર્યો હતો.
વેપારીએ વધુ નફાની આશાએ પોતાના મિત્રો અને પરિચિતો પાસેથી પણ નાણાં ઉછીના લીધા હતા. ત્યારબાદ અલગ-અલગ બેંક ખાતાઓમાં કુલ 24 ટ્રાન્ઝેક્શન મારફતે રૂ.1.10 કરોડની રકમ ટ્રાન્સફર કરી હતી. કેટલાક વ્યવહારો આંગડિયા મારફતે પણ કરવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ તમામ રકમ જમા થયા બાદ અચાનક યુવતીનો મોબાઇલ ફોન બંધ આવવા લાગ્યો અને અન્ય સંપર્ક પણ તૂટી ગયો. સપ્લાયર અને યુવતી બંનેનો કોઈ સંપર્ક ન થતાં વેપારીને આખરે પોતાની સાથે મોટાપાયે છેતરપિંડી થઈ હોવાનું સમજાયું.
ઠગાઈનો ભોગ બન્યા બાદ વેપારીએ તાત્કાલિક સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇનનો સંપર્ક કરીને સમગ્ર ઘટનાની જાણ કરી હતી. ત્યારબાદ અમદાવાદ સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશનમાં સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી છે. પોલીસે બેંક ખાતા, મોબાઇલ નંબર, ટ્રાન્ઝેક્શનની વિગતો અને અન્ય ડિજિટલ પુરાવાઓના આધારે તપાસ શરૂ કરી છે. પોલીસે પૈસાની લેવડદેવડ કયા ખાતાઓમાં થઈ અને તે ખાતાઓના સંચાલકો કોણ છે તેની પણ તપાસ હાથ ધરી છે. સાયબર નિષ્ણાતોની મદદથી આંતરરાજ્ય અને આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્શનની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
સાયબર એક્સપર્ટ્સના જણાવ્યા મુજબ આ પ્રકારની છેતરપિંડી 'નાઇજિરિયન' અથવા 'આફ્રિકન ફ્રોડ સિન્ડિકેટ'ની કાર્યપદ્ધતિ સાથે ઘણી મળતી આવે છે. આવા ગેંગ ખાસ કરીને મેટ્રિમોનિયલ વેબસાઈટો પર ફરી લગ્ન કરવા ઇચ્છતા અથવા આર્થિક રીતે સધ્ધર લોકોને નિશાન બનાવે છે. તેઓ એક તરફ વિદેશી ખરીદદાર અને બીજી તરફ સ્થાનિક સપ્લાયરની ખોટી ઓળખ ઉભી કરીને વિશ્વાસનું વાતાવરણ તૈયાર કરે છે. શરૂઆતમાં નાનો નફો બતાવી ભોગ બનનારનો વિશ્વાસ જીતવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ મોટા ઓર્ડર અને વધુ નફાના નામે કરોડો રૂપિયાની છેતરપિંડી કરવામાં આવે છે. ઘણી વખત વિશ્વાસ વધારવા માટે વિદેશી નાગરિક હોવાનો ઢોંગ કરનાર વ્યક્તિને ભારતના એરપોર્ટ અથવા મોટા શહેરોમાં મળવા પણ મોકલવામાં આવે છે.
આ ઘટના દરેક નાગરિક માટે ચેતવણી સમાન છે. સોશિયલ મીડિયા, મેટ્રિમોનિયલ સાઇટ અથવા ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર અજાણી વ્યક્તિ પર ઝડપથી વિશ્વાસ કરવો જોખમી બની શકે છે. લગ્ન, પ્રેમ અથવા વિદેશી બિઝનેસના નામે કોઈપણ પ્રકારના રોકાણ અથવા નાણાં ટ્રાન્સફર કરતા પહેલાં તેની સંપૂર્ણ ચકાસણી કરવી જરૂરી છે. પોલીસ અને સાયબર નિષ્ણાતો લોકોને અપીલ કરી રહ્યા છે કે અજાણ્યા લોકોની લાલચભરી ઓફરો, મોટા નફાના વાયદા અથવા ભાવનાત્મક સંબંધોના આધારે કોઈપણ આર્થિક નિર્ણય ન લે. સમયસર સાવચેતી રાખવાથી આવી કરોડોની સાયબર ઠગાઈથી બચી શકાય છે.
