મારું શહેર દિવાળી પૂર્વે જામનગર મનપાની ફૂડ ચેકિંગ ઝુંબેશ તેજ.

જામનગર શહેરમાં દિવાળીના તહેવારને ધ્યાનમાં રાખીને મહાનગરપાલિકાની ફૂડ શાખા દ્વારા ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતા જાળવવા માટે ચેકિંગ ઝુંબેશ હાથ ધરવામાં આવી છે. તહેવારો દરમિયાન મીઠાઈ, ફરસાણ, નાસ્તા અને અન્ય ખાદ્ય પદાર્થોની માંગમાં વધારો થતો હોવાથી ખાદ્ય સામગ્રીનું વેચાણ કરતી પેઢીઓમાં સ્વચ્છતા અને ગુણવત્તાના નિયમોનું પાલન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવું જરૂરી બને છે. આ અભિયાન અંતર્ગત છેલ્લા એક સપ્તાહ દરમિયાન શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં આવેલી કુલ 82 પેઢીઓની તપાસ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ, ફરસાણની દુકાનો તેમજ રસ્તા પર ખાદ્ય સામગ્રીનું વેચાણ કરતા ફેરિયાઓને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. મહાનગરપાલિકાની ટીમ દ્વારા ખાદ્ય પદાર્થોની સ્થિતિ, વેચાણ સ્થળની સ્વચ્છતા અને ખાદ્ય સામગ્રીના સંગ્રહ સહિતની બાબતોનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન નાગરિકોને સ્વચ્છ અને ગુણવત્તાયુક્ત ખોરાક મળી રહે તે માટે આ પ્રકારની તપાસને મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.

મહાનગરપાલિકાની ફૂડ શાખા દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી તપાસ દરમિયાન અસ્વચ્છ અને અનહાઇજીનિક પરિસ્થિતિમાં ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓનું વેચાણ થતું હોવાનું જણાતાં કુલ 11 પેઢીઓ સામે દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ પેઢીઓ પાસેથી કુલ રૂ. 60,000નો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. ખાદ્ય પદાર્થોનું વેચાણ કરતા વેપારીઓ માટે સ્વચ્છતા જાળવવી, ખાદ્ય સામગ્રીને યોગ્ય રીતે સંગ્રહિત કરવી અને ગ્રાહકોને સુરક્ષિત ખોરાક પૂરો પાડવો જરૂરી છે. ખાસ કરીને તહેવારો દરમિયાન મોટા પ્રમાણમાં ખાદ્ય સામગ્રી તૈયાર કરવામાં આવતી હોવાથી ઉત્પાદન અને સંગ્રહની પ્રક્રિયામાં બેદરકારી ન રહે તે માટે તપાસ હાથ ધરવામાં આવે છે. મહાનગરપાલિકાની કાર્યવાહીનો હેતુ માત્ર દંડ વસૂલવાનો નહીં, પરંતુ વેપારીઓમાં સ્વચ્છતા અંગે જાગૃતિ લાવવાનો અને જાહેર આરોગ્યને લગતા જોખમો ઘટાડવાનો પણ છે. વેપારીઓ નિયમોનું પાલન કરે અને નાગરિકોને ખાદ્ય સુરક્ષાના ધોરણો અનુસાર સામગ્રી મળે તે માટે આવી ઝુંબેશ આગળ પણ મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

તપાસ દરમિયાન અખાદ્ય અથવા ઉપયોગ માટે યોગ્ય ન જણાતી ખાદ્ય સામગ્રીનો પણ નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. મહાનગરપાલિકાની ટીમે કુલ 229 કિલો વાસી ખોરાકનો નિકાલ કર્યો હતો. આ ઉપરાંત TPCનું પ્રમાણ વધારે હોવાને કારણે 30 કિલો તેલનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. ખાદ્ય તેલને વારંવાર ગરમ કરીને ઉપયોગમાં લેવાથી તેની ગુણવત્તા પર અસર પડી શકે છે, તેથી તેલની સ્થિતિ અને ગુણવત્તા અંગે ચકાસણી કરવી જરૂરી છે. આ સાથે તપાસ દરમિયાન ત્રણ લીટર સુગર સીરપ અને આઠ કિલો પ્રિન્ટેડ પસ્તીનો પણ નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. ખાદ્ય પદાર્થો તૈયાર કરવા અથવા સંગ્રહિત કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી સામગ્રી સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત હોવી જરૂરી છે. વાસી ખોરાક અથવા અયોગ્ય સામગ્રીનું વેચાણ ગ્રાહકોના આરોગ્ય માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે. તેથી તપાસ દરમિયાન આવી સામગ્રીને અલગ કરીને તેનો નાશ કરવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી.

દિવાળી પૂર્વેની આ ઝુંબેશમાં માત્ર હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ અને ફરસાણની દુકાનો પૂરતી તપાસ મર્યાદિત રાખવામાં આવી નહોતી, પરંતુ તહેવારો અને જાહેર કાર્યક્રમો દરમિયાન ઊભા કરવામાં આવતા ફૂડ સ્ટોલ્સને પણ આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. ખંભાળિયા બાયપાસ સહિતના વિવિધ ગ્રાઉન્ડ્સ પર યોજાયેલા નવરાત્રી મહોત્સવ તેમજ રંગ રાત્રી અને રંગતાલી જેવા કાર્યક્રમોમાં ખાદ્ય સામગ્રીનું વેચાણ કરતા સ્ટોલ્સની પણ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. આવા કાર્યક્રમોમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો એકત્રિત થતા હોવાથી ખાદ્ય સામગ્રીની સ્વચ્છતા અને ગુણવત્તા જાળવવી ખાસ જરૂરી બને છે. ફૂડ સ્ટોલ્સ પર તૈયાર થતી અને પીરસવામાં આવતી ખાદ્ય સામગ્રી યોગ્ય રીતે સંગ્રહિત થાય, સ્વચ્છતાના નિયમોનું પાલન થાય અને અખાદ્ય સામગ્રીનો ઉપયોગ ન થાય તે માટે તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન અખાદ્ય સામગ્રી જપ્ત કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. જાહેર કાર્યક્રમોમાં ખાદ્ય સામગ્રી વેચતા વેપારીઓએ પણ અન્ય ખાદ્ય વ્યવસાયોની જેમ સ્વચ્છતા અને સુરક્ષાના નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે.

ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓની ગુણવત્તાની ચકાસણી માટે મહાનગરપાલિકાની ટીમ દ્વારા વિવિધ સ્થળોએથી કુલ 58 ખાદ્ય પદાર્થોના નમૂના લેવામાં આવ્યા હતા. આ નમૂનાઓને વધુ તપાસ માટે ઢીંચડા ખાતે આવેલી લેબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવ્યા છે. લેબોરેટરીમાં થતી ચકાસણી દ્વારા ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અંગે વધુ સ્પષ્ટતા મળી શકે છે. માત્ર દુકાનની બહારથી દેખાતી સ્વચ્છતાના આધારે જ ખાદ્ય પદાર્થ સુરક્ષિત છે કે નહીં તે નક્કી કરી શકાતું નથી. કેટલીક વખત ખાદ્ય સામગ્રીમાં ભેળસેળ અથવા ગુણવત્તા સંબંધિત ખામી સામાન્ય નિરીક્ષણમાં ધ્યાનમાં આવતી નથી. તેથી નમૂના લઈને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી તપાસ કરાવવી મહત્ત્વપૂર્ણ બને છે. લેબોરેટરીના અહેવાલના આધારે જરૂરિયાત મુજબ આગળની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા અને ખાદ્ય વ્યવસાયમાં નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે તંત્રને મદદ મળે છે.

દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન મીઠાઈઓ, ફરસાણ, નાસ્તા અને અન્ય ખાદ્ય પદાર્થોની ખરીદીમાં વધારો થતો હોય છે. તહેવારોની ઉજવણી વચ્ચે નાગરિકોના આરોગ્ય સાથે કોઈ બાંધછોડ ન થાય તે માટે ખાદ્ય સામગ્રીની ખરીદી કરતી વખતે ગ્રાહકોએ પણ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. ખાદ્ય પદાર્થોની તાજગી, પેકિંગની સ્થિતિ, ઉત્પાદન અને ઉપયોગની તારીખ તથા વેચાણ સ્થળની સ્વચ્છતા તરફ ધ્યાન આપવું જોઈએ. ખુલ્લામાં રાખવામાં આવેલી ખાદ્ય સામગ્રી, અસામાન્ય ગંધ ધરાવતા પદાર્થો અથવા શંકાસ્પદ ગુણવત્તાવાળા ખોરાકથી દૂર રહેવું હિતાવહ છે. બીજી તરફ, વેપારીઓએ ખાદ્ય પદાર્થોને ઢાંકીને રાખવા, સ્વચ્છ વાસણોનો ઉપયોગ કરવા, ખાદ્ય સામગ્રીનો યોગ્ય સંગ્રહ કરવા અને જૂના કે અયોગ્ય ખોરાકનું વેચાણ ટાળવા જેવી બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. મહાનગરપાલિકાની તપાસ સાથે નાગરિકોની જાગૃતિ પણ ખાદ્ય સુરક્ષા જાળવવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

સમગ્ર રીતે જોઈએ તો દિવાળી પૂર્વે જામનગર મહાનગરપાલિકાની ફૂડ શાખા દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી ઝુંબેશ અંતર્ગત એક સપ્તાહમાં 82 પેઢીઓની તપાસ, 11 પેઢીઓ સામે દંડાત્મક કાર્યવાહી અને રૂ. 60,000નો દંડ વસૂલવાની કામગીરી કરવામાં આવી છે. તપાસ દરમિયાન 229 કિલો વાસી ખોરાક, 30 કિલો વધુ TPC ધરાવતું તેલ, ત્રણ લીટર સુગર સીરપ અને આઠ કિલો પ્રિન્ટેડ પસ્તીનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત 58 ખાદ્ય પદાર્થોના નમૂના લેબોરેટરીમાં તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે. નવરાત્રી મહોત્સવ, રંગ રાત્રી અને રંગતાલી જેવા કાર્યક્રમોના ફૂડ સ્ટોલ્સની તપાસ પણ આ અભિયાનનો ભાગ રહી હતી. તહેવારો દરમિયાન નાગરિકોને સુરક્ષિત અને ગુણવત્તાયુક્ત ખોરાક મળી રહે તે માટે આવી તપાસ, નિયમોનું પાલન અને જરૂરિયાત મુજબ કાર્યવાહી મહત્ત્વપૂર્ણ છે. હવે લેબોરેટરીના અહેવાલ અને આગળની તપાસના આધારે ખાદ્ય સુરક્ષા સંબંધિત જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે તેવી અપેક્ષા છે.