આંતરરાષ્ટ્રીય SIPRI રિપોર્ટમાં મોટો ખુલાસો? ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાનના પરમાણુ સ્થાપનો પર હુમલાના દાવા ચર્ચામાં.
ભારત પાસે 190 અને પાકિસ્તાન પાસે 170 પરમાણુ શસ્ત્રો હોવાનો SIPRIનો અંદાજ, પરમાણુ ક્ષમતામાં ભારત આગળ હોવાનું મૂલ્યાંકન
નવી દિલ્હી: વૈશ્વિક સ્તરે પરમાણુ શસ્ત્રો અને સૈન્ય ક્ષમતાઓ પર નજર રાખતી સંસ્થા Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) (SIPRI)ના તાજેતરના અહેવાલે દક્ષિણ એશિયાની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ અંગે નવી ચર્ચા જગાવી છે. રિપોર્ટમાં ભારત અને પાકિસ્તાનની પરમાણુ ક્ષમતાની તુલના સાથે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન નિશાન બનાવવામાં આવેલા કેટલાક પાકિસ્તાની સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.
SIPRIના અંદાજ મુજબ હાલમાં ભારત પાસે આશરે 190 પરમાણુ શસ્ત્રો છે, જ્યારે પાકિસ્તાન પાસે લગભગ 170 પરમાણુ શસ્ત્રો છે. આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે પરમાણુ શસ્ત્રોના ભંડારની દૃષ્ટિએ ભારત પાકિસ્તાન કરતાં આગળ છે.
કિરાણા ટેકરીઓ અને નુરખાન એરબેઝ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં
રિપોર્ટને ટાંકતા કેટલાક અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારતે એવા પાકિસ્તાની એરબેઝ અને મિસાઇલ સંબંધિત સ્થાપનોને નિશાન બનાવ્યા હતા, જે કોઈને કોઈ રીતે પાકિસ્તાનના પરમાણુ માળખા સાથે જોડાયેલા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ખાસ કરીને Kirana Hills અને Nur Khan Airbaseના નામ ચર્ચામાં આવ્યા છે. જોકે, આ સ્થળોએ પરમાણુ સ્થાપનોને સીધું નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હોવાનો કોઈ સ્વતંત્ર અને સત્તાવાર પુરાવો જાહેર થયો નથી.
પરમાણુ તણાવ વધ્યો નહોતો
SIPRIના મૂલ્યાંકન મુજબ, ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે સૈન્ય કાર્યવાહી થઈ હોવા છતાં પરમાણુ સ્તરે તણાવમાં કોઈ ગંભીર વધારો નોંધાયો નહોતો. બંને દેશોએ પરમાણુ ક્ષમતાનો સીધો ઉપયોગ કર્યા વિના પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત રાખી હતી.
ભારતની પરમાણુ ક્ષમતામાં સતત વધારો
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ભારત પોતાની પરમાણુ ક્ષમતાના આધુનિકીકરણ અને વિસ્તરણ પર સતત કામ કરી રહ્યું છે. લાંબા અંતરની મિસાઇલ, સમુદ્ર આધારિત પરમાણુ પ્રતિરોધક ક્ષમતા અને આધુનિક ડિલિવરી સિસ્ટમના વિકાસના કારણે ભારતની વ્યૂહાત્મક શક્તિમાં વધારો થયો છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ભારતની પરમાણુ નીતિ મુખ્યત્વે વિશ્વસનીય પ્રતિરોધક ક્ષમતા (Credible Minimum Deterrence) પર આધારિત રહી છે.
ચીનની પરમાણુ શક્તિમાં પણ વધારો
SIPRIના અહેવાલ મુજબ Chinaએ પણ પોતાના પરમાણુ ભંડારમાં વધારો કર્યો છે. જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં ચીન પાસે અંદાજે 620 પરમાણુ વોરહેડ્સ હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે, જ્યારે એક વર્ષ અગાઉ આ સંખ્યા 600 હતી.
ચીન વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી પરમાણુ શક્તિઓમાં સામેલ હોવાનું SIPRIએ નોંધ્યું છે.
અમેરિકા અને રશિયા હજુ પણ સૌથી આગળ
વિશ્વમાં પરમાણુ શસ્ત્રોની કુલ સંખ્યાની વાત કરીએ તો United States અને Russia હજુ પણ સૌથી વધુ પરમાણુ શસ્ત્રો ધરાવતા દેશો છે. જોકે બંને દેશોના કુલ ભંડારમાં ધીમે ધીમે ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે.
વૈશ્વિક ચિંતા વધારી રહેલી હથિયાર સ્પર્ધા
SIPRIએ ચેતવણી આપી છે કે વિશ્વની મોટી શક્તિઓ પરમાણુ શસ્ત્રોમાં ઘટાડા માટે કરેલી પ્રતિબદ્ધતાઓથી પાછળ હટી રહી છે. પરિણામે નવા પ્રકારની હથિયાર સ્પર્ધા શરૂ થવાની સંભાવનાઓ વધી રહી છે.
નિષ્ણાતોના મતે દક્ષિણ એશિયામાં ભારત, પાકિસ્તાન અને ચીન વચ્ચેનું વ્યૂહાત્મક સંતુલન આગામી વર્ષોમાં વૈશ્વિક સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ પરિબળ બની રહેશે.
નોંધ: ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાનના પરમાણુ સ્થાપનો પર સીધા હુમલા અંગેના દાવાઓને લઈને વિવિધ અહેવાલો સામે આવ્યા છે, પરંતુ આ અંગે બંને દેશો અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્વતંત્ર રીતે સંપૂર્ણ પુષ્ટિ થયેલી માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. તેથી આવા દાવાઓને સાવચેતીપૂર્વક જોવાની જરૂર છે.
સમયસંદેસ દ્વારા દેશ - વિદેશના લટેસ્ટ ઉપડેટ માટે એપ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે તો એપ ને ડાઉનલોડ કરવા માટે આપેલ લિન્ક પર ક્લિક કરો અને મેળવો લટટેસ્ટ ઉપડેટ :
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.samaysandeshnews