સબરસ કેન્સરની 543 દવા બ્રાન્ડના ભાવમાં મોટો ઘટાડો!
કેન્સરની સારવાર લઈ રહેલા દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકાર હેઠળની નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) દ્વારા કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી 543 દવા બ્રાન્ડના મહત્તમ છૂટક ભાવ (MRP)ની સુધારેલી યાદી જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવી કિંમતો 9 નવેમ્બર, 2026થી લાગુ થવાની છે. દવાઓના ભાવમાં ઘટાડાથી લાંબા સમય સુધી સારવાર લેતા દર્દીઓ અને તેમના પરિવારજનો પરનો આર્થિક બોજ ઓછો થવાની આશા છે. કેન્સરની સારવારમાં દવાઓ, ઇન્જેક્શન, તપાસ અને હોસ્પિટલના ખર્ચને કારણે પરિવારોને ઘણીવાર મોટી આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. આવી સ્થિતિમાં કેટલીક દવાઓના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવો દર્દીઓ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે. જોકે, દરેક દવાની કિંમતમાં સરખા પ્રમાણમાં ઘટાડો થયો નથી અને કેટલાક બ્રાન્ડના ભાવ યથાવત્ પણ રહ્યા છે.
આ ભાવઘટાડામાં સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલા ઉદાહરણોમાંથી એક છે સેમટેપા (Samtepa) નામની થિયોટેપા (Thiotepa) દવા. અહેવાલો અનુસાર, 100 મિલિગ્રામના આ ઇન્જેક્શનની જૂની મહત્તમ છૂટક કિંમત આશરે રૂ. 80,071.86 હતી, જે સુધારીને રૂ. 7,150.33 કરવામાં આવી છે. એટલે કે આ ચોક્કસ દવા અને પેકના ભાવમાં રૂ. 72,000થી વધુનો ઘટાડો થાય છે. આ ફેરફારથી સંબંધિત દવા વાપરતા દર્દીઓને મોટી નાણાકીય રાહત મળી શકે છે. જોકે, દવાની જરૂરિયાત દરેક દર્દીની બીમારી, સારવારની પદ્ધતિ અને તબીબી સ્થિતિ પ્રમાણે અલગ હોય છે. તેથી માત્ર ભાવમાં ઘટાડો થયો છે એટલા માટે દવા બદલવી કે સારવારમાં ફેરફાર કરવો યોગ્ય નથી. દર્દીઓએ પોતાના ડૉક્ટરની સલાહ પ્રમાણે જ દવા લેવી જોઈએ અને ખરીદી કરતી વખતે દવાનું નામ, શક્તિ, પેકનું કદ તથા નવી MRP ચકાસવી જોઈએ"ભાવઘટાડાની વિગતો વાંચો"
NPPA દ્વારા જાહેર કરાયેલી યાદીમાં વિવિધ કંપનીઓની અલગ-અલગ દવાઓ, બ્રાન્ડ, ડોઝ અને પેકના કદનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં એનાસ્ટ્રોઝોલ, એઝાસિટિડિન, બેવાસિઝુમેબ, ડાસાટિનિબ અને ડેનોસુમેબ જેવી દવાઓના કેટલાક બ્રાન્ડના સુધારેલા ભાવ પણ સામેલ છે. ઉદાહરણ તરીકે, RPG લાઇફ સાયન્સિસની એનાર્ઝોલે (Anarzole) નામની એક મિલિગ્રામની ગોળીઓના 10 ટેબ્લેટના પેકની કિંમત રૂ. 695.76થી ઘટીને રૂ. 73 કરવામાં આવી છે. ડૉ. રેડ્ડીઝ લેબોરેટરીઝની એઝાસિટિન (Azacytin) 100 મિલિગ્રામ ઇન્જેક્શનની કિંમત રૂ. 6,337થી ઘટીને રૂ. 1,495.04 થઈ છે. એ જ રીતે, એબોટ હેલ્થકેરના બેવાસિઝાબ (Bevacizab) ઇન્જેક્શનના ચાર મિલિલિટરના પેકની કિંમત રૂ. 21,767.70થી ઘટીને રૂ. 5,930.13 થઈ છે. આ ઉદાહરણો દર્શાવે છે કે કેટલીક દવાઓમાં હજારો રૂપિયાનો ઘટાડો થયો છે. જોકે, આ કિંમતો ચોક્કસ બ્રાન્ડ અને પેક માટે છે; બીજી કંપનીની સમાન દવાની કિંમત અલગ હોઈ શકે છે.
આ ભાવઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ કેન્સરની કેટલીક દવાઓના વિતરણ અને વેચાણમાં વેપારી માર્જિનને નિયંત્રિત કરવાની સરકારી પહેલ છે. 17 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ સરકારે 137 પસંદ કરાયેલી નોન-શેડ્યૂલ્ડ એન્ટી-કેન્સર દવાઓ માટે ટ્રેડ માર્જિન રેશનલાઇઝેશનની જાહેરાત કરી હતી. આ પગલાનો હેતુ અતિશય વેપારી માર્જિનને નિયંત્રિત કરવો, દવાઓ વધુ પરવડે તેવી બનાવવી અને દર્દીઓની સારવાર સુધીની પહોંચ સુધારવાનો છે. આ યાદીમાં કેટલીક ઇમ્યુનોથેરાપી દવાઓ ઉપરાંત ડેનોસુમેબ, પેગફિલગ્રાસ્ટિમ અને બેવાસિઝુમેબ જેવી દવાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ દવાઓનો ઉપયોગ ચોક્કસ પ્રકારની કેન્સર સારવાર અથવા સારવાર સાથે સંકળાયેલી કેટલીક તબીબી પરિસ્થિતિઓમાં થઈ શકે છે. જોકે, દરેક દવા દરેક પ્રકારના કેન્સર માટે ઉપયોગી હોતી નથી. કઈ દવા કોને આપવી તે નિર્ણય નિષ્ણાત તબીબ જ દર્દીની સ્થિતિ પ્રમાણે લે છે. ટ્રેડ માર્જિન અંગેની સરકારી માહિતી"
દવાઓના ભાવમાં ઘટાડો થવાથી ખાસ કરીને એવા પરિવારોને લાભ મળી શકે છે, જેમના માટે લાંબા સમયની સારવારનો ખર્ચ મોટો પડકાર બની રહ્યો છે. કેન્સરની સારવારમાં ઘણી વખત વારંવાર દવાઓ લેવી પડે છે અને કેટલીક સારવારમાં મોંઘા ઇન્જેક્શનનો પણ સમાવેશ થાય છે. દવાના ભાવમાં ઘટાડો થાય તો દર્દીના પરિવારને અન્ય જરૂરી ખર્ચ માટે નાણાં બચાવવામાં મદદ મળી શકે છે. તેમ છતાં, 543 બ્રાન્ડની યાદીમાં સામેલ દરેક દવા સસ્તી થઈ છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. કેટલાક બ્રાન્ડના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યારે કેટલીક દવાઓના ભાવમાં ઘટાડો ઓછો છે અથવા ભાવ યથાવત્ છે. આથી દર્દીઓએ પોતાના પ્રિસ્ક્રિપ્શનમાં લખેલી ચોક્કસ દવાની નવી કિંમત તપાસવી જરૂરી છે. દવાની ઉપલબ્ધતા, હોસ્પિટલ દ્વારા ખરીદીની વ્યવસ્થા અને વીમા યોજનાની શરતો પણ દર્દીનો વાસ્તવિક ખર્ચ નક્કી કરવામાં અસર કરી શકે છે.
નવી કિંમતો 9 નવેમ્બરથી લાગુ થવાની હોવાથી દર્દીઓ, પરિવારજનો, મેડિકલ સ્ટોર્સ અને હોસ્પિટલો માટે સુધારેલી MRPની જાણકારી મેળવવી મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. NPPAએ જણાવ્યું છે કે જાહેર કરાયેલી યાદી 27 ઓક્ટોબર, 2026 સુધી દવા ઉત્પાદક કંપનીઓ તરફથી મળેલી માહિતી પર આધારિત છે અને નવી માહિતી મળતાં તેમાં સુધારો કરવામાં આવશે. દર્દીઓ દવાની જૂની કિંમત અને નવી કિંમતની સરખામણી NPPAની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ યાદી દ્વારા કરી શકે છે. દવા ખરીદતી વખતે બિલ લેવું અને પેકેટ પર દર્શાવેલી MRP તપાસવી પણ જરૂરી છે. જો કોઈ દુકાન અથવા હોસ્પિટલ નવી કિંમતો લાગુ થયા પછી પણ સૂચિત મહત્તમ ભાવ કરતાં વધુ વસૂલતી હોય, તો સંબંધિત સત્તાવાળાઓ સમક્ષ ફરિયાદ કરવાની શક્યતા તપાસી શકાય છે. દવાઓના ભાવમાં ઘટાડાની અસર યોગ્ય રીતે દર્દીઓ સુધી પહોંચે તે માટે નિયમોનું પાલન મહત્ત્વનું છે.
આમ, કેન્સરની 543 દવા બ્રાન્ડના સુધારેલા ભાવ જાહેર થવાથી કેન્સર સારવારના ખર્ચ અંગે ચર્ચા ફરી તેજ બની છે. ખાસ કરીને સેમટેપા ઇન્જેક્શનની કિંમતમાં આશરે રૂ. 80 હજારથી ઘટીને રૂ. 7,150 સુધીનો ફેરફાર નોંધપાત્ર છે. અન્ય કેટલીક દવાઓમાં પણ હજારો રૂપિયાનો ઘટાડો થયો છે, જેના કારણે સંબંધિત દવાઓ વાપરતા દર્દીઓને આર્થિક રાહત મળી શકે છે. જોકે, આ નિર્ણયથી તમામ દર્દીઓની સારવારનો ખર્ચ એકસરખો ઘટશે એવું કહી શકાય નહીં, કારણ કે વાસ્તવિક લાભ દવા, બ્રાન્ડ, પેક અને સારવારની જરૂરિયાત પર આધારિત રહેશે. 9 નવેમ્બરથી નવી કિંમતો અમલમાં આવ્યા બાદ દર્દીઓએ નવી MRP ચકાસવી અને તબીબી સલાહ મુજબ જ સારવાર ચાલુ રાખવી જોઈએ. સરકારની આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ દવાઓને વધુ પરવડે તેવી બનાવવાનો અને કેન્સર સામે લડી રહેલા દર્દીઓ પરનો આર્થિક બોજ ઓછો કરવાનો છે.
