હેલ્થ વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસે જામનગરમાં વિશાળ જનજાગૃતિ અભિયાન: રિલાયન્સ રિફાઈનરી ખાતે આરોગ્ય તપાસ, કાઉન્સેલિંગ અને નાટક યોજાયા.

વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ-2026ની ઉજવણી નિમિત્તે જામનગરમાં વ્યાપક જનજાગૃતિ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. જામનગરની સરકારી ડેન્ટલ કોલેજ એન્ડ હોસ્પિટલ અને રિલાયન્સ ગ્રુપના સંયુક્ત સહયોગથી રિલાયન્સ રિફાઈનરી ખાતે “તમાકુના આકર્ષણનો પર્દાફાશ : નિકોટિનની લત અને વ્યસન સામે જાગૃતિ” વિષયને કેન્દ્રમાં રાખીને વિવિધ આરોગ્યલક્ષી અને જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજાયા હતા. કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ લોકોમાં તમાકુ અને નિકોટિનના વ્યસનથી થતી ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યાઓ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો તેમજ તમાકુમુક્ત જીવનશૈલી અપનાવવા માટે પ્રેરણા આપવાનો હતો.

વિશ્વભરમાં દર વર્ષે 31 મેના રોજ વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા શરૂ કરાયેલા આ અભિયાનનો હેતુ તમાકુના સેવનથી થતા આરોગ્ય, સામાજિક અને આર્થિક નુકસાન અંગે લોકોને માહિતગાર કરવાનો છે. ભારતમાં પણ તમાકુના સેવનથી દર વર્ષે લાખો લોકો વિવિધ ગંભીર બીમારીઓનો ભોગ બને છે. ખાસ કરીને મૌખિક કેન્સર, ફેફસાના રોગો, હૃદયરોગ અને શ્વસનતંત્ર સંબંધિત બીમારીઓમાં તમાકુ મહત્વનું કારણ માનવામાં આવે છે.

આ જાગૃતિ અભિયાન અંતર્ગત રિલાયન્સ રિફાઈનરી ખાતે કાર્યરત કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારજનો માટે વિવિધ આરોગ્ય સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી હતી. સરકારી ડેન્ટલ કોલેજ અને હોસ્પિટલના નિષ્ણાત ડોક્ટરોની ટીમ દ્વારા મૌખિક આરોગ્ય તપાસ કરવામાં આવી હતી. કાર્યક્રમ દરમિયાન સ્વેબ ટેસ્ટ મારફતે મૌખિક કેન્સરના પ્રારંભિક લક્ષણો શોધવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, જેથી સમયસર નિદાન અને સારવાર શક્ય બને.

આરોગ્ય તપાસ ઉપરાંત કાર્યક્રમમાં ખાસ “ટોબેકો સેસેશન કાઉન્સેલિંગ” એટલે કે તમાકુ છોડવા માટે પરામર્શ કેન્દ્ર પણ કાર્યરત રાખવામાં આવ્યું હતું. અહીં નિષ્ણાત તબીબો અને કાઉન્સેલરોએ તમાકુના વ્યસનથી પીડિત લોકોને માર્ગદર્શન આપ્યું હતું. નિકોટિનની લત કેવી રીતે શરીર અને મન પર અસર કરે છે, તમાકુ છોડવાની પ્રક્રિયા કેવી રીતે શરૂ કરવી અને વ્યસનમુક્તિ માટે કઈ કઈ પદ્ધતિઓ ઉપયોગી બની શકે તે અંગે વિસ્તૃત માહિતી આપવામાં આવી હતી.

કાર્યક્રમ દરમિયાન તમાકુના ઉપયોગથી થતા નુકસાનને સમજાવવા માટે વિશેષ પ્રદર્શન પણ ગોઠવવામાં આવ્યું હતું. પ્રદર્શન મારફતે વિવિધ પ્રકારના કેન્સર, દાંત અને મોઢાના રોગો, ફેફસાની બીમારીઓ તેમજ હૃદયરોગ જેવા જોખમો અંગે ચિત્રો, માહિતીપત્રકો અને મોડલ્સ દ્વારા લોકોને માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા. ઉપસ્થિત લોકોએ આ પ્રદર્શનને ખૂબ રસપૂર્વક નિહાળ્યું હતું.

યુવાનો અને બાળકોને આ અભિયાન સાથે વધુ અસરકારક રીતે જોડવા માટે ઇન્ટરએક્ટિવ ગેમ્સ અને જાગૃતિ આધારિત પ્રવૃત્તિઓનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. વિવિધ પ્રશ્નોત્તરી સ્પર્ધાઓ, માહિતીપ્રદ રમતો અને શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા તમાકુના નુકસાન અંગેનો સંદેશ સરળ અને રસપ્રદ રીતે પહોંચાડવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રવૃત્તિઓમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો જોડાયા હતા અને ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો.

કાર્યક્રમનું એક વિશેષ આકર્ષણ રિલાયન્સ ગ્રુપ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલ જાગૃતિ નાટક રહ્યું હતું. નાટકમાં એક સામાન્ય વ્યક્તિ કેવી રીતે તમાકુના વ્યસનની જાળમાં ફસાય છે, તેના પરિવાર અને આરોગ્ય પર કેવી ગંભીર અસર પડે છે અને અંતે વ્યસન છોડીને સ્વસ્થ જીવન તરફ કેવી રીતે આગળ વધી શકાય તે અસરકારક રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ઉપસ્થિત લોકોએ નાટકને ખૂબ જ વખાણ્યું હતું અને તેના સંદેશને જીવનમાં ઉતારવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો હતો.

નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે તમાકુ માત્ર તેનો ઉપયોગ કરનાર વ્યક્તિને જ નહીં પરંતુ તેની આસપાસના લોકોને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે. પેસિવ સ્મોકિંગના કારણે બાળકો, મહિલાઓ અને વૃદ્ધોને પણ અનેક ગંભીર બીમારીઓ થઈ શકે છે. તેથી તમાકુમુક્ત સમાજનું નિર્માણ માત્ર વ્યક્તિગત નહીં પરંતુ સામૂહિક જવાબદારી પણ છે.

કાર્યક્રમ દરમિયાન ઉપસ્થિત લોકોને તમાકુ છોડવાના લાભો વિશે પણ માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા. તમાકુ છોડવાથી હૃદયરોગ, કેન્સર અને શ્વસનતંત્રના રોગોનું જોખમ ઘટે છે, જીવનની ગુણવત્તામાં સુધારો થાય છે અને આર્થિક બચત પણ થાય છે તે અંગે વિસ્તૃત માહિતી આપવામાં આવી હતી.

જામનગરની સરકારી ડેન્ટલ કોલેજ અને હોસ્પિટલના તબીબોએ જણાવ્યું હતું કે મૌખિક કેન્સરના મોટા ભાગના કેસોમાં તમાકુ મુખ્ય કારણ હોય છે. જો સમયસર તપાસ અને નિદાન કરવામાં આવે તો ગંભીર બીમારીઓને અટકાવી શકાય છે. આથી નિયમિત આરોગ્ય તપાસ અને વ્યસનમુક્તિ માટે જાગૃતિ અત્યંત જરૂરી છે.

રિલાયન્સ ગ્રુપના પ્રતિનિધિઓએ પણ જણાવ્યું હતું કે કર્મચારીઓના આરોગ્ય અને કલ્યાણને ધ્યાનમાં રાખીને આવા કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે. સ્વસ્થ કર્મચારી અને સ્વસ્થ પરિવાર જ સમાજના વિકાસનો આધાર બની શકે છે. તેથી ભવિષ્યમાં પણ આરોગ્યલક્ષી અને સામાજિક જાગૃતિ કાર્યક્રમોનું આયોજન ચાલુ રાખવામાં આવશે.

વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ નિમિત્તે આયોજિત આ કાર્યક્રમને ઉપસ્થિત લોકો તરફથી ઉત્સાહભર્યો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. મોટી સંખ્યામાં લોકોએ આરોગ્ય તપાસનો લાભ લીધો, કાઉન્સેલિંગમાં ભાગ લીધો અને તમાકુમુક્ત જીવન જીવવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો હતો. કાર્યક્રમના અંતે સૌએ મળીને તમાકુના વ્યસન સામે લડત આપવાની અને સ્વસ્થ સમાજના નિર્માણમાં પોતાનું યોગદાન આપવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી.

આ સમગ્ર અભિયાન દ્વારા માત્ર જાગૃતિ ફેલાવવાનો જ નહીં પરંતુ લોકોના આરોગ્યની ચિંતા સાથે પ્રાયોગિક સેવાઓ પૂરી પાડવાનો પણ સફળ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જામનગરમાં આયોજિત આ કાર્યક્રમ વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસની ઉજવણીને અર્થપૂર્ણ બનાવવામાં સફળ રહ્યો હોવાનું ઉપસ્થિત લોકોએ જણાવ્યું હતું.