મારું શહેર જામનગર એસીબી દ્વારા સતર્કતા જાગૃતિ સપ્તાહ-૨૦૨૬ની ઉજવણી.

જામનગર: ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત સમાજના નિર્માણ માટે નાગરિકોમાં જાગૃતિ કેળવવી અને ભ્રષ્ટાચાર સામે અવાજ ઉઠાવવા માટે લોકોને પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી જામનગર એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (એસીબી) દ્વારા ‘સતર્કતા જાગૃતિ સપ્તાહ-૨૦૨૬’ની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. આ સપ્તાહ અંતર્ગત શહેરની વિવિધ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓને જોડીને જાગૃતિના કાર્યક્રમો યોજવામાં આવ્યા હતા. ભ્રષ્ટાચાર જેવી સામાજિક સમસ્યા અંગે નવી પેઢીમાં સમજણ વિકસે, સરકારી અને જાહેર વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા જાળવવાનું મહત્વ સમજાય તેમજ કોઈપણ પ્રકારની ગેરરીતિ સામે યોગ્ય રીતે ફરિયાદ કરવાની હિંમત કેળવાય તેવા ઉદ્દેશ સાથે આ પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવામાં આવી હતી. સપ્તાહ દરમિયાન રમતગમત, નિબંધ લેખન અને જાગૃતિ રેલી જેવા માધ્યમો દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ સુધી ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી સંદેશ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કાર્યક્રમોમાં વિદ્યાર્થીઓએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો અને ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત સમાજના નિર્માણમાં પોતાની ભૂમિકા અંગે જાણકારી મેળવી હતી.

સતર્કતા જાગૃતિ સપ્તાહ દરમિયાન જામનગરની એરફોર્સ સ્કૂલ ખાતે વિદ્યાર્થીઓ માટે વિવિધ રમતગમત સ્પર્ધાઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. રમતગમત માત્ર શારીરિક તંદુરસ્તી અને મનોરંજન પૂરતી પ્રવૃત્તિ નથી, પરંતુ તે શિસ્ત, પ્રામાણિકતા, નિયમોનું પાલન અને ન્યાયી સ્પર્ધાની ભાવના પણ વિકસાવે છે. આ મૂલ્યો ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી જાગૃતિ સાથે પણ જોડાયેલા છે. કોઈપણ ક્ષેત્રમાં નિયમોનું પાલન કરવું, ખોટી રીત અપનાવ્યા વિના પોતાની મહેનતના આધારે આગળ વધવું અને અન્યના અધિકારોનો આદર કરવો એ પ્રામાણિક સમાજના મહત્વના પાયાઓ છે. રમતગમતની સ્પર્ધાઓના માધ્યમથી વિદ્યાર્થીઓમાં આ પ્રકારની સકારાત્મક સમજણ વિકસે તેવો હેતુ કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલો હતો. સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેનારા વિદ્યાર્થીઓને રમતના નિયમો, ટીમભાવના અને નિષ્પક્ષતાનું મહત્વ સમજવાની તક મળી હતી. આ રીતે રમતગમતને જાગૃતિના માધ્યમ તરીકે ઉપયોગમાં લઈને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી વિચારધારાને વિદ્યાર્થીઓ સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ ઉપરાંત જામનગરની ન્યૂ સ્કૂલ ખાતે નિબંધ સ્પર્ધાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. નિબંધ લેખન દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને ભ્રષ્ટાચારના વિવિધ પાસાઓ વિશે વિચારવાની અને પોતાના વિચારો શબ્દોમાં વ્યક્ત કરવાની તક મળી હતી. ભ્રષ્ટાચારથી સમાજના વિકાસ પર થતી અસર, જાહેર સેવાઓમાં પારદર્શિતાની જરૂરિયાત, પ્રામાણિકતાનું મહત્વ અને નાગરિકોની જવાબદારી જેવા વિષયો અંગે વિદ્યાર્થીઓમાં વિચારમંથન થાય તેવો આ પ્રકારની સ્પર્ધાઓનો આશય રહ્યો હતો. લેખન પ્રવૃત્તિ વિદ્યાર્થીઓની સર્જનાત્મકતા અને અભિવ્યક્તિની ક્ષમતાને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે સામાજિક મુદ્દાઓ પ્રત્યે સંવેદનશીલતા પણ વિકસાવી શકે છે. ભ્રષ્ટાચાર માત્ર કોઈ એક વ્યક્તિ કે વિભાગને અસર કરતો મુદ્દો નથી, પરંતુ તે સમગ્ર સમાજની વ્યવસ્થા અને વિશ્વાસ સાથે જોડાયેલો વિષય છે. તેથી આ સમસ્યા અંગે નાની ઉંમરથી જ યોગ્ય સમજણ વિકસાવવી જરૂરી છે. નિબંધ સ્પર્ધા દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત સમાજની કલ્પના અને તેમાં નાગરિકોની ભૂમિકા અંગે વિચારવાની તક મળી હતી.

સતર્કતા જાગૃતિ સપ્તાહ અંતર્ગત સજુબા ગર્લ્સ હાઈસ્કૂલની વિદ્યાર્થીનીઓ માટે વિશેષ જાગૃતિ કાર્યક્રમ પણ યોજવામાં આવ્યો હતો. આ કાર્યક્રમના ભાગરૂપે વિદ્યાર્થીનીઓએ રેલી યોજી હતી અને રેલીના માધ્યમથી એસીબી કચેરી સુધી પહોંચી હતી. આ પ્રવૃત્તિ દ્વારા ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી જાગૃતિનો સંદેશ શૈક્ષણિક સંસ્થાની બહાર સમાજ સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. રેલીમાં જોડાયેલી વિદ્યાર્થીનીઓને ભ્રષ્ટાચાર સામે જાગૃત રહેવા અને જાહેર જીવનમાં પ્રામાણિકતાના મૂલ્યોનું મહત્વ સમજવાનો અવસર મળ્યો હતો. ત્યારબાદ વિદ્યાર્થીનીઓને એસીબી કચેરીની મુલાકાત કરાવવામાં આવી હતી, જ્યાં તેમને એન્ટી કરપ્શન બ્યુરોની કામગીરી વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી. કચેરીની મુલાકાતથી તેમને માત્ર પાઠ્યપુસ્તકોમાં સાંભળેલા ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી વિચારોને નહીં, પરંતુ આ પ્રકારની ફરિયાદો અને કાર્યવાહી માટે કાર્યરત સરકારી વ્યવસ્થાને નજીકથી સમજવાની તક મળી હતી. આ અનુભવ વિદ્યાર્થીનીઓ માટે જાણકારીપ્રદ રહ્યો હતો.

એસીબી કચેરી ખાતે યોજાયેલા માર્ગદર્શન કાર્યક્રમ દરમિયાન વિદ્યાર્થીનીઓને ભ્રષ્ટાચાર સામે બ્યુરો દ્વારા કરવામાં આવતી કામગીરી અંગે વિસ્તૃત સમજ આપવામાં આવી હતી. ભ્રષ્ટાચાર સંબંધિત ફરિયાદોનું મહત્વ, ફરિયાદ મળ્યા બાદ કાયદેસરની પ્રક્રિયા અને ગેરરીતિ સામે યોગ્ય માધ્યમથી અવાજ ઉઠાવવાની જરૂરિયાત વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી. જાહેર સેવાઓ મેળવતી વખતે કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે નાણાંની માંગણી કરવામાં આવે અથવા ભ્રષ્ટાચાર સંબંધિત કોઈ ઘટના ધ્યાનમાં આવે તો તેને અવગણવાને બદલે યોગ્ય સત્તાધિકારી સમક્ષ રજૂ કરવી જોઈએ તે અંગે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. સાથે જ, કોઈપણ ફરિયાદ કરતી વખતે હકીકતો અને ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે જવાબદારીપૂર્વક આગળ વધવું જરૂરી છે તેવો સંદેશ પણ આવા જાગૃતિ કાર્યક્રમો દ્વારા પહોંચાડવાનો હેતુ રહ્યો હતો. ભ્રષ્ટાચાર સામેની લડત માત્ર સરકારી તંત્રની જવાબદારી નથી, પરંતુ નાગરિકોની જાગૃતિ અને સહકાર પણ તેમાં મહત્વપૂર્ણ ભાગ ભજવે છે. વિદ્યાર્થીનીઓને આ બાબત સમજાવીને જવાબદાર નાગરિક બનવા માટે પ્રેરિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

કાર્યક્રમ દરમિયાન વિદ્યાર્થીનીઓને એસીબીની ટોલ ફ્રી હેલ્પલાઇન નંબર ૧૦૬૪ અંગે પણ માહિતગાર કરવામાં આવી હતી. ભ્રષ્ટાચાર સંબંધિત ફરિયાદ માટે આ નંબરનો ઉપયોગ કરી શકાય છે તે અંગે તેમને સમજ આપવામાં આવી હતી. કોઈ સરકારી કર્મચારી કે જાહેર સેવક દ્વારા ગેરકાયદેસર નાણાંની માંગણી કરવામાં આવે અથવા ભ્રષ્ટાચારની કોઈ ઘટના સામે આવે ત્યારે યોગ્ય માધ્યમથી ફરિયાદ કરવી અને સંબંધિત તંત્રને જાણ કરવી જરૂરી છે તે અંગે માર્ગદર્શન અપાયું હતું. ઘણી વખત માહિતીના અભાવ અથવા સંકોચને કારણે લોકો ફરિયાદ કરતાં અચકાતા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં ફરિયાદ માટે ઉપલબ્ધ સત્તાવાર માધ્યમો અને હેલ્પલાઇનની જાણકારી નાગરિકો માટે ઉપયોગી બની શકે છે. ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓને નાની ઉંમરથી જ પોતાના અધિકારો, ફરજો અને ફરિયાદની વ્યવસ્થા વિશે જાણકારી મળે તો તેઓ ભવિષ્યમાં વધુ જાગૃત અને જવાબદાર નાગરિક બની શકે છે. હેલ્પલાઇન નંબરની માહિતી આપવાનો મુખ્ય આશય પણ ભ્રષ્ટાચાર સામે યોગ્ય રીતે આગળ આવવાની સમજણ વિકસાવવાનો રહ્યો હતો.

આમ, જામનગર એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો દ્વારા ‘સતર્કતા જાગૃતિ સપ્તાહ-૨૦૨૬’ અંતર્ગત યોજાયેલા વિવિધ કાર્યક્રમો મારફતે શહેરના વિદ્યાર્થીઓમાં ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી જાગૃતિ ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. એરફોર્સ સ્કૂલ ખાતે રમતગમત સ્પર્ધાઓ, ન્યૂ સ્કૂલ ખાતે નિબંધ સ્પર્ધા અને સજુબા ગર્લ્સ હાઈસ્કૂલની વિદ્યાર્થીનીઓ માટે રેલી તથા એસીબી કચેરીની મુલાકાત જેવા કાર્યક્રમોએ જાગૃતિના અલગ-અલગ માધ્યમો પૂરા પાડ્યા હતા. આ પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા પ્રામાણિકતા, શિસ્ત, પારદર્શિતા અને નાગરિક જવાબદારી જેવા મૂલ્યોનું મહત્વ સમજાવવાનો પ્રયાસ થયો હતો. ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત સમાજનું નિર્માણ માત્ર કાયદાકીય કાર્યવાહીથી શક્ય નથી; તેના માટે દરેક નાગરિકમાં જાગૃતિ, જવાબદારી અને ખોટી પ્રવૃત્તિ સામે અવાજ ઉઠાવવાની હિંમત હોવી પણ જરૂરી છે. વિદ્યાર્થીઓ સુધી આ સંદેશ પહોંચાડીને જામનગર એસીબીએ નવી પેઢીને ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી વિચારધારા સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.