મારું ગુજરાત ગુજરાત સરકારનો કૌશલ્ય વિકાસ ક્ષેત્રે મોટો નિર્ણય.
ગાંધીનગર, 3 નવેમ્બર: મુખ્યમંત્રીશ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાત સરકારે રાજ્યમાં કૌશલ્ય વિકાસ અને વ્યવસાયલક્ષી શિક્ષણને વધુ પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યની સરકારી તથા ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડ એટલે કે અનુદાનિત ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓ (ITIs)માં તાલીમ આપતા પ્રવાસી સુપરવાઇઝર ઇન્સ્ટ્રક્ટરોના માનદ વેતનમાં બમણો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. શ્રમ, કૌશલ્ય વિકાસ અને રોજગાર વિભાગ દ્વારા આ અંગેનો ઠરાવ પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી ITIમાં તાલીમ આપતા પ્રવાસી ઇન્સ્ટ્રક્ટરોને તેમની સેવાઓના પ્રમાણમાં વધુ આર્થિક લાભ મળશે. સાથે જ રાજ્યની ઔદ્યોગિક તાલીમ વ્યવસ્થામાં અનુભવી અને કુશળ ઇન્સ્ટ્રક્ટરોની સેવાઓ ઉપલબ્ધ રહે તે માટે પણ પ્રોત્સાહન મળશે. સરકારનો આ નિર્ણય માત્ર ઇન્સ્ટ્રક્ટરોના આર્થિક હિત સાથે જ નહીં, પરંતુ તાલીમાર્થી વિદ્યાર્થીઓને વધુ સારી અને સતત તાલીમ મળી રહે તેવા હેતુ સાથે પણ જોડાયેલો છે.
મુખ્યમંત્રીશ્રીના માર્ગદર્શન હેઠળ તથા રાજ્યના શ્રમ, કૌશલ્ય વિકાસ અને રોજગાર મંત્રીશ્રી કુંવરજીભાઈ બાવળિયા અને રાજ્યમંત્રીશ્રી કાંતિલાલ અમૃતિયાના નેતૃત્વમાં આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. નવા સુધારેલા દરો અનુસાર પ્રવાસી સુપરવાઇઝર ઇન્સ્ટ્રક્ટરોને અગાઉ પ્રતિ કલાક રૂ.90 માનદ વેતન ચૂકવવામાં આવતું હતું, જે હવે વધારીને રૂ.180 કરવામાં આવ્યું છે. એટલે કે પ્રતિ કલાકના માનદ વેતનમાં સીધો બમણો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, દૈનિક મહત્તમ માનદ વેતનની મર્યાદા પણ રૂ.540થી વધારીને રૂ.1,080 કરવામાં આવી છે. આ ફેરફારને કારણે અગાઉની સરખામણીએ ઇન્સ્ટ્રક્ટરોને તેમની તાલીમ સેવાઓ માટે વધુ વેતન મળી શકશે. ખાસ કરીને વિવિધ વ્યવસાયોમાં તાલીમ આપતા અને નિર્ધારિત સમય મુજબ સંસ્થાઓમાં સેવા આપતા પ્રવાસી ઇન્સ્ટ્રક્ટરો માટે આ નિર્ણય આર્થિક દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
દૈનિક વેતનની સાથે માસિક મહત્તમ માનદ વેતનની મર્યાદામાં પણ નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉ પ્રવાસી સુપરવાઇઝર ઇન્સ્ટ્રક્ટરો માટે માસિક મહત્તમ મર્યાદા રૂ.14,040 નક્કી કરવામાં આવી હતી, જેને હવે વધારીને રૂ.28,080 કરવામાં આવી છે. આમ, માસિક મહત્તમ મર્યાદામાં પણ બમણો વધારો થયો છે. પ્રતિ કલાકના દરમાં વધારો થવાથી ઇન્સ્ટ્રક્ટરોને તેમની કામગીરીના પ્રમાણમાં વધુ વળતર મેળવવાની તક મળશે. આર્થિક પ્રોત્સાહન મળવાથી તાલીમ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત અનુભવી અને કુશળ વ્યક્તિઓ માટે પ્રવાસી ઇન્સ્ટ્રક્ટર તરીકે સેવા આપવાનું વધુ અનુકૂળ બની શકે છે. રાજ્યની સરકારી અને અનુદાનિત ITIમાં વિવિધ વ્યવસાયોની તાલીમ નિયમિત રીતે ચાલુ રહે તે માટે પૂરતા અને યોગ્ય ઇન્સ્ટ્રક્ટરોની ઉપલબ્ધતા મહત્વપૂર્ણ છે. આ દિશામાં સુધારેલા માનદ વેતનના દરો ઉપયોગી બની શકે છે.
રાજ્યની સરકારી અને ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડ ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓમાં પ્રવાસી સુપરવાઇઝર ઇન્સ્ટ્રક્ટરોની ભૂમિકા ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. આ સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓને વિવિધ વ્યવસાયોમાં રોજગારલક્ષી અને કૌશલ્યલક્ષી તાલીમ આપવામાં આવે છે. દરેક વ્યવસાયમાં માત્ર પુસ્તકી જ્ઞાન પૂરતું નથી, પરંતુ તેના સંબંધિત સાધનોનો ઉપયોગ, કામ કરવાની પદ્ધતિ, ટેકનિકલ સમજ અને વ્યવહારુ અનુભવ પણ જરૂરી હોય છે. આવા સંજોગોમાં પ્રવાસી ઇન્સ્ટ્રક્ટરો વિદ્યાર્થીઓને સૈદ્ધાંતિક જ્ઞાનની સાથે વ્યવહારુ કૌશલ્યો શીખવવામાં મદદરૂપ બને છે. ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં જરૂરી કાર્યપદ્ધતિ અને ટેકનિકલ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને તાલીમ આપવાનું તેમનું યોગદાન મહત્વનું છે. વિદ્યાર્થીઓને વર્ગખંડની સમજને વાસ્તવિક કામકાજ સાથે જોડવાની તક મળે તે માટે પણ આ પ્રકારના ઇન્સ્ટ્રક્ટરોની સેવાઓ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.
માનદ વેતનમાં કરવામાં આવેલા વધારાથી વિદ્યાર્થીઓને પણ પરોક્ષ રીતે લાભ મળવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ITIમાં અભ્યાસ કરતા તાલીમાર્થીઓને સમયસર અને અવિરત તાલીમ મળે તે માટે યોગ્ય ઇન્સ્ટ્રક્ટરોની ઉપલબ્ધતા જરૂરી છે. ઘણી વખત વિવિધ વ્યવસાયોમાં નિષ્ણાત વ્યક્તિઓની સેવાઓ મેળવવી અને તેમને તાલીમ કાર્ય સાથે જોડાયેલા રાખવા માટે યોગ્ય પ્રોત્સાહન મહત્વનું બને છે. હવે માનદ વેતનના દરોમાં વધારો થતાં વધુ શ્રેષ્ઠ અને કુશળ ઇન્સ્ટ્રક્ટરો પ્રવાસી સુપરવાઇઝર તરીકે સેવાઓ આપવા માટે પ્રોત્સાહિત થઈ શકે છે. તેના પરિણામે વિદ્યાર્થીઓનો અભ્યાસ અને વ્યવહારુ તાલીમ નિયમિત રીતે ચાલુ રાખવામાં મદદ મળી શકે છે. ગુણવત્તાયુક્ત તાલીમ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓમાં ટેકનિકલ કુશળતા, કાર્યક્ષમતા અને રોજગાર માટે જરૂરી વ્યવહારુ સમજ વિકસે તે કૌશલ્ય વિકાસ વ્યવસ્થાનો મહત્વનો હેતુ છે.
શ્રમ, કૌશલ્ય વિકાસ અને રોજગાર વિભાગ દ્વારા આ અંગે તાજેતરમાં સત્તાવાર ઠરાવ પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવ્યો છે. ઠરાવમાં કરવામાં આવેલી જોગવાઈઓ અનુસાર પ્રવાસી સુપરવાઇઝર ઇન્સ્ટ્રક્ટરો માટેના સુધારેલા માનદ વેતનના દરો ઠરાવની તારીખથી અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. એટલે કે નવા દરો લાગુ થવા માટે અલગથી ભવિષ્યની કોઈ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી, પરંતુ ઠરાવની તારીખથી જ તેનો અમલ શરૂ થયો છે. આ નિર્ણયનો લાભ રાજ્યની સરકારી અને અનુદાનિત ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓમાં સેવા આપતા સંબંધિત પ્રવાસી ઇન્સ્ટ્રક્ટરોને મળશે. વેતનના સુધારેલા દરો દ્વારા તાલીમ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત માનવ સંસાધનને યોગ્ય પ્રોત્સાહન આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. સાથે જ, ITIમાં તાલીમની સતત ઉપલબ્ધતા અને ગુણવત્તા જાળવવા માટે પણ આ નિર્ણય મહત્વ ધરાવે છે.
આમ, મુખ્યમંત્રીશ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાત સરકારે કૌશલ્ય વિકાસ ક્ષેત્રે પ્રવાસી સુપરવાઇઝર ઇન્સ્ટ્રક્ટરોના માનદ વેતનમાં બમણો વધારો કરીને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. પ્રતિ કલાકનું વેતન રૂ.90થી વધારી રૂ.180, દૈનિક મહત્તમ મર્યાદા રૂ.540થી વધારી રૂ.1,080 અને માસિક મહત્તમ મર્યાદા રૂ.14,040થી વધારી રૂ.28,080 કરવામાં આવી છે. આર્થિક પ્રોત્સાહનથી ઇન્સ્ટ્રક્ટરોને લાભ મળવાની સાથે ITIમાં તાલીમની ગુણવત્તા અને સાતત્ય જાળવવામાં મદદ મળશે તેવી અપેક્ષા છે. રાજ્યમાં યુવાનોને વ્યવસાયલક્ષી અને ટેકનિકલ શિક્ષણ દ્વારા રોજગાર માટે સજ્જ કરવાની દિશામાં આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે. કૌશલ્ય વિકાસ માટે ઇન્સ્ટ્રક્ટરોની ભૂમિકાને મહત્વ આપીને સરકારે તાલીમ વ્યવસ્થાને વધુ સુદૃઢ બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
