ગીતા સંદેશ શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા – અધ્યાય ૨ : સાંખ્ય યોગ શ્લોક ૬
> न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो
यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः ।
यानेव हत्वा न जिजीविषामः
तेऽवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः ॥६॥
ગુજરાતી ભાષાંતર
અર્જુને કહ્યું:
"અમારા માટે શું શ્રેયસ્કર છે તે પણ અમે જાણતા નથી—અમે તેમને જીતીએ કે તેઓ અમને જીતે. જેમને મારીને જીવવાની અમારી ઇચ્છા નથી, તે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો અમારી સામે યુદ્ધ માટે ઊભા છે."
સરળ સમજણ
આ શ્લોકમાં Arjuna પોતાની ઊંડી માનસિક મૂંઝવણ વ્યક્ત કરે છે.
અર્જુન કહે છે:
મને સમજાતું નથી કે જીતવું સારું કે હારવું.
જો અમે જીતીએ તો પોતાના સ્વજનોના મૃત્યુનું દુઃખ રહેશે.
જો અમે હારીએ તો પણ વિનાશ જ છે.
જેમને મારીને જીવવાની મારી ઇચ્છા નથી, તે જ ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો આજે મારી સામે યુદ્ધ માટે ઊભા છે.
અર્જુનનું મન કર્તવ્ય અને સંબંધો વચ્ચે ફસાઈ ગયું છે. તેથી તે યોગ્ય નિર્ણય લઈ શકતો નથી.
આધ્યાત્મિક અર્થ
આ શ્લોક આપણને શીખવે છે કે જ્યારે મન મોહ, શોક અને આસક્તિથી ઘેરાઈ જાય છે, ત્યારે સાચું-ખોટું નક્કી કરવાની શક્તિ પણ નબળી પડી જાય છે.
ભગવાન Krishna હવે અર્જુનને સમજાવશે કે નિર્ણય પરિણામના ભયથી નહીં, પરંતુ ધર્મ અને કર્તવ્યના આધારે લેવો જોઈએ.
જીવનમાં શીખવા જેવું
મૂંઝવણમાં ઉતાવળે નિર્ણય ન લેવો.
લાગણીઓની સાથે વિવેક અને ધર્મને પણ મહત્વ આપવું.
જીવનમાં સાચો માર્ગ કર્તવ્ય અને સત્યના પાલનમાં છે.
મુખ્ય સંદેશ
અર્જુન જીત અને હાર બંને વિશે મૂંઝવણમાં છે.
સંબંધોની આસક્તિ તેના નિર્ણયને પ્રભાવિત કરી રહી છે.
આ શ્લોક દર્શાવે છે કે માનસિક અસ્થિરતા નિર્ણયશક્તિને નબળી બનાવે છે.
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ હવે અર્જુનને આત્મજ્ઞાન અને કર્મયોગનો માર્ગ બતાવશે.
આગળના શ્લોક (૨.૭) માં અર્જુન સંપૂર્ણ શરણાગતિ સ્વીકારીને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને કહે છે: "હું આપનો શિષ્ય છું; મારા માટે જે કલ્યાણકારી હોય તે મને ઉપદેશ આપો."
