ઈન્ડિયા ખાંસીનું સિરપ હવે ડૉક્ટરની પર્ચી વગર નહીં મળે! કેન્દ્ર સરકારનો મોટો નિર્ણય

દેશભરમાં લોકો માટે રોજિંદા આરોગ્ય સંબંધિત બાબતોમાં એક મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. અત્યાર સુધી સામાન્ય ખાંસી, શરદી કે ગળામાં દુખાવો થવા પર લોકો સીધા મેડિકલ સ્ટોર પર જઈને ડૉક્ટરની સલાહ વગર કફ સિરપ અથવા અન્ય સિરપ આધારિત દવાઓ ખરીદી લેતા હતા. પરંતુ હવે આ પ્રથા પર બ્રેક લાગી ગઈ છે.

કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે નવી સૂચના જાહેર કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે તમામ પ્રકારની સિરપ આધારિત દવાઓ, જેમાં કફ સિરપ પણ સામેલ છે, ડૉક્ટરની માન્ય પર્ચી (પ્રિસ્ક્રિપ્શન) વગર વેચી શકાશે નહીં. આ નિયમ અમલમાં આવતા જ દેશભરમાં ઓવર ધ કાઉન્ટર (OTC) વેચાણ પર અસર પડશે.

સરકારે આ નિર્ણય ડ્રગ્સ રૂલ્સ, 1945માં સુધારો કરીને લીધો છે. નવા નિયમ હેઠળ "સિરપ"ને અગાઉ મળતી કેટલીક છૂટછાટોમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે હવે આવા ઉત્પાદનોનું વેચાણ વધુ નિયંત્રિત બનશે.

આ નિર્ણયનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે હવે કોઈપણ વ્યક્તિ મેડિકલ સ્ટોર પર જઈને પોતાની મરજી મુજબ કફ સિરપ અથવા અન્ય સિરપ આધારિત દવા ખરીદી શકશે નહીં. દવા મેળવવા માટે રજિસ્ટર્ડ મેડિકલ પ્રેક્ટિશનરની પર્ચી રજૂ કરવી ફરજિયાત બનશે.

સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ દવાઓના ગેરઉપયોગને રોકવાનો અને દર્દીઓની સુરક્ષા વધારવાનો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતમાં તેમજ અન્ય કેટલાક દેશોમાં દૂષિત (Contaminated) કફ સિરપ સાથે જોડાયેલા ગંભીર બનાવો સામે આવ્યા હતા, જેમાં બાળકોના મૃત્યુ પણ નોંધાયા હતા. ત્યારબાદ સિરપ આધારિત દવાઓની ગુણવત્તા અને વેચાણ પ્રક્રિયા અંગે સરકાર વધુ સતર્ક બની છે.

તબીબી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઘણી વખત લોકો ડૉક્ટરની સલાહ વિના લાંબા સમય સુધી કફ સિરપનો ઉપયોગ કરતા હોય છે, જે આરોગ્ય માટે નુકસાનકારક બની શકે છે. કેટલીક દવાઓમાં એવા ઘટકો હોય છે જેનો વધુ પડતો ઉપયોગ આડઅસર ઊભી કરી શકે છે. તેથી યોગ્ય નિદાન અને તબીબી માર્ગદર્શન બાદ જ દવા લેવી જરૂરી છે.

આ નવા નિયમથી દેશભરના મેડિકલ સ્ટોર સંચાલકોને પણ વેચાણ પ્રક્રિયામાં વધુ સાવધાની રાખવી પડશે. ડૉક્ટરની પર્ચી વિના સિરપ વેચવામાં આવશે તો સંબંધિત દુકાનદાર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

જોકે કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે સામાન્ય ખાંસી-શરદી જેવી નાની તકલીફ માટે પણ હવે ડૉક્ટર પાસે જવું પડશે, જેના કારણે સમય અને ખર્ચ બંને વધી શકે છે. બીજી તરફ આરોગ્ય ક્ષેત્રના ઘણા નિષ્ણાતો આ નિર્ણયને દર્દીઓની સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવી રહ્યા છે.

હાલ માટે એટલું નિશ્ચિત છે કે હવે ખાંસી થાય કે અન્ય કોઈ કારણસર સિરપ આધારિત દવા લેવાની જરૂર પડે, તો પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ અને પર્ચી મેળવવી ફરજિયાત રહેશે. કેન્દ્ર સરકારના આ નિર્ણયથી દવાઓના વેચાણ અને ઉપયોગમાં વધુ જવાબદારી અને નિયંત્રણ આવવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.