ક્રાઇમ કલ્યાણપુરના લાંબા ગામે દેશી દારૂની ભઠ્ઠી પર પોલીસનો દરોડો ચાલુ ભઠ્ઠી ઝડપાઈ, રૂ. ૨૯ હજારનો મુદ્દામાલ કબ્જે; એક આરોપીની ધરપકડથી પંથકમાં ચકચાર.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના કલ્યાણપુર પંથકમાં દારૂબંધી કાયદાનો ભંગ કરીને ચાલી રહેલી દેશી દારૂની પ્રવૃત્તિઓ સામે સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા વધુ એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. કલ્યાણપુર તાલુકાના લાંબા ગામ વિસ્તારમાં દેશી દારૂ બનાવવાની ચાલુ ભઠ્ઠી પર પોલીસ દ્વારા દરોડો પાડતા સમગ્ર પંથકમાં ચકચાર મચી ગઈ હતી. પોલીસને મળેલી બાતમીના આધારે હાથ ધરવામાં આવેલી આ કાર્યવાહીમાં સ્થળ પરથી દેશી દારૂ, દારૂ બનાવવા માટેનો આથો, લોખંડનો ચુલો તેમજ મોટરસાયકલ સહિત કુલ રૂ. ૨૯ હજારથી વધુનો મુદ્દામાલ કબ્જે કરવામાં આવ્યો હતો. પોલીસે સ્થળ પરથી વેજાભા નાનભા કેર નામના એક શખ્સને ઝડપી પાડી તેની સામે દારૂબંધી ધારા હેઠળ ગુનો નોંધી આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. આ સમગ્ર બનાવે ફરી એકવાર ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ચાલી રહેલા ગેરકાયદેસર દારૂના કારોબાર અને દારૂબંધીના અમલ સામે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.

મળતી માહિતી મુજબ કલ્યાણપુર પોલીસને લાંબા ગામ નજીક આવેલા ભમરિયા તળાવના કાંઠે કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે દેશી દારૂ બનાવવામાં આવી રહ્યો હોવાની બાતમી મળી હતી. બાતમીને ગંભીરતાથી લઈ પોલીસ અધિકારીઓએ તાત્કાલિક ટીમ તૈયાર કરી સ્થળ પર દરોડાની કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. પોલીસની ટીમ જ્યારે ભમરિયા તળાવ નજીક પહોંચી ત્યારે ત્યાં દેશી દારૂ બનાવવાની પ્રક્રિયા ચાલુ હાલતમાં હોવાનું સામે આવ્યું હતું. પોલીસે અચાનક દરોડો પાડતા સ્થળ પર હાજર શખ્સોમાં ભાગદોડ મચી ગઈ હતી. જો કે પોલીસ દ્વારા ઝડપી કાર્યવાહી કરતાં એક આરોપીને સ્થળ પરથી જ ઝડપી પાડવામાં સફળતા મળી હતી.

પોલીસે સ્થળની તપાસ કરતાં દેશી દારૂ બનાવવામાં ઉપયોગમાં લેવાતી સામગ્રી મળી આવી હતી. જેમાં અંદાજે રૂ. ૧ હજારની કિંમતનો ૫ લીટર તૈયાર દેશી દારૂ, દારૂ બનાવવા માટેનો આથો, લોખંડનો ચુલો અને અન્ય સાધનો મળી આવ્યા હતા. ઉપરાંત સ્થળ પરથી અંદાજે રૂ. ૨૫ હજારની કિંમતનું એક મોટરસાયકલ પણ કબ્જે લેવામાં આવ્યું હતું. પોલીસે તમામ સામગ્રી જપ્ત કરીને કાયદેસરની કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. તપાસ દરમિયાન પકડાયેલા આરોપીની ઓળખ વેજાભા નાનભા કેર તરીકે થઈ હતી. આરોપી લાંબા ગામનો રહેવાસી હોવાનું સામે આવ્યું હતું.

પોલીસ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ હાલ સમગ્ર મામલે વધુ તપાસ ચાલી રહી છે અને આરોપી દારૂ બનાવવાની પ્રવૃત્તિ કેટલા સમયથી ચલાવતો હતો, તે દારૂ ક્યાં વેચવામાં આવતો હતો અને તેની સાથે અન્ય કોઈ વ્યક્તિઓ સંકળાયેલા છે કે નહીં તે દિશામાં પણ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. પોલીસ દ્વારા આરોપીના અગાઉના ગુનાહિત ઇતિહાસની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જો તપાસ દરમિયાન વધુ લોકોની સંડોવણી સામે આવશે તો તેમની સામે પણ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

ગુજરાતમાં દારૂબંધી કાયદો અમલમાં હોવા છતાં રાજ્યના કેટલાક ગ્રામ્ય અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં હજુ પણ ગેરકાયદેસર રીતે દેશી દારૂ બનાવવાની પ્રવૃત્તિઓ સમયાંતરે સામે આવતી રહે છે. ખાસ કરીને દૂરના ગામો, ખેતર વિસ્તાર, તળાવ કિનારા અને ઝાડીઓવાળા વિસ્તારોમાં છુપાઈને દેશી દારૂની ભઠ્ઠીઓ ચલાવવામાં આવતી હોવાના કિસ્સા વારંવાર સામે આવે છે. કલ્યાણપુર પંથકમાં ઝડપાયેલી આ ભઠ્ઠી પણ એકાંત વિસ્તારમાં ચાલી રહી હતી, જેથી સામાન્ય લોકોની નજરે ન ચડે અને પોલીસથી બચી શકાય. પરંતુ પોલીસને મળેલી ચોક્કસ બાતમીના આધારે આખી કામગીરીનો પર્દાફાશ થયો હતો.

સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ ભમરિયા તળાવ વિસ્તાર આસપાસ થોડા સમયથી શંકાસ્પદ હલચલ જોવા મળતી હતી. કેટલાક અજાણ્યા લોકોની અવરજવર અને રાત્રિના સમયે થતી ગતિવિધિઓને લઈને ગ્રામજનોમાં પણ શંકા હતી. જો કે કોઈ ચોક્કસ માહિતી ન હોવાથી લોકો ખુલ્લેઆમ કંઈ કહી શકતા નહોતા. હવે પોલીસ દરોડા બાદ સમગ્ર મામલો બહાર આવતા ગ્રામજનોમાં પણ ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. ઘણા લોકોએ પોલીસની કામગીરીને સરાહતા કહ્યું હતું કે આવા ગેરકાયદેસર કારોબાર સામે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ, કારણ કે દેશી દારૂના કારણે અનેક પરિવારો બરબાદ થાય છે અને સમાજમાં ગુનાખોરી તેમજ અસામાજિક પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન મળે છે.

દેશી દારૂનો કારોબાર માત્ર કાયદાનો ભંગ જ નથી, પરંતુ તે આરોગ્ય માટે પણ અત્યંત જોખમી ગણાય છે. અનેક વખત ગેરકાયદેસર રીતે બનાવવામાં આવતા દારૂમાં ઝેરી રસાયણો મિશ્રિત હોવાને કારણે લોકોના મોત અથવા ગંભીર બીમારીઓના બનાવો સામે આવ્યા છે. તબીબી નિષ્ણાતોના મતે આવા દારૂના સેવનથી આંખોની રોશની જવી, કિડની અને લીવર પર ગંભીર અસર થવી જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. તેથી પોલીસ અને આરોગ્ય વિભાગ બંને માટે આવા કારોબાર સામે કાર્યવાહી કરવી અત્યંત જરૂરી બની જાય છે.

કલ્યાણપુર અને આસપાસના પંથકમાં અગાઉ પણ દારૂબંધીના કાયદા ભંગના બનાવો સામે આવ્યા છે. સ્થાનિક પોલીસ સમયાંતરે પેટ્રોલિંગ અને બાતમીદારોના નેટવર્ક દ્વારા ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખતી હોય છે. તાજેતરમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા પણ દારૂબંધી કાયદાના કડક અમલ માટે સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે, જેના પગલે પોલીસ વધુ સક્રિય બની હોવાનું જોવા મળી રહ્યું છે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ગેરકાયદેસર દારૂ બનાવવાની ભઠ્ઠીઓ સામે સતત અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે.

પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ દેશી દારૂ બનાવવામાં મોટા ભાગે ગોળ, યુરિયા, કેમિકલ અને અન્ય હાનિકારક પદાર્થોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આથો તૈયાર કરવા માટે પણ અસ્વચ્છ અને જોખમી રીતો અપનાવવામાં આવતી હોય છે. ઝડપાયેલી ભઠ્ઠી પરથી પણ મોટી માત્રામાં આથો મળી આવ્યો હતો, જેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આરોપી લાંબા સમયથી આ પ્રવૃત્તિમાં સંકળાયેલો હોઈ શકે છે. પોલીસે જપ્ત કરેલા આથાનો નાશ કરવાની પ્રક્રિયા પણ હાથ ધરવામાં આવી હતી.

આ બનાવ બાદ પોલીસ દ્વારા લાંબા ગામ સહિત આસપાસના વિસ્તારોમાં ચેકિંગ અને પેટ્રોલિંગ વધારવામાં આવ્યું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે દારૂબંધી કાયદાનો ભંગ કરનાર કોઈપણ વ્યક્તિને બખ્શવામાં આવશે નહીં અને આવા કારોબાર સામે સતત કડક કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે. સ્થાનિક લોકોને પણ જો કોઈ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ દેખાય તો તરત જ પોલીસને જાણ કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.

સામાજિક કાર્યકરોનું માનવું છે કે માત્ર પોલીસ કાર્યવાહી પૂરતી નથી, પરંતુ સમાજમાં જાગૃતિ લાવવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં બેરોજગારી, ગરીબી અને સરળ કમાણીની લાલચના કારણે કેટલાક લોકો ગેરકાયદેસર દારૂના ધંધા તરફ વળતા હોય છે. જો આવા લોકોને વૈકલ્પિક રોજગારી અને યોગ્ય માર્ગદર્શન મળે તો તેઓ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહી શકે છે. ઘણા સામાજિક આગેવાનોએ સરકારને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રોજગારી આધારિત યોજનાઓ વધુ મજબૂત કરવાની પણ માંગ કરી છે.

સ્થાનિક ગ્રામજનોમાં પણ આ બનાવ બાદ ચિંતાનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો. કેટલાક લોકોએ જણાવ્યું હતું કે ગામમાં આવી પ્રવૃત્તિઓ ચાલે તે શરમજનક બાબત છે અને યુવાનોને ખોટી દિશામાં ધકેલે છે. ખાસ કરીને નશાની લતના કારણે અનેક પરિવારોમાં ઘરેલુ કલહ, આર્થિક મુશ્કેલીઓ અને સામાજિક સમસ્યાઓ ઊભી થતી હોય છે. તેથી ગામ સ્તરે પણ આવા કારોબાર સામે સામૂહિક વિરોધ થવો જોઈએ તેવી લાગણી વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.

કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે દારૂબંધી કાયદા હેઠળ દેશી દારૂ બનાવવો, વેચવો અથવા સંગ્રહ કરવો ગંભીર ગુનો ગણાય છે. આરોપી સામે નોંધાયેલા ગુનામાં કોર્ટ દ્વારા કડક સજા પણ થઈ શકે છે. જો આરોપી અગાઉ પણ આવા ગુનામાં સંડોવાયેલો હોવાનું બહાર આવશે તો તેની મુશ્કેલીઓ વધુ વધી શકે છે. હાલ પોલીસે આરોપીની પૂછપરછ શરૂ કરી છે અને તેની પાસેથી દારૂના સપ્લાય નેટવર્ક તેમજ અન્ય સંડોવાયેલા લોકો અંગે માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આ સમગ્ર બનાવે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ગેરકાયદેસર દારૂના કારોબાર સામે સતત સતર્કતા જરૂરી છે. પોલીસની સમયસરની કાર્યવાહીથી એક મોટું ગેરકાયદેસર નેટવર્ક બહાર આવી શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. સાથે સાથે આ બનાવ સ્થાનિક લોકો માટે પણ ચેતવણીરૂપ બન્યો છે કે સમાજના આરોગ્ય અને શાંતિને નુકસાન પહોંચાડતી પ્રવૃત્તિઓ સામે સૌએ મળીને અવાજ ઉઠાવવો જરૂરી છે.

કલ્યાણપુર પોલીસ દ્વારા હાથ ધરાયેલી આ કાર્યવાહી હાલ સમગ્ર પંથકમાં ચર્ચાનો વિષય બની છે. લોકોમાં એવી અપેક્ષા વ્યક્ત થઈ રહી છે કે પોલીસ આગામી દિવસોમાં પણ આવી જ કડક કાર્યવાહી ચાલુ રાખશે જેથી ગામડાઓમાં ચાલતા ગેરકાયદેસર દારૂના કારોબાર પર અસરકારક અંકુશ મૂકી શકાય. પોલીસે પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દારૂબંધી કાયદાનો ભંગ કરનાર તત્વો સામે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ અપનાવવામાં આવશે અને સમાજવિરોધી પ્રવૃત્તિઓ ચલાવનારાઓ સામે કડક કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.