ક્રાઇમ પવનચક્કીઓને નિશાન બનાવતી ચોર ટોળકીનો પર્દાફાશ : લાલપુર અને કાલાવડમાં કોપર વાયરની ચોરીનો ભેદ ઉકેલાયો, ત્રણ આરોપી ઝડપાયા, બે ફરાર.

જામનગર જિલ્લામાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી પવનચક્કી પ્રોજેક્ટોને નિશાન બનાવી થતી ચોરીઓએ ઉદ્યોગ જગત અને પોલીસ તંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય ઉભો કર્યો હતો. ખાસ કરીને પવનચક્કીઓમાં ઉપયોગમાં લેવાતા કિંમતી કોપર કેબલ વાયરોની ચોરીના બનાવોમાં વધારો નોંધાઈ રહ્યો હતો. આવી જ બે અલગ-અલગ ચોરીની ઘટનાઓનો ભેદ ઉકેલી જામનગર લોકલ ક્રાઈમ બ્રાન્ચ (એલ.સી.બી.)એ મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે. પોલીસે ત્રણ આરોપીઓને ઝડપી પાડીને તેમની પાસેથી પવનચક્કીઓમાંથી ચોરાયેલા કોપર કેબલ વાયર, બે મોટરસાયકલ, મોબાઈલ ફોન સહિત કુલ રૂ. 1.77 લાખનો મુદ્દામાલ કબ્જે કર્યો છે. આ કેસમાં વધુ બે આરોપીઓની સંડોવણી પણ સામે આવી છે, જેઓ હાલ ફરાર હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

જામનગર જિલ્લો પવન ઊર્જા ઉત્પાદન માટે ગુજરાતના મહત્વના વિસ્તારોમાં ગણાય છે. જિલ્લાના લાલપુર, કાલાવડ, જામજોધપુર અને અન્ય વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં પવનચક્કીઓ કાર્યરત છે. આ પવનચક્કીઓ દ્વારા ઉત્પાદિત થતી વીજળી રાજ્યના ઊર્જા ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપે છે. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી પવનચક્કીઓમાં ઉપયોગમાં લેવાતા કોપર કેબલ અને અન્ય કિંમતી સાધનોની ચોરીની ઘટનાઓ વધતા પવન ઊર્જા કંપનીઓમાં ચિંતા વ્યાપી હતી.

તાજેતરમાં લાલપુર તાલુકાના ખાયડી ગામ નજીક આવેલા પવનચક્કી લોકેશન અને કાલાવડ તાલુકાના ધૂનધોરાજી વિસ્તારમાં આવેલી પવનચક્કીઓમાંથી કોપર કેબલ વાયરની ચોરી થઈ હતી. અજાણ્યા શખ્સોએ રાત્રિના સમયે પવનચક્કીના લોકેશનમાં પ્રવેશ કરીને અંદાજે રૂ. 87 હજારથી વધુ કિંમતના કોપર કેબલ વાયર કાપી ચોરી કરી લીધા હતા. આ ઘટનાને કારણે માત્ર આર્થિક નુકસાન જ નહીં પરંતુ પવનચક્કીઓના સંચાલન પર પણ અસર પડી હતી.

ચોરીની આ બંને ઘટનાઓ અંગે સંબંધિત પોલીસ મથકોમાં 29 મેના રોજ ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી હતી. ફરિયાદ નોંધાયા બાદ જામનગર જિલ્લા પોલીસ તેમજ લોકલ ક્રાઈમ બ્રાન્ચે તપાસનો ધમધમાટ શરૂ કર્યો હતો. પવનચક્કીઓ સામાન્ય રીતે શહેરોથી દૂર અને નિર્જન વિસ્તારોમાં આવેલી હોવાથી ચોરો માટે આવી જગ્યાઓ સરળ નિશાન બની જતી હોય છે. પોલીસ માટે પણ આવા વિસ્તારોમાં તપાસ કરવી પડકારરૂપ બની રહેતી હોય છે.

એલ.સી.બી.ની ટીમે ફરિયાદ નોંધાયા બાદ ટેકનિકલ સર્વેલન્સ, બાતમીદારોનું નેટવર્ક અને ગુનાહિત ઇતિહાસ ધરાવતા શખ્સોની હિલચાલ પર નજર રાખવાનું શરૂ કર્યું હતું. તપાસ દરમિયાન પોલીસને ચોક્કસ બાતમી મળી હતી કે ચોરીની ઘટનામાં સંડોવાયેલા કેટલાક શખ્સો જામનગર શહેરના દિગ્વિજય પ્લોટ વિસ્તાર ખાતે જોવા મળ્યા છે.

બાતમીના આધારે લોકલ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની ટીમે શહેરના દિગ્વિજય પ્લોટ-49, શંકટ ટેકરી વિસ્તાર ખાતે આવેલા એક મકાન પર દરોડો પાડ્યો હતો. પોલીસની આ કાર્યવાહીમાં હાજી આદમભાઈ ખફી, ઈરફાન અબ્બાસભાઈ ખફી અને ભરતભાઈ હરસુખભાઈ ચૌહાણને ઝડપી લેવામાં આવ્યા હતા. ત્રણેય આરોપીઓની અટકાયત બાદ તેમની કડક પૂછપરછ હાથ ધરવામાં આવી હતી.

પ્રાથમિક પૂછપરછમાં જ આરોપીઓએ લાલપુર અને કાલાવડ વિસ્તારમાં થયેલી કોપર વાયરની ચોરીમાં પોતાની સંડોવણી કબૂલી લીધી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. પૂછપરછ દરમિયાન પોલીસને વધુ બે શખ્સોના નામ પણ જાણવા મળ્યા હતા. જેમાં ભાણજી ઉર્ફે ભરત ભાનુશાળી અને હરેશ ભાનુશાળીની સંડોવણી સામે આવી હતી. બંને આરોપીઓ હાલ ફરાર હોવાનું જાણવા મળતા પોલીસે તેમને વોન્ટેડ જાહેર કરીને શોધખોળ શરૂ કરી છે.

પોલીસ તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે આરોપીઓએ પૂર્વ આયોજન મુજબ પવનચક્કીઓના લોકેશનની રેકી કરી હતી. તેઓએ એવા વિસ્તારો પસંદ કર્યા હતા જ્યાં રાત્રિના સમયે માનવ અવરજવર ઓછી હોય અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા પણ મર્યાદિત હોય. રાત્રિના અંધારાનો લાભ લઈને આરોપીઓ પવનચક્કીના સ્થળે પહોંચતા અને ત્યાંથી કિંમતી કોપર કેબલ વાયર કાપીને લઈ જતા હતા.

કોપર વાયરનું બજારમાં ઊંચું મૂલ્ય હોવાથી ચોર ટોળકીઓ માટે તે સરળ કમાણીનું સાધન બની ગયું છે. કોપર ધાતુના વધતા ભાવને કારણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સમગ્ર રાજ્યમાં કોપર વાયર ચોરીના બનાવોમાં વધારો નોંધાયો છે. ખાસ કરીને વીજળી, ટેલિકોમ અને પવન ઊર્જા ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા પ્રોજેક્ટો આવા તત્વોના નિશાના પર રહેતા હોય છે.

પોલીસે આરોપીઓની નિશાનદેહી પરથી કુલ 146 મીટર લાંબા કોપર કેબલ વાયરના ટુકડાઓ કબ્જે કર્યા હતા. આ કોપર વાયરનું અંદાજિત મૂલ્ય રૂ. 87,600 હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. ઉપરાંત આરોપીઓ પાસે રહેલી બે મોટરસાયકલો, ત્રણ મોબાઈલ ફોન તેમજ ચોરીમાં ઉપયોગમાં લેવાતા વિવિધ સાધનો પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

જપ્ત કરાયેલા મુદ્દામાલમાં કોપર વાયર ઉપરાંત વાયર કાપવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા તણી-ડીસમીસ જેવા સાધનોનો પણ સમાવેશ થાય છે. પોલીસનું માનવું છે કે આરોપીઓ વ્યાવસાયિક રીતે આવી ચોરીઓને અંજામ આપતા હતા અને અગાઉ પણ અન્ય વિસ્તારોમાં સમાન પ્રકારના ગુનાઓ કર્યા હોવાની સંભાવના છે.

તપાસ દરમિયાન આરોપીઓના ગુનાહિત ઇતિહાસની પણ ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. જેમાં ભરત ચૌહાણ અગાઉ બે વખત શેઠવડાળા પોલીસ મથકમાં નોંધાયેલા ગુનાઓમાં સંડોવાયેલો હોવાનું સામે આવ્યું હતું. જ્યારે હાજી આદમભાઈ ખફી અગાઉ ભાયાવદર પોલીસ મથકમાં પણ પોલીસ ચોપડે ચડી ચૂક્યો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જેના કારણે પોલીસ હવે તેમના જૂના ગુનાઓ અને અન્ય જિલ્લાઓમાં થયેલી સમાન પ્રકારની ચોરીઓ સાથે કોઈ કડી જોડાય છે કે કેમ તેની પણ તપાસ કરી રહી છે.

પવનચક્કીઓમાંથી કોપર વાયરની ચોરી માત્ર સંપત્તિ સામેનો ગુનો નથી, પરંતુ તે ઊર્જા ઉત્પાદનને અસર કરતો ગંભીર આર્થિક ગુનો માનવામાં આવે છે. એક પવનચક્કીમાંથી કોપર કેબલ ચોરાઈ જાય તો વીજ ઉત્પાદન બંધ થઈ શકે છે અને કંપનીઓને લાખો રૂપિયાનું નુકસાન ભોગવવું પડી શકે છે. ઉપરાંત રિપેરિંગ અને નવી કેબલ લગાવવા માટે વધારાનો ખર્ચ પણ કરવો પડે છે.

ઊર્જા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પવનચક્કીઓ ગુજરાતના ગ્રીન એનર્જી મિશનનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. આવી ચોરીઓના કારણે માત્ર ખાનગી કંપનીઓ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ઊર્જા ક્ષેત્રને નુકસાન થાય છે. તેથી આવા ગુનાઓને ગંભીરતાથી લઈને કડક કાર્યવાહી જરૂરી બને છે.

જામનગર લોકલ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની આ સફળતા પાછળ ટેકનિકલ તપાસ અને ગુપ્ત બાતમીદારોનું મહત્વનું યોગદાન હોવાનું માનવામાં આવે છે. પોલીસે ટૂંકા સમયમાં બંને ચોરીના બનાવોનો ભેદ ઉકેલી આરોપીઓને ઝડપી પાડ્યા હોવાથી પવન ઊર્જા ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓએ પણ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે.

પોલીસ હવે ફરાર આરોપીઓ ભાણજી ઉર્ફે ભરત ભાનુશાળી અને હરેશ ભાનુશાળીની શોધખોળમાં લાગી છે. બંનેની ધરપકડ બાદ આ ટોળકી દ્વારા અન્ય ક્યાં-ક્યાં ગુનાઓ આચરવામાં આવ્યા છે તે અંગે વધુ માહિતી બહાર આવી શકે છે. પોલીસે તેમની સંભવિત હાજરીના સ્થળોએ દરોડા પાડવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે.

આ સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એક વખત પવનચક્કી પ્રોજેક્ટોની સુરક્ષા અંગે પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવા મહત્વના ઊર્જા પ્રોજેક્ટોમાં સીસીટીવી કેમેરા, નાઈટ પેટ્રોલિંગ અને આધુનિક સુરક્ષા સાધનોનો ઉપયોગ વધારવો જરૂરી છે. ઘણા વિસ્તારોમાં પવનચક્કીઓ દૂરદરાજના સ્થળોએ આવેલી હોવાથી સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત બનાવવી સમયની માંગ બની છે.

સ્થાનિક લોકોનું પણ માનવું છે કે પવનચક્કીઓ જિલ્લાની આર્થિક અને ઔદ્યોગિક પ્રગતિ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી તેમની સુરક્ષા માટે પોલીસ અને કંપનીઓએ સંયુક્ત પ્રયાસો કરવા જોઈએ. ગ્રામજનોને પણ શંકાસ્પદ હિલચાલ અંગે પોલીસને જાણ કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.

જામનગર જિલ્લા પોલીસ દ્વારા છેલ્લા કેટલાક સમયથી મિલકત સંબંધિત ગુનાઓ સામે વિશેષ અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. ચોરી, લૂંટ, વાહન ચોરી અને કેબલ ચોરી જેવા ગુનાઓ સામે સતત કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. એલ.સી.બી.ની આ કાર્યવાહી એ જ અભિયાનનો એક ભાગ માનવામાં આવે છે.

પોલીસ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જાહેર અને ખાનગી મિલકતોને નુકસાન પહોંચાડતા તત્વો સામે કડક કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે. ખાસ કરીને ઊર્જા અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રને અસર કરતા ગુનાઓ સામે શૂન્ય સહનશીલતાની નીતિ અપનાવવામાં આવશે.

લાલપુર અને કાલાવડ પંથકમાં પવનચક્કીઓમાંથી કોપર વાયરની ચોરી કરનાર ટોળકી ઝડપાતા જિલ્લાની બે મહત્વપૂર્ણ ચોરીઓનો ભેદ ઉકેલાયો છે. ત્રણ આરોપીઓની ધરપકડ અને રૂ.1.77 લાખના મુદ્દામાલની જપ્તી સાથે પોલીસે મોટી સફળતા મેળવી છે. હવે ફરાર આરોપીઓની ધરપકડ બાદ આ સમગ્ર નેટવર્કનો વધુ મોટો પર્દાફાશ થાય તેવી સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. પોલીસની આ કાર્યવાહીથી પવનચક્કી પ્રોજેક્ટોને નિશાન બનાવતા અન્ય ગુનાહિત તત્વોમાં પણ ફફડાટ ફેલાયો હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે.