ક્રાઇમ વલસાડ રેલવે સ્ટેશન પર મોટી કાર્યવાહી : મૈસુર સ્પેશિયલ ટ્રેનમાંથી રૂ. 3.25 લાખથી વધુનો પ્રતિબંધિત ગુટકો-તમાકુનો જથ્થો ઝડપાયો.

 પશ્ચિમ રેલવેના સતર્કતા વિભાગ (વીઝિલન્સ) દ્વારા રેલવે માર્ગે થતા ગેરકાયદેસર પરિવહન સામે હાથ ધરવામાં આવતી કાર્યવાહી દરમિયાન એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા મળી છે. વલસાડ (BSR) રેલવે સ્ટેશન પર ટ્રેન નંબર 06282 મૈસુર સ્પેશિયલ ફેર એક્સપ્રેસમાં કરવામાં આવેલી ખાસ તકેદારી તપાસ દરમિયાન પ્રતિબંધિત તમાકુ, પાન મસાલા અને ગુટકાના મોટા જથ્થાનો પર્દાફાશ કરવામાં આવ્યો છે. પશ્ચિમ રેલવે વિજિલન્સ ટીમ, રેલવે પ્રોટેક્શન ફોર્સ (RPF), ગવર્મેન્ટ રેલવે પોલીસ (GRP) તેમજ વલસાડ રેલવે સ્ટેશનના વાણિજ્ય વિભાગના અધિકારીઓ દ્વારા સંયુક્ત રીતે હાથ ધરાયેલી કાર્યવાહીમાં અંદાજે રૂ. 3.25 લાખથી વધુ કિંમતના 1,771 પેકેટ જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. આ કેસમાં બે શખ્સોને ઝડપી પાડીને તેમની સામે વિવિધ કાયદાઓ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે.

મળતી માહિતી મુજબ 2 જૂન, 2026ના રોજ પશ્ચિમ રેલવેની વિજિલન્સ ટીમને ગુપ્ત બાતમી મળી હતી કે દક્ષિણ ભારત તરફથી આવતી મૈસુર સ્પેશિયલ ફેર એક્સપ્રેસ મારફતે પ્રતિબંધિત તમાકુજન્ય ઉત્પાદનોનું ગેરકાયદેસર પરિવહન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ બાતમીના આધારે વલસાડ રેલવે સ્ટેશન પર વિશેષ ચેકિંગ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. ટ્રેન સ્ટેશન પર પહોંચતાં જ અધિકારીઓએ ચોક્કસ માહિતીના આધારે SLRD કોચની તપાસ શરૂ કરી હતી.

તપાસ દરમિયાન કોચમાં રાખવામાં આવેલી કેટલીક મોટી પીવીસી બેગો શંકાસ્પદ જણાતાં અધિકારીઓએ તેની ઝીણવટભરી તપાસ હાથ ધરી હતી. તપાસ દરમિયાન કુલ આઠ પીવીસી બેગમાંથી વિવિધ બ્રાન્ડના તમાકુ, પાન મસાલા અને ગુટકાના પેકેટો મળી આવ્યા હતા. આ તમામ સામગ્રીનો જથ્થો એટલો મોટો હતો કે તેને જોઈ અધિકારીઓ પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા.

ગણતરી કર્યા બાદ જાણવા મળ્યું કે કુલ 1,771 પેકેટ પ્રતિબંધિત તમાકુજન્ય ઉત્પાદનોનો જથ્થો મળી આવ્યો હતો. બજાર કિંમત મુજબ આ જથ્થાની કિંમત અંદાજે રૂપિયા 3,25,678 હોવાનું પ્રાથમિક રીતે જાણવા મળ્યું હતું. ગુજરાત રાજ્યમાં ગુટકા અને કેટલાક તમાકુજન્ય પદાર્થોના વેચાણ અને વિતરણ પર પ્રતિબંધ હોવાના કારણે આ જથ્થો ગેરકાયદેસર ગણાય છે.

તપાસ દરમિયાન અધિકારીઓએ આ સામાન સાથે સંકળાયેલા બે વ્યક્તિઓને પણ શોધી કાઢ્યા હતા. તેમની ઓળખ રોહિત મિશ્રા અને પંકજ સાહુ તરીકે થઈ હતી. બંને વ્યક્તિઓ પાસે સામાન અંગે સંતોષકારક જવાબ ન હતો. વધુ તપાસ કરતાં જાણવા મળ્યું કે બંને વ્યક્તિઓ માન્ય મુસાફરી ટિકિટ અથવા પ્રવાસ અધિકૃતતા વિના ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી રહ્યા હતા.

અધિકારીઓએ બંને વ્યક્તિઓની પૂછપરછ હાથ ધરી હતી. પ્રાથમિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે તેઓ પ્રતિબંધિત તમાકુજન્ય ઉત્પાદનોના પરિવહન સાથે સંકળાયેલા હોઈ શકે છે. જોકે સમગ્ર રેકેટ અંગે વધુ માહિતી મેળવવા માટે પોલીસ અને અન્ય તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા આગળની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.

રેલવે અધિકારીઓએ કાર્યવાહી દરમિયાન સંપૂર્ણ કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું પાલન કર્યું હતું. સ્વતંત્ર સાક્ષીઓની હાજરીમાં સ્થળ પર જ પંચનામું તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. જપ્ત કરાયેલા માલસામાનની વિગતવાર યાદી તૈયાર કરવામાં આવી હતી અને દરેક બેગમાં રહેલા પેકેટોની ગણતરી કરવામાં આવી હતી. સમગ્ર કાર્યવાહીનું દસ્તાવેજીકરણ પણ કરવામાં આવ્યું હતું જેથી આગળની કાનૂની પ્રક્રિયામાં તેનો ઉપયોગ થઈ શકે.

પંચનામાની કાર્યવાહી પૂર્ણ થયા બાદ જપ્ત કરાયેલો માલસામાન, બંને પકડાયેલા વ્યક્તિઓ તેમજ સંબંધિત દસ્તાવેજો આગળની તપાસ અને કાયદેસરની કાર્યવાહી માટે સિનિયર પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર, GRP વલસાડને સોંપવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ GRP દ્વારા સમગ્ર કેસની વિગતવાર તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.

તપાસના આધારે 3 જૂન, 2026ના રોજ FIR નંબર 0245 દાખલ કરવામાં આવી હતી. આરોપીઓ સામે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS), 2023ની કલમ 223, 275 અને 3(5) હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006ની કલમ 30(2)(a), 58 અને 59 હેઠળ પણ કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે.

રેલવે સંબંધિત નિયમોના ભંગ બદલ બંને આરોપીઓ સામે રેલવે એક્ટ, 1989ની કલમ 147, 155 અને 162 હેઠળ પણ ગુના નોંધવામાં આવ્યા છે. કારણ કે તેઓ માન્ય ટિકિટ વિના મુસાફરી કરતા હતા અને રેલવે સંપત્તિ તથા સેવાઓનો ગેરકાયદેસર ઉપયોગ કરતા હોવાનું સામે આવ્યું હતું.

ગુજરાતમાં વર્ષો પહેલા ગુટકા અને અન્ય હાનિકારક તમાકુજન્ય ઉત્પાદનોના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રતિબંધનો મુખ્ય હેતુ લોકોના સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ કરવાનો છે. તબીબી અભ્યાસો દર્શાવે છે કે ગુટકા, તમાકુ અને પાન મસાલાના લાંબા ગાળાના ઉપયોગથી મોઢાનું કેન્સર, ગળાનું કેન્સર, હૃદયરોગ અને અન્ય ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ વધી જાય છે.

આ જ કારણસર રાજ્ય સરકાર અને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગ દ્વારા આવા પ્રતિબંધિત પદાર્થોના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, પરિવહન અને વેચાણ સામે સતત કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે. તેમ છતાં કેટલાક તત્વો વધુ નફાની લાલચમાં ગેરકાયદેસર રીતે આવા પદાર્થોની હેરફેર કરતા રહે છે. રેલવે માર્ગનો ઉપયોગ પણ આવા ગેરકાયદેસર વેપારમાં થતો હોવાના અનેક બનાવો અગાઉ સામે આવી ચૂક્યા છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ રેલવે નેટવર્ક સમગ્ર દેશને જોડતું હોવાથી ગેરકાયદેસર વેપારીઓ માટે તે સરળ પરિવહન માધ્યમ બની જાય છે. ઘણી વખત સામાનને સામાન્ય મુસાફરી સામાન તરીકે દર્શાવીને વિવિધ રાજ્યોમાં પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. જોકે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં રેલવે વિજિલન્સ, RPF અને GRP દ્વારા કરવામાં આવતી સતત કાર્યવાહીથી આવા તત્વો સામે અસરકારક નિયંત્રણ લાવવામાં સફળતા મળી રહી છે.

વલસાડમાં થયેલી આ કાર્યવાહી પણ રેલવે સુરક્ષા તંત્રની સતર્કતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ માનવામાં આવી રહી છે. જો સમયસર તપાસ ન કરવામાં આવી હોત તો લાખો રૂપિયાનો પ્રતિબંધિત જથ્થો ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં પહોંચીને બજારમાં વેચાઈ ગયો હોત. જેના કારણે જાહેર આરોગ્ય પર ગંભીર અસર પડી શકી હોત.

રેલવે અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે મુસાફરોની સુરક્ષા ઉપરાંત ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ રાખવું પણ તેમની મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે. તેથી આવનારા સમયમાં પણ સ્ટેશનો અને ટ્રેનોમાં વિશેષ ચેકિંગ અભિયાન ચાલુ રાખવામાં આવશે. ખાસ કરીને શંકાસ્પદ સામાન, બિનવારસી બેગો અને ગેરકાયદેસર માલસામાનના પરિવહન સામે વધુ સઘન દેખરેખ રાખવામાં આવશે.

તપાસ એજન્સીઓ હવે એ દિશામાં પણ તપાસ કરી રહી છે કે આ જથ્થો ક્યાંથી લાવવામાં આવ્યો હતો અને તેને ક્યાં પહોંચાડવાનો હતો. આ પાછળ કોઈ મોટું નેટવર્ક કાર્યરત છે કે નહીં તે જાણવા માટે પણ પૂછપરછ ચાલી રહી છે. પકડાયેલા બંને આરોપીઓના મોબાઇલ ફોન, સંપર્કો અને અન્ય ડિજિટલ પુરાવાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ જો તપાસ દરમિયાન વધુ લોકોની સંડોવણી સામે આવશે તો તેમની સામે પણ કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ગેરકાયદેસર તમાકુ વેપાર સાથે સંકળાયેલા સપ્લાયરો, ડિસ્ટ્રિબ્યુટરો અને અન્ય સહયોગીઓ સુધી પહોંચવા માટે પણ તપાસ વિસ્તૃત કરવામાં આવી રહી છે.

વલસાડ રેલવે સ્ટેશન પર થયેલી આ સફળ કાર્યવાહી ફરી એકવાર સાબિત કરે છે કે વિવિધ સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચેનું સંકલન ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે લડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. પશ્ચિમ રેલવે વિજિલન્સ, RPF, GRP અને રેલવે વાણિજ્ય વિભાગના સંયુક્ત પ્રયાસોથી લાખો રૂપિયાના પ્રતિબંધિત માલસામાનનો પર્દાફાશ કરવામાં સફળતા મળી છે.

હાલ સમગ્ર મામલે વધુ તપાસ ચાલુ છે અને આરોપીઓ સામે કાયદાકીય પ્રક્રિયા આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે. અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે જાહેર આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરતા અને પ્રતિબંધિત પદાર્થોના ગેરકાયદેસર વેપારમાં સંકળાયેલા તત્વો સામે ભવિષ્યમાં પણ આવી જ કડક કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે.