સબરસ ઉત્તરાખંડમાં ચોમાસાએ મચાવી તબાહી: 100થી વધુ રસ્તા બંધ, બે મકાન ધરાશાયી, બદ્રીનાથ-કેદારનાથ હાઇવે કલાકો સુધી ઠપ્પ; આદિ કૈલાશ અને ઓમ પર્વત યાત્રા સ્થગિત.

ઉત્તરાખંડમાં ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ કુદરતનો રૌદ્ર સ્વરૂપ જોવા મળી રહ્યો છે. રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં સતત ધોધમાર વરસાદને કારણે જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત બની ગયું છે. ભારે વરસાદના કારણે રાજ્યભરમાં લગભગ 100થી વધુ રસ્તાઓ બંધ થઈ ગયા છે, જ્યારે અનેક સ્થળોએ ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓ સામે આવી છે. જ્યોતિર્મઠ વિસ્તારમાં બે મકાનો ધરાશાયી થતાં સ્થાનિકોમાં ભયનો માહોલ છવાઈ ગયો છે. બીજી તરફ, હજારો શ્રદ્ધાળુઓ માટે જીવનદોરી સમાન બદ્રીનાથ-કેદારનાથ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ કલાકો સુધી બંધ રહેતા યાત્રાળુઓને ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

રાજ્યના સરહદી અને પર્વતીય વિસ્તારોમાં વરસાદના કારણે ભૂસ્ખલનનું જોખમ સતત વધી રહ્યું છે. પર્વતોમાં તિરાડો પડવાની સંભાવના અને રસ્તાઓ પર પથ્થરો ધસી પડવાના વધતા બનાવોને ધ્યાનમાં રાખીને વહીવટીતંત્રે મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. યાત્રાળુઓની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપતાં આદિ કૈલાશ અને ઓમ પર્વત યાત્રા આગામી સૂચના સુધી સ્થગિત કરવામાં આવી છે. સાથે જ આ યાત્રા માટે આપવામાં આવતા ઇનર લાઇન પરમિટ પણ આગામી આદેશ સુધી બંધ રાખવામાં આવ્યા છે.

હવામાન વિભાગે પણ આગામી દિવસો માટે ચેતવણી જાહેર કરી છે. શુક્રવારે નૈનિતાલ અને બાગેશ્વર જિલ્લામાં ભારે વરસાદનું ઓરેન્જ એલર્ટ આપવામાં આવ્યું છે. ઉપરાંત દેહરાદૂન, ટિહરી, પૌરી ગઢવાલ, ચમોલી, ઉત્તરકાશી અને રુદ્રપ્રયાગ સહિતના જિલ્લાઓમાં પણ ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. વહીવટીતંત્રે લોકોને નદી-નાળાની નજીક ન જવા અને બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવા અપીલ કરી છે.

જ્યોતિર્મઠના પાગ્નો ગામમાં ભારે વરસાદ દરમિયાન ટેકરી પરથી ધસી આવેલા કાટમાળે બે રહેણાંક મકાનોને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. સતેશ્વર પ્રસાદના ઘરની છત પર અચાનક કાટમાળ પડતાં ઘરનો મોટો ભાગ તૂટી પડ્યો હતો. ઘટનાના સમયે તેમની પત્ની સમયસર બહાર નીકળી જતાં બચી ગઈ હતી, પરંતુ સતેશ્વર પ્રસાદ ઘરની અંદર જ ફસાઈ ગયા હતા. સ્થાનિકો અને બચાવ ટીમે લગભગ અડધા કલાકની જહેમત બાદ તેમને સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા હતા.

યમુનોત્રી ધામ નજીક જાનકીચટ્ટી વિસ્તારમાં પણ ભારે વરસાદ વચ્ચે પહાડી પરથી મોટો પથ્થર ધસી પડતાં માર્ગ અવરોધાયો હતો. બાદમાં માર્ગ પરથી કાટમાળ અને પથ્થરો દૂર કરીને વાહનવ્યવહાર ફરી શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

ગુરુવારે મોડી રાત્રે શરૂ થયેલા મુશળધાર વરસાદે ચમોલી જિલ્લામાં ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. પાગ્નો ગામની ઉપર આવેલા કામેડા પાણી વિસ્તારની પહાડીઓમાં મોટું ભૂસ્ખલન થતાં વરસાદી પાણી સાથે ભારે માત્રામાં કાટમાળ નીચે ધસી આવ્યો હતો. આ કાટમાળ ગામના ખેતરો, રસ્તાઓ અને જંગલોમાંથી પસાર થઈને લગભગ છ કિલોમીટર દૂર આવેલા ગુલાકોટી વિસ્તાર સુધી પહોંચ્યો હતો, જ્યાં તે બદ્રીનાથ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ પર ફેલાઈ ગયો હતો.

અહેવાલો મુજબ લગભગ 300 મીટરથી વધુ વિસ્તાર સુધી માર્ગ કાટમાળ અને કાદવથી ઢંકાઈ ગયો હતો, જેના કારણે સમગ્ર માર્ગ વાહનવ્યવહાર માટે બંધ કરી દેવાયો હતો. અનેક સ્થળોએ વિશાળ પથ્થરો રસ્તા પર આવી જતાં મશીનરી દ્વારા કલાકો સુધી સફાઈ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. માર્ગ બંધ થતાં બંને તરફ ત્રણથી ચાર કિલોમીટર લાંબી વાહનોની કતારો લાગી ગઈ હતી અને હજારો યાત્રાળુઓ કલાકો સુધી રસ્તા પર અટવાઈ ગયા હતા.

રસ્તો ફરી શરૂ થયા બાદ વહીવટીતંત્રે પ્રથમ તબક્કામાં જોશીમઠ અને બદ્રીનાથ તરફથી આવતા વાહનોને નિયંત્રિત રીતે ઋષિકેશ તરફ રવાના કર્યા હતા જેથી ટ્રાફિક વ્યવસ્થિત રીતે સામાન્ય બની શકે.

ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ખાસ કરીને ધારચુલા, તવાઘાટ, માંગતી અને અન્ય સરહદી વિસ્તારો ભૂસ્ખલનની દૃષ્ટિએ અત્યંત સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. સતત વરસાદને કારણે અહીં કોઈપણ સમયે રસ્તા બંધ થવા, પથ્થરો ધસી પડવા અથવા પર્વતોમાં તિરાડો પડવાની શક્યતા રહે છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને યાત્રાળુઓના જીવને જોખમમાં મૂકવું યોગ્ય ન હોવાથી વહીવટીતંત્રે આદિ કૈલાશ અને ઓમ પર્વત યાત્રા હાલ પૂરતી સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

અધિકારીઓએ દેશભરના યાત્રાળુઓને અપીલ કરી છે કે હવામાન સંપૂર્ણપણે સામાન્ય ન થાય ત્યાં સુધી ઉત્તરાખંડની યાત્રા ટાળવી જોઈએ. સાથે જ સ્થાનિક લોકોને પણ વરસાદ દરમિયાન સાવચેતી રાખવા, નદી-નાળા અને ભૂસ્ખલન સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ન જવા તેમજ તંત્ર દ્વારા જારી કરવામાં આવતી સૂચનાઓનું પાલન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ ઉત્તરાખંડમાં સર્જાયેલી આ પરિસ્થિતિએ ફરી એકવાર પર્વતીય વિસ્તારોમાં કુદરતી આફતો સામે સતર્ક રહેવાની જરૂરિયાત સ્પષ્ટ કરી છે. રાજ્ય સરકાર, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગ અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર સતત સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે અને જ્યાં જરૂરી છે ત્યાં બચાવ તથા માર્ગ પુનઃસ્થાપન કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે.