ક્રાઇમ ભોગાતમાં દુધાળા પશુઓને અપાતા પ્રતિબંધિત અને પીડાદાયક ઇન્જેક્શનોના ગેરકાયદેસર વેચાણનો પર્દાફાશ: એસ.ઓ.જી.ની કાર્યવાહીથી વેપારીઓમાં ફફડાટ.
દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં પશુઓના આરોગ્ય અને જાહેર આરોગ્યને જોખમમાં મૂકતી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે પોલીસ તંત્ર સતત સક્રિય બન્યું છે. તાજેતરમાં કલ્યાણપુર તાલુકાના ભોગાત ગામમાં એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી દરમિયાન સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (એસ.ઓ.જી.) દ્વારા દુધાળા પશુઓને આપવામાં આવતા પીડાદાયક અને નિયમો વિરુદ્ધના ઇન્જેક્શનોનું ગેરકાયદેસર વેચાણ કરતા એક વેપારીને ઝડપી પાડવામાં આવ્યો હતો. આ કાર્યવાહી દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં ઇન્જેક્શનોનો જથ્થો પણ કબ્જે કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનાએ માત્ર પશુપાલન ક્ષેત્રમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિસ્તારમાં ચર્ચાનો વિષય ઉભો કર્યો છે, કારણ કે આવા ઇન્જેક્શનોનો ઉપયોગ પશુઓના આરોગ્ય ઉપરાંત માનવ આરોગ્ય માટે પણ ગંભીર જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના કલ્યાણપુર તાલુકાના ભોગાત ગામમાં આવેલા “બંસી ટ્રેડર્સ” નામના વેપારી એકમમાં દુધાળા પશુઓને અપાતા પીડાદાયક ઇન્જેક્શનોનું ગેરકાયદેસર વેચાણ થતું હોવાની બાતમી એસ.ઓ.જી. પોલીસને મળી હતી. બાતમીને આધારે પોલીસે જરૂરી માહિતી એકત્રિત કરી અને ચોક્કસ આયોજન સાથે દરોડાની કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. દરોડા દરમિયાન દુકાનમાંથી મોટી સંખ્યામાં ઇન્જેક્શનો મળી આવ્યા હતા. પોલીસે સ્થળ પરથી કુલ ૨૭૫ જેટલા ઇન્જેક્શન કબ્જે કર્યા હતા અને દુકાન સંચાલક ભરતભાઈ આલાભાઈ વરુની અટકાયત કરી ધોરણસરની કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી.
પશુચિકિત્સા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ દુધાળા પશુઓમાં દૂધનું ઉત્પાદન વધારવા માટે કેટલાક પશુપાલકો ગેરકાયદેસર રીતે ખાસ પ્રકારના ઇન્જેક્શનોનો ઉપયોગ કરતા હોય છે. આવા ઇન્જેક્શનો પશુઓને તાત્કાલિક વધુ દૂધ આપતા હોય તેવું દેખાય છે, પરંતુ તેની અસર અત્યંત નુકસાનકારક હોય છે. પશુઓને વારંવાર આવા ઇન્જેક્શનો આપવાથી તેઓને અસહ્ય પીડા, શારીરિક તકલીફો અને લાંબા ગાળે ગંભીર બીમારીઓ થવાની શક્યતા વધી જાય છે. અનેક કિસ્સાઓમાં આવા ઇન્જેક્શનોના કારણે પશુઓની પ્રજનન ક્ષમતા પર પણ નકારાત્મક અસર થતી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
પશુપાલન ક્ષેત્રમાં કાર્યરત અધિકારીઓ જણાવે છે કે દૂધ ઉત્પાદન વધારવાના લોભમાં કેટલાક લોકો પશુઓના સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડાં કરે છે. ઘણી વખત આવા ઇન્જેક્શનોના કારણે પશુઓના શરીરમાં હોર્મોનલ અસંતુલન સર્જાય છે. પરિણામે પશુઓમાં તણાવ, દુખાવો અને વિવિધ પ્રકારની આંતરિક સમસ્યાઓ ઊભી થાય છે. પશુ કલ્યાણ સાથે જોડાયેલી સંસ્થાઓ લાંબા સમયથી આવા ઇન્જેક્શનોના ઉપયોગ સામે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવી રહી છે અને તેના વેચાણ પર કડક નિયંત્રણ લાદવાની માંગ કરી રહી છે.
આ પ્રકારના ઇન્જેક્શનોનો મુદ્દો માત્ર પશુઓના આરોગ્ય પૂરતો મર્યાદિત નથી. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર આવા ઇન્જેક્શનોની અસર દૂધની ગુણવત્તા પર પણ પડી શકે છે. જો દૂધમાં હોર્મોન અથવા અન્ય રાસાયણિક તત્વોના અંશ રહેતા હોય તો તે માનવ શરીર માટે પણ નુકસાનકારક બની શકે છે. ખાસ કરીને બાળકો, ગર્ભવતી મહિલાઓ અને વૃદ્ધ લોકો માટે આવા દૂધના સેવનથી આરોગ્ય સંબંધિત ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થઈ શકે છે. આ કારણસર સરકાર અને વિવિધ આરોગ્ય એજન્સીઓ લાંબા સમયથી આવા ગેરકાયદેસર ઇન્જેક્શનોના ઉપયોગ અને વેચાણ સામે કાર્યવાહી કરતી રહી છે.
ભોગાત ગામમાં થયેલી આ કાર્યવાહીને સ્થાનિક લોકો દ્વારા આવકારવામાં આવી છે. પશુપાલન સાથે સંકળાયેલા જવાબદાર ખેડૂતોનું માનવું છે કે કેટલાક લોકોના ગેરકાયદેસર કાર્યોના કારણે સમગ્ર પશુપાલન વ્યવસાયની પ્રતિષ્ઠા પર અસર પડે છે. મહેનતુ અને નિયમોનું પાલન કરતા પશુપાલકો માટે આવી પ્રવૃત્તિઓ નુકસાનકારક સાબિત થાય છે. તેથી આવા વેપારીઓ સામે કડક કાર્યવાહી થવી જરૂરી છે.
એસ.ઓ.જી. દ્વારા હાથ ધરાયેલી કાર્યવાહી દરમિયાન ઇન્જેક્શનોના જથ્થાની વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવી હતી. પોલીસે કબ્જે કરાયેલા ઇન્જેક્શનોના નમૂનાઓને સંબંધિત વિભાગ પાસે મોકલી તેના પ્રકાર અને ઉપયોગ અંગે વધુ માહિતી મેળવવાની કાર્યવાહી પણ શરૂ કરી હોવાનું જાણવા મળે છે. આ ઉપરાંત દુકાનદાર દ્વારા આ ઇન્જેક્શનો ક્યાંથી મેળવવામાં આવતા હતા અને કોને વેચવામાં આવતા હતા તે અંગે પણ તપાસ ચાલી રહી છે. પોલીસને આશંકા છે કે આ સમગ્ર મામલામાં વધુ લોકો સંડોવાયેલા હોઈ શકે છે.
દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં અગાઉ પણ ગેરકાયદેસર દવાઓ અને પશુઓ માટેના પ્રતિબંધિત પદાર્થોના વેચાણ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી ચૂકી છે. પરંતુ તેમ છતાં કેટલીક જગ્યાએ આવા ગેરકાયદેસર વેપાર ચાલુ હોવાના બનાવો સામે આવતા રહે છે. પોલીસ અને સંબંધિત વિભાગો હવે આવા તત્વો સામે વધુ સઘન ચેકિંગ હાથ ધરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને પશુ દવાઓના વેપારીઓ, કૃષિ ઇનપુટ સપ્લાયરો અને અન્ય સંબંધિત એકમો પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
પશુચિકિત્સકોનું કહેવું છે કે દૂધ ઉત્પાદન વધારવા માટે વૈજ્ઞાનિક અને કાયદેસર પદ્ધતિઓ ઉપલબ્ધ છે. પશુઓને યોગ્ય પોષણ, સમયસર રસીકરણ, સ્વચ્છતા અને તબીબી સંભાળ આપવામાં આવે તો સ્વાભાવિક રીતે દૂધ ઉત્પાદન સુધરી શકે છે. પરંતુ કેટલાક લોકો ટૂંકા ગાળાના નફા માટે ગેરકાયદેસર અને જોખમી માર્ગ અપનાવતા હોય છે. આવા કિસ્સાઓમાં માત્ર પશુઓને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજને નુકસાન થાય છે.
આ ઘટનાએ પશુ કલ્યાણના મુદ્દાને ફરી એકવાર કેન્દ્રસ્થાને લાવ્યો છે. વિવિધ સામાજિક સંસ્થાઓએ પણ આ કાર્યવાહીને આવકારી છે અને પશુઓ પર થતા અત્યાચાર સામે વધુ કડક કાયદા અમલમાં મૂકવાની માંગ કરી છે. તેમનું માનવું છે કે દુધાળા પશુઓને માત્ર ઉત્પાદનનું સાધન ન ગણી તેમને જીવંત પ્રાણી તરીકે યોગ્ય સંભાળ અને સન્માન મળવું જોઈએ.
સ્થાનિક લોકોમાં પણ આ ઘટનાને લઈને ચર્ચા જોવા મળી રહી છે. ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે પશુઓને પીડા પહોંચાડીને મળતું વધારાનું દૂધ કોઈ રીતે યોગ્ય નથી. પશુઓની તંદુરસ્તી અને કલ્યાણ જાળવવું દરેક પશુપાલકની નૈતિક જવાબદારી છે. આવા ઇન્જેક્શનોનો ઉપયોગ કરીને પશુઓને પીડા આપવી એ માત્ર કાયદાનો ભંગ જ નહીં પરંતુ માનવતાના મૂલ્યો વિરુદ્ધની બાબત પણ છે.
એસ.ઓ.જી. અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભવિષ્યમાં પણ આવી પ્રવૃત્તિઓ સામે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ અપનાવવામાં આવશે. ગેરકાયદેસર રીતે પશુઓ માટેના પ્રતિબંધિત અથવા નિયંત્રિત દવાઓનું વેચાણ કરનારાઓ સામે કડક કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ઉપરાંત પશુપાલકોને પણ અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ કોઈપણ શંકાસ્પદ દવાઓ અથવા ઇન્જેક્શનોનો ઉપયોગ ન કરે અને જરૂરી હોય ત્યારે માત્ર અધિકૃત પશુચિકિત્સકની સલાહ લે.
ભોગાત ગામમાં બનેલી આ ઘટના સમગ્ર વિસ્તારમાં એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપી ગઈ છે કે પશુઓના આરોગ્ય અને જાહેર આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરનારા લોકો સામે હવે તંત્ર વધુ કડક વલણ અપનાવી રહ્યું છે. પશુપાલન ક્ષેત્રને સ્વસ્થ, સુરક્ષિત અને વૈજ્ઞાનિક બનાવવાના પ્રયાસોમાં આવી કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહી છે. ગેરકાયદેસર ઇન્જેક્શનોના વેચાણનો પર્દાફાશ થતાં એક તરફ જવાબદાર પશુપાલકોને રાહત મળી છે તો બીજી તરફ આવા વેપારમાં સંડોવાયેલા તત્વોમાં ફફડાટ ફેલાઈ ગયો છે. આગામી દિવસોમાં તપાસ વધુ આગળ વધે અને સમગ્ર નેટવર્ક સામે આવે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
