આંતરરાષ્ટ્રીય ઇરાનમાં ફરી વિસ્ફોટોથી તણાવ: ટ્રમ્પે યુદ્ધવિરામ સમાપ્ત થયાનો કર્યો દાવો, વાટાઘાટો ચાલુ રાખવાનો સંકેત.
મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ઇરાનના અનેક વિસ્તારોમાં વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાતા સુરક્ષા પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. આ દરમિયાન અમેરિકાના પૂર્વ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર દાવો કર્યો કે ઇરાન સાથેનું યુદ્ધવિરામ સમાપ્ત થઈ ગયું છે, જોકે તેમણે સાથે સાથે એ પણ જણાવ્યું કે અમેરિકા સંવાદ અને વાટાઘાટો માટે હજુ પણ તૈયાર છે. બીજી તરફ અમેરિકન અધિકારીઓએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે તાજેતરમાં ઇરાનમાં થયેલા હુમલાઓમાં અમેરિકાનો કોઈ હાથ નથી. આ વિસ્ફોટો પાછળ કોણ જવાબદાર છે તે અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી, જેના કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં અનિશ્ચિતતા અને તણાવનું વાતાવરણ સર્જાયું છે.
સ્થાનિક મીડિયા અહેવાલો મુજબ ઇરાનના કોનારક, ચોગડક અને બુશહર સહિતના અનેક વિસ્તારોમાં ગુરુવારે જોરદાર વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાયા હતા. ખાસ કરીને બુશહર વિસ્તાર વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વનો માનવામાં આવે છે, કારણ કે ત્યાં પરમાણુ સંબંધિત સુવિધાઓ આવેલી છે. કોનારક વિસ્તારના સ્થાનિક અધિકારીઓએ દાવો કર્યો કે લડાકુ વિમાનોએ નૌકાદળના એક લશ્કરી મથકને નિશાન બનાવ્યું હતું. જોકે હુમલાથી થયેલા નુકસાન અથવા જાનહાનિ અંગે કોઈ સત્તાવાર માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી. ઇરાનની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ સક્રિય કરવામાં આવી હોવાના પણ અહેવાલો સામે આવ્યા છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ સમગ્ર ઘટનાની તપાસમાં લાગી ગઈ છે.
અમેરિકાએ આ હુમલાઓમાં પોતાની સંડોવણી હોવાનો ઇનકાર કર્યો છે. અમેરિકન અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર છેલ્લા કેટલાક કલાકોમાં અમેરિકાએ ઇરાન પર કોઈ હવાઈ હુમલો કર્યો નથી. સાથે જ ઇઝરાયેલ તરફથી પણ આ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારવામાં આવી નથી. પરિણામે આ હુમલાઓ કોણે કર્યા તે અંગે અનેક અટકળો ચાલી રહી છે. વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલોમાં પણ આ મુદ્દે સ્પષ્ટ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. હાલ કોઈ સ્વતંત્ર સ્ત્રોત દ્વારા હુમલાખોરની ઓળખની પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી, જેના કારણે આ સમગ્ર ઘટનાને લઈને અનેક પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર આપેલા નિવેદનમાં જણાવ્યું કે ઇરાન સાથેનું યુદ્ધવિરામ હવે સમાપ્ત થઈ ગયું છે અને પરિસ્થિતિમાં ફરીથી તણાવ વધી રહ્યો છે. જોકે તેમણે એ પણ ઉમેર્યું કે અમેરિકા ઇરાન સાથે વાતચીત માટેના દરવાજા બંધ કરી રહ્યું નથી અને રાજદ્વારી પ્રયાસો ચાલુ રાખવા માટે તૈયાર છે. બીજી તરફ ઇરાનમાં સુરક્ષા સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારના ઉચ્ચસ્તરીય નિર્ણયો વધુ સુરક્ષિત સ્થળોએ લેવામાં આવી રહ્યા હોવાનું પણ અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ તમામ ઘટનાઓ વચ્ચે બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી સંપર્કો ચાલુ રહે તેવી શક્યતાઓ પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
પ્રાદેશિક સ્તરે પણ તણાવ વધી રહ્યો છે. લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહ અને ઇઝરાયેલ વચ્ચે અથડામણના અહેવાલો સામે આવ્યા છે, જ્યારે ગાઝા પટ્ટીમાં પણ હુમલાઓ ચાલુ હોવાનું જણાવાયું છે. ઇરાન તરફથી મિસાઇલ હુમલાઓ બાદ ઇઝરાયેલના કેટલાક વિસ્તારોમાં ચેતવણીના સાઇરન વાગ્યાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. બીજી તરફ વિવિધ હુમલાઓ અંગે અલગ-અલગ પક્ષો તરફથી અલગ દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે, જેના કારણે સમગ્ર પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બની રહી છે. આ તમામ દાવાઓની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
આ દરમિયાન હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને પણ વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ ચર્ચામાં છે. ઇરાને જણાવ્યું છે કે હોર્મુઝ જળમાર્ગ બંધ કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ તેના નિયંત્રણ હેઠળ જહાજોની અવરજવર થઈ રહી છે. બીજી તરફ કેટલાક અહેવાલો મુજબ ઓમાનના કિનારાથી વૈકલ્પિક સમુદ્રી માર્ગોના ઉપયોગમાં વધારો થતાં હોર્મુઝ માર્ગ પરથી પસાર થતાં જહાજોની સંખ્યામાં ઘટાડો નોંધાયો છે. જોકે આ આંકડાઓ અંગે સત્તાવાર આંતરરાષ્ટ્રીય પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી. હોર્મુઝ જળમાર્ગ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોવાથી અહીંની દરેક હિલચાલ પર વિશ્વના અનેક દેશો નજર રાખી રહ્યા છે.
મધ્ય પૂર્વમાં ઝડપથી બદલાતી પરિસ્થિતિને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પણ ચિંતિત બન્યો છે. ઇરાનમાં થયેલા વિસ્ફોટો, અમેરિકાના ઇનકાર, ટ્રમ્પના નિવેદનો અને હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને ઊભી થયેલી સ્થિતિએ સમગ્ર વિસ્તારમાં અનિશ્ચિતતા વધારી છે. હાલ હુમલાઓ અંગે તપાસ ચાલુ છે અને વિવિધ દેશો તરફથી સાવચેતીપૂર્વક પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. આગામી દિવસોમાં તપાસના પરિણામો અને રાજદ્વારી ચર્ચાઓના આધારે જ આ સંઘર્ષની દિશા સ્પષ્ટ થઈ શકશે.
