આંતરરાષ્ટ્રીય અમેરિકામાં H-1B વર્ક વિઝા કૌભાંડ પર મોટું એક્શન: કોગ્નિઝન્ટ સહિત ભારતીય IT કંપનીઓ તપાસના રડારમાં, ટ્રમ્પ સરકારની કડક કાર્યવાહી.
અમેરિકામાં H-1B અને PERM વર્ક વિઝા પ્રોગ્રામના સંભવિત દુરુપયોગને લઈને ટ્રમ્પ પ્રશાસને મોટા પાયે તપાસ અભિયાન શરૂ કર્યું છે. અમેરિકન શ્રમ વિભાગના ઓફિસ ઓફ ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ (OIG) દ્વારા હાથ ધરાયેલી તપાસમાં અનેક કંપનીઓ, લેબર બ્રોકર્સ અને ભરતી પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલા લોકો સામે ગંભીર અનિયમિતતાઓના આરોપોની તપાસ ચાલી રહી છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, કોગ્નિઝન્ટ સહિત કેટલીક ભારતીય મૂળની IT કંપનીઓ પણ તપાસના દાયરામાં હોવાનું જણાવાયું છે, જોકે આ તબક્કે કોઈ કંપનીને દોષિત જાહેર કરવામાં આવી નથી.
અમેરિકન ઉપપ્રમુખ જેડી વેન્સના નેતૃત્વ હેઠળ રચાયેલી "ટાસ્ક ફોર્સ ટુ એલિમિનેટ ફ્રોડ" દ્વારા વિઝા સંબંધિત છેતરપિંડી સામે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. સરકારનો દાવો છે કે H-1B અને PERM વિઝા સિસ્ટમનો મૂળ હેતુ અમેરિકામાં કુશળ કર્મચારીઓની અછત પૂરી કરવાનો છે, પરંતુ કેટલાક કિસ્સાઓમાં તેનો ગેરલાભ લેવામાં આવ્યો હોવાની ફરિયાદો સામે આવી છે.
ઓફિસ ઓફ ઇન્સ્પેક્ટર જનરલના પ્રાથમિક તારણો અનુસાર, કેટલાક નોકરીદાતાઓ અને લેબર બ્રોકર્સ દ્વારા કથિત રીતે ખોટી અથવા ભ્રામક વિઝા અરજીઓ દાખલ કરવી, વિદેશી કર્મચારીઓનું શોષણ કરવું, ઓછા વેતન પર કામ કરાવવું અને ગેરકાયદેસર રીતે તેમના પગારમાંથી કપાત કરવી જેવી પ્રવૃત્તિઓ અંગે તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
તપાસમાં એવો પણ આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે ઓછી મજૂરી પર વિદેશી કર્મચારીઓની ભરતી થવાથી કેટલાક ક્ષેત્રોમાં અમેરિકન નાગરિકોની રોજગારીની તકો પર અસર પડી હોઈ શકે છે. અમેરિકન શ્રમ વિભાગનું કહેવું છે કે જો આવા આરોપો સાચા સાબિત થશે તો તે વિઝા પ્રોગ્રામના મૂળ હેતુ વિરુદ્ધ ગણાશે.
અમેરિકન શ્રમ વિભાગના ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ એન્થોની ડી એસ્પોસિટોએ જણાવ્યું કે તપાસ દરમિયાન અનેક કંપનીઓને સમન્સ મોકલવામાં આવ્યા છે અને દરેક પુરાવાની વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવશે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, એજન્સી માત્ર ઉપરછલ્લી તપાસ નહીં કરે પરંતુ જો કોઈ ગેરરીતિ થઈ હશે તો તેની મૂળ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરશે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે તપાસ એજન્સીને કેટલાક વ્હિસલબ્લોઅર્સ તરફથી માહિતી મળી રહી છે. આ માહિતીના આધારે કેટલીક મોટી કંપનીઓના નામ પણ સામે આવ્યા છે, જેમાં કોગ્નિઝન્ટનો પણ ઉલ્લેખ થયો હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, તપાસ હજુ ચાલુ હોવાથી કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી.
OIGએ પોતાના નિવેદનમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે H-1B અને PERM જેવા વર્ક વિઝા કાર્યક્રમોનો હેતુ અમેરિકામાં વાસ્તવિક કુશળ કર્મચારીઓની અછતને પૂરી કરવાનો છે. જો કોઈ વ્યક્તિ કે કંપની આ પ્રોગ્રામનો ઉપયોગ ગેરકાયદેસર લાભ મેળવવા અથવા અમેરિકન કામદારોના હિતને નુકસાન પહોંચાડવા માટે કરતી હશે તો તેની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
તપાસ એજન્સીએ એમ પણ જણાવ્યું છે કે તે માનવ દાણચોરી, બળજબરીથી મજૂરી કરાવવાના કિસ્સા અને ગેસ્ટ વર્કર વિઝા સિસ્ટમના દુરુપયોગ સામે પણ સખત વલણ અપનાવી રહી છે. શ્રમ વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકન કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરીને વિદેશી કામદારોનું શોષણ કરનારાઓને કાયદા મુજબ જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે.
વિશ્લેષકોના મતે, જો આ તપાસમાં ગંભીર ગેરરીતિઓ સાબિત થશે તો તેનો અસરકારક પ્રભાવ માત્ર સંકળાયેલી કંપનીઓ પર જ નહીં પરંતુ H-1B વિઝા પ્રોગ્રામ હેઠળ કામ કરતા હજારો વિદેશી વ્યાવસાયિકો અને વૈશ્વિક IT ઉદ્યોગ પર પણ પડી શકે છે.
ભારતીય IT કંપનીઓ અમેરિકામાં H-1B વિઝાનો સૌથી વધુ ઉપયોગ કરતી કંપનીઓમાં સામેલ હોવાથી આ તપાસ પર ભારતના ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રની પણ નજીકથી નજર છે. જોકે, હાલની સ્થિતિમાં તપાસ ચાલુ છે અને સંબંધિત તમામ પક્ષોને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની તક આપવામાં આવશે.
અમેરિકન પ્રશાસને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે રોજગાર વિઝા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા જાળવવી, અમેરિકન કામદારોના હિતોની સુરક્ષા કરવી અને વિદેશી કર્મચારીઓના શોષણને અટકાવવું સરકારની પ્રાથમિકતા છે. આગામી દિવસોમાં તપાસના પરિણામો સામે આવ્યા બાદ આ મામલે વધુ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવી શકે છે.